Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1037 K.2026/596

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

06.08.2018 tarihinde davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün neden olduğu kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, olaydan sonra düzenlenen trafik kaza tutanağında davalı şirket sigortalısı araç sürücüsünün tamamen kusurlu bulunduğunu, araç içerinde yolcu konumunda bulunan davacının herhangi bir kusurunun olmadığını, belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 800,00 TL sürekli,

100,00 TL geçici iş göremezlik ve 100,00 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 1.000,00 TL alacağın olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 26.10.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik talebini 195.219,00 TL, bakıcı gideri talebini ise 2.029,50 TL olacak şekilde artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin bakıcı ve tedavi gideri zararından sorumlu olmadığını, davacının somut olaydaki müterafik kusurlarının da gözetilmesi gerektiğini, ceza/soruşturma dosyasının dosya içerisine alınarak ATK'dan kusur ve maluliyet için inceleme yapılması gerektiğini, en son yönetmelik hükümlerine göre özür raporu alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde verilen ilk karara karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu neticesinde Ankara BAM 26. HD'nin 06.10.2023 tarih ve 2021/906 E. - 2023/648 K. Sayılı ilamı ile davacının rapor tarihine kadar olan tüm maaş ve ödemelere ilişkin belgeler getirilerek gelirinin belirlenmesi ve buna göre hesaplama yapılması, tazminat hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin esas alınması,

davacının kaza sırasında emniyet kemeri takıp takmadığı yaralanmalarının şekli ve niteliğine göre emniyet kemeri takıp takmaması ile maluliyeti arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığının tespiti ile sonucuna göre tazminattan indirim yapılıp yapılmayacağının tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararının kaldırılmasına,

kaldırma ve gönderme sebebine göre sair istinaf taleplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verildiği kaldırma kararı sonrasında iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu kazaya sebep olan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde kaza tarihini kapsar şekilde ZMMS poliçesiyle sigortalı olduğu, poliçelerin kişi başı ölüm ve sakatlık zararı yönünden limitlerinin 360.000,00 TL olduğu, davacı asilin gelirinin tespitinde SGK hizmet dökümü ve iş yerinden getirilen belgelerin esas alındığı,

Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 26.06.2020 tarihli rapora göre meydana gelen kaza nedeniyle davacıda meydana gelen özür oranının % 5 olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceği ve 1 ay bakıcı ihtiyaç süresinin olduğu, SGK tarafından 29.945,15 TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı, davacının kazanın meydan geldiği araçta yolcu olarak bulunması nedeniyle kazanın meydan gelmesinde kusuru bulunmadığı, yine kaza tespit tutanağında davacının emniyet kemeri takıp takmadığı belli olmadığından müterafik kusur indiriminin şartlarının bulunmadığı,

davacı ...'in olay nedeniyle uğradığı gerçek net maddi zararının 14.03.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda sürekli iş göremezlik nedeniyle 144.128,67 TL ve bakıcı gideri nedeniyle 2.029,50 TL olmak üzere toplamı 146.158,17 TL olarak hesaplandığı, geçici iş göremezlik nedeniyle uğradığı zararının SGK ödemeleri ile karşılandığı, davalıya SGK tarafından rücuya tabi yapılan ödeme nazara alındığında davacının bakiye geçici iş göremezlik zararı olmadığı, davacı tarafından karar istinaf edilmediğinden davalı yararına oluşan kazanılmış hakların da gözetilmesi gerektiği belirtilerek,

davacının geçici işgöremezlik tazminatı talebinin reddine, davacının sürekli işgöremezlik ve bakıcı gideri isteminin kısmen kabulü ile, 144.128,67 TL sürekli işgöremezlik ve 2.029,50 TL bakıcı giderinin 26.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş, karara karşı davacı vekilli tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna karşı itirazların dikkate alınmadığını, bilirkişi tarafından davacının tazminat hakkının düşürüldüğünü, davacının bir kez daha mağdur edildiğini, bilirkişi raporunda 2018 yılından bugüne kadar davacının hak ettiği faiz ve tazminat hakları usule ve yasaya aykırı olarak verilmediğini, asgari ücretin kamu düzeninden olduğunu, tazminat hesaplamalarında karara en yakın tarihteki gelir unsurunun baz alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, tazminatın, karara en yakın tarihli asgari ücret dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini,

