Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1103 K.2026/647

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Harfiyat Nakliyat Ticaret Ve Sanayi Litd. Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 06.01.2022 tarihinde sürücü ... idaresindeki greyder tipi iş makinesinin yolda kar temizliği yaptığı esnada aracın hakimiyetini kaybederek yol kenarında bulunan dükkana zarar verdiğini ve araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, olay nedeniyle dükkan sahibine toplam 38.100,00 TL hasarın 13.04.2022 tarihinde ödendiğini, olay yerini terk edilmiş olması nedeniyle davalı sorumlu olup Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2022/15565 sayılı dosyası ile başlatılan takibin itiraz üzerine durduğunu, arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını belirterek, Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2022/15565 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını ve zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, dava konusu olayın bir trafik kazası olmadığını, greyderin motoru çalışır halde olmaması nedeniyle trafik kazası olarak değerlendirilemeyeceğini, sürücünün olay yerini terk etmediğini, dükkan sahibine sabah ulaşmak üzere beklediğini, davacı sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığı iddia edilen iş makinesi ile kazaya karışan iş makinesinin farklı makine olduğunu ve kazaya karışan aracın poliçesinin bulunmadığını, kazaya karışan iş makinesinin İG 117 numaralı iş makinesi olduğunu, poliçesi bulunan aracın İG 46 numaralı araç olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın davanın davacı sigorta şirketi tarafından trafik kazası nedeniyle zarar gören üçüncü kişiye ödenen tazminatın, sürücünün olay yerini terk ettiği iddiasına dayalı olarak davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, davacı sigorta şirketinin 4721 sayılı TMK'nın 3. maddesi kapsamında iyiniyetli olarak ödemede bulunduğu,

sigortasız ve sigortalı her iki iş makinesi greyderin davalı şirkete ait olup 26.03.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davanın kabulü ile davalının Ankara 6. İcra Dairesinin 2022/15565 Esas sayılı ilamsız icra dosyasına yöneltilmiş olan itirazının İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca iptali ile,

38.100,00.TL asıl alacak, 2.745,55 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 40.845,55.TL alacağın tahsili ile takibin devamına, takibe konu alacak rücuen tazminattan kaynaklı olup halefiyet ilkesine dayandığından şartları bulunmayan icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacı sigorta şirketinin ödeme yapmadan önce bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu yükümlülüğe aykırı olarak sigortalı aracın kazaya karışıp karışmadığı tespit edilmeden ödeme yapılmasının hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda poliçe teminatı altındaki araç ile kazaya karışan araçların birbirinden farklı olduğunun tespit edildiğini ve rücu kararının hukuka aykırı olduğunu, davanın kabulüne ilişkin gerekçenin yerinde olmadığını, ticari düzenlemelerin nazara alınmamasının doğru olmadığını, sigortalı aracın Kastamonu ilinde çalıştığını, dava konusu kazanın meydana geldiği yerde olmadığını, kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, 06.01.2022 tarihinde sürücü ... idaresinde olup davalı şirkete ait olan iş makinesinin yolda kar temizliği yaptığı esnada sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda meydana gelen kazada yol kenarında bulunan iş yerine zarar verdiğini, iş yeri sahibine 13.04.2022 tarihinde 38.100,00 TL hasar ödemesi yapıldığını, araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle rücu koşullarının oluştuğunu,

bu amaçla başlatılan takibe davalı tarafça haksız olarak itiraz edildiğini belirterek Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2022/15565 Esas sayılı dosyasına itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne, icra inkar tazminatı talebinin reddine ilişkin olarak verilen hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Kanun'un 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Sigorta sözleşmesi gereğince zarar gören üçüncü kişinin zararını ödeyen sigorta şirketi sözleşmenin tarafı olan sigortalıya karşı sözleşme hükümlerine aykırılık nedeniyle poliçenin eki niteliğindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde belirtilen şartların varlığı halinde rücu edebilir. Buna göre; sözleşme ilişkisinden kaynaklanan rücu hakkının sigortacı tarafından sigorta sözleşmesinin tarafı yani akidi olan sigortalıya karşı ileri sürebileceğinden davacı sigorta şirketi, söz konusu davayı ancak kendisi ile sözleşme yapan kişiye karşı açabilir.

Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde, 06.01.2022 tarihinde sürücü ... idaresindeki aracın kar temizliği sırasında yoldan çıkarak İsmail Şahin'e ait iş yerine zarar vermesi nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından 13.04.2022 tarihinde 38.100,00 TL tazminat ödendiği, Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2022/15565 Esas sayılı dosyasında davacı sigorta şirketi tarafından davalı şirket ve dava dışı sürücü hakkında 38.100,00 TL asıl alacak ve 2.745,55 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 40.845,55 TL için icra takibi başlatıldığı,

anılan takibin dayanağının "sigorta şirketine zmss poliçesi ile sigortalı olan 06 00 15 3335 plakalı aracın sürücüsünün 26.01.2022 günü karışmış olduğu kaza sonucu olay yerini terk etmiş olması nedeni ile ödenmek zorunda kalınan tazminatın rücuen tahsili talebidir" şeklinde belirtildiği, anılan takibe itiraz üzerine itirazın iptali talebiyle açılan eldeki davada da kazaya karışan aracın davacı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğunun ileri sürüldüğü,

ne var ki ibraz edilen 28.07.2021 tarihli ve 2691302999-2 numaralı poliçenin 1993 model ... araca ait olup getirilen kayıtlara göre 26.03.2024 tarihli bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda da belirtildiği üzere kazaya karışan araca ait olmadığı, bir başka ifade ile kazaya karışan araç ile sigortalı aracın farklı araçlar olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda itirazın iptali istemiyle açılan davada, itirazın iptali talebine konu icra takibinin "sigorta şirketine zmss poliçesi ile sigortalı olan 06 00 15 3335 plakalı aracın sürücüsünün 26.01.2022 günü karışmış olduğu kaza sonucu olay yerini terk etmiş olması nedeni ile ödenmek zorunda kalınan tazminatın rücuen tahsili talebidir" sebebine dayalı olarak başlatıldığı, icra takip talebinin içeriği ve talebin niteliğine göre kazaya karışan araç için davacı sigorta şirketi tarafından düzenlenmiş poliçe bulunup bulunmadığının tereddüte yer bırakmayacak biçimde açıklığa kavuşturulması,

kazaya karışan araç için düzenlenmiş poliçe bulunmaması halinde zarar görene yapılan ödemenin poliçe kapsamında yapılmış bir ödeme olduğunu söyleyebilme imkânı bulunmadığı, sigorta sözleşmesi ve eki niteliğindeki Genel Şartlar'a aykırılık sebebine dayalı olarak rücuen tazminat talebinde bulunulamayacağı, öte yandan itirazın iptali davalarının niteliği ile dava dilekçesinin içeriğine göre davacının sözleşme dışında bir sebebe dayalı olarak talebi bulunmadığı da gözetilmek suretiyle tüm deliller açıklanan bu ilkelere göre değerlendirilerek varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmek üzere hükmün kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... Harfiyat Ltd.Şti vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.