davacının kazanın oluşumunda hiçbir kusuru bulunmadığını, dosyanın ek rapor için aktüere verilmesi ve yeni asgari ücret ve yeni maaş bordroları da getirtilerek dosyada yeniden güncel değerlere göre hesap yapılması gerektiğini, davacı lehine geçici iş göremezliğine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti 23.060,59 TL iken 22.257,40 TL'ye hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yeniden güncel değerlere göre hesap yapılmasını ve davacıya ek dava için süre verilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve istinaf edenlerin sıfatına göre dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Davanın trafik kazası nedeniyle yaralanarak cismani zarara uğradığını ileri süren davacının zorunlu mali mesuliyet sigorta (ZMMS) poliçesi kapsamında sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davacının maddi tazminat davasının sürekli işgöremezlik ve bakıcı gideri yönünden kısmen kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı sonrası dosyaya kazandırılan ve zararının hesaplanması yönünden hükme esas alınan aktüerya raporunda, yerleşik Yargıtay uygulamalarına uygun şekilde TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant formülü esas alınarak yapılan hesaplama doğrultusunda tazminatın hüküm altına alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bir davada, mahkemenin veya tarafların yaptıkları bir usul işlemi sebebiyle taraflardan biri lehine doğan ve göz önüne alınması zorunlu olan hakka, usuli kazanılmış hak denir. Bu müessese Yargıtay uygulamaları ile benimsenmiş ve akademik çalışmalarla da kabul görmüş bir ilkedir. Usulü kazanılmış hak; usul ve esasa yani hukuka uygun karar verilmesinin, yargı kararlarında istikrarın, yargılamanın hızlı sonuçlandırılmasının ve kamu düzeninin sağlanması amaçlarına hizmet eden müessesedir.(Yargıtay İBK'nın 04.02.1959 tarih ve 1957/13 E. 1959/5 K.,09.05.1960 tarih ve 1960/21 E. 1960/9 K.) Somut olayda da kaldırma kararı öncesindeki karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmadığından ilk kararda hükmedilen tazminat miktarı davalı lehine usulü kazanılmış hak oluşturacaktır.

Açıklanan bu hukuki ve maddi vakıalar ile toplanan tüm deliller karşısında; hükme esas alınan kusur ve aktüerya bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, davalı nezdinde sigortalı araç sürücünün kusurlu davranışı nedeniyle yaralanarak cismani zarara uğrayan davacının uğradığı cismani zarar nedeniyle sürekli iş gücü kaybı zararı ve bakıcı giderine hak kazanmasına, trafik kazasından kaynaklı sürekli iş görmezlik zararı ve bakıcı gideri bakımından ZMMS poliçesi kapsamında sigorta şirketinin sorumluluğunun söz konusu olmasına, maddi tazminatın poliçe limiti dahilinde hüküm altına alınmasına,

tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, aşağıda belirtilen hususlar dışındaki sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 323/1-ğ. maddesi gereğince vekille takip edilen davalarda hükmedilecek vekalet ücreti yargılama giderleri kapsamında kaldığı aynı kanunun 326. maddesi gereğince de yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırılmasına karar verileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı ve davalı yargılama sırasında kendilerini vekil ile temsil ettirmiş olup, mahkemece davacının davacının sürekli işgöremezlik ve bakıcı gideri istemi yönünden kabulü ile 144.128,67 TL sürekli işgöremezlik ve 2.029,50 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 146.158,17 TL maddi tazminatının davalıdan tahsiline, 100,00 TL geçici iş görmezlik tazminatı talebinin ise reddine karar verilmiş olmasına rağmen, 6100 sayılı HMK'nın 323, 326 ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesi gereğince kabul edilen dava değeri üzerinden davacı lehine 23.385,31 TL,

ret edilen dava değeri yönünden ise ret edilen miktarı geçemeyecek şekilde davalı lehine 100,00 TL vekalet ücreti takdir edilmek suretiyle vekalet ücretinin belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde verilen kararda isabet bulunmamaktadır.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuran davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile kesinleşen yönler korunarak ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

II - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından 310,00 TL yargılama gideri ile 1.169,40 TL istinaf başvuru harcı olmak üzere toplam 1.479,40 TL'nin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,

3-Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

4-Kararın usulüne uygun olarak taraflara tebliğine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 09.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır. n