Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1188 K.2026/840

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili ve davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 21.03.2015 tarihinde, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, ... sevk ve idaresindeki, ... adına kayıtlı olup 13.04.2015 tarihli veraset ilâmı ile ..., ..., ...'ya veraseten intikal eden ... plakalı aracın, direksiyon hâkimiyetinin kaybedilmesi sonucu meydana gelen tek taraflı trafik kazasında, araçta yolcu olarak bulunan davacının oğlu ...'nin vefat ettiğini, müteveffanın kazadan önce taksi şoförlüğü yaparak ailesine maddi destek sağladığını, aynı zamanda da öğrenci olduğunu,

davacının müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını ve davacı anne lehine manevi tazminat koşullarının da oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, 02.05.2024 tarihinde destekten yoksun kalma tazminatı talebini 892.228,31 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalılar ..., ..., ..., ... ve ... vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vasisi ..., davayı kabul etmediğini, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Sigorta AŞ savunma yapmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 30.12.2019 tarih, 2019/1809E.-2019/2282K.sayılı kararı ile verilen kaldırma kararından sonra yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 03.06.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'in asli ve tam kusurlu olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlenen aktüer raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu,

müteveffa ...'nin yüksek alkollü olarak araç kullanan sürücünün aracına binmesi sebebi ile müterafik kusurlu olduğundan hesaplanan tazminattan %20 oranında indirim yapıldığı, bir kısım davalılar tarafından hatır taşıması def'inde bulunulmuş ise de, sunulan cevap dilekçelerinin süresinde olmaması nedeniyle hatır taşıması indirimi yapılmadığı, davalı lehine manevi tazminat koşullarının da oluştuğu belirtilerek davanın kısmen kabulü ile, davacının davalılar hakkındaki maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile,

22.04.2024 ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 892.228,31 TL destekten yoksun kalma zararından alkollü araç kullanan sürücünün aracında yolcu olarak seyir edilmesi nedeniyle TBK'nın 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılmasına ve bu indirimden sonra kalan 713.782,64 TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin sakatlık/ölüm bakiye limiti olan 241.918,38 TL'lik kısmında, kısmi ödeme tarihi olan 01.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi itibariyle sınırlı sorumlu olması,

diğer davalıların ise 713.782,64 TL'nin tamamından trafik kaza/vefat tarihi olan 21.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının davalılar ... ve ... mirasçıları hakkındaki manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; davacı için 50.000,00 TL manevi tazminatın trafik kaza/vefat tarihi olan 21.03.2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte ... ve ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili ve davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müteveffanın sürücü ...'i tanımadığını, müteveffa yolda beklerken sürücünün araca aldığını, ...'in alkollü olduğunu bilmeden araca bindiğini, bu nedenle mahkemece %20 oranında müterafik kusur indirimi yapmasının haksız olduğunu, mahkemece hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarının düşük olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müteveffanın kar ve tipi nedeniyle yol kenarında geçmekte olan araca el kaldırmaları nedeniyle bindiğini, araç sürücüsü ... tarafından herhangi bir ücret karşılığı olmadan araca alındığını, hatır taşıması indirimi talebini cevap süresi içerisinde talep etmelerine rağmen mahkemece cevap süresinde ileri sürülmediğinden reddedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacının MÖHUK 48.maddesi gereğince teminat yatırmadan dava açması nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usûlden reddedilmesi gerektiğini, tespit edilen kusur oranını kabul etmediklerini, kusur raporunda, havanın kar yağışlı ve tipinin olduğunun nazara alınmadığını, müteveffanın alt soyunun olup olmadığı araştırılmadan, nüfus kayıtları getirilmeden destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiğini, hükme esas alınan hesap raporunun aktüer sıfatına haiz olmayan bilirkişiler tarafından düzenlendiğini,

müteveffanın babası ... tarafından dava konusu kazaya ilişkin olarak destekten yoksun kalma tazminatı talepli olarak Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/314 esas sayılı dosyası ile açılan davanın yargılaması sırasında davalı sigorta şirketi tarafından davacının babasına 01.08.2017 tarihinde 34.394,03 TL ödeme yapıldığını ve 48.081,62 TL asıl alacak ve fer'ileri yönünden ibra edildiğini, bakiye poliçe limitinin 207.524,35 TL olarak dikkate alınması gerekirken mahkemece davalı sigorta şirketinin poliçe limitini 241.918,38 TL olarak belirlemesinin hatalı olduğunu, hesaplamanın ödeme tarihi verilerine göre yapılması gerektiğini,

1.8 teknik faiz uygulanarak hesaplama yapılması gerekirken progresif ranta göre yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, hatır taşıması ve müterafik kusur bulunduğundan hesaplanan tazminattan %40 oranında indirim yapılması gerektiğini, müşterek ve müteselsilen sorumluluğa hükmedilmesinin de isabetsiz olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan vefat nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, ... sevk ve idaresindeki, ... adına kayıtlı olup 13.04.2015 tarihli veraset ilâmı ile ..., ..., ...'ya veraseten intikal eden ... plakalı aracın, direksiyon hâkimiyetinin kaybedilmesi sonucu meydana gelen tek taraflı trafik kazasında, araçta yolcu olarak bulunan davacının oğlu ...'nin vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat isteminde bulunmuş, mahkemece kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'in asli ve tam kusurlu olduğu,

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlenen aktüer raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, müteveffa ...'nin yüksek alkollü olarak araç kullanan sürücünün aracına binmesi sebebi ile müterafik kusurlu olduğundan hesaplanan tazminattan %20 oranında indirim yapıldığı, bir kısım davalılar tarafından hatır taşıması def'inde bulunulmuş ise de, sunulan cevap dilekçelerinin süresinde olmaması nedeniyle hatır taşıması indirimi yapılmadığı, davalı lehine manevi tazminat koşullarının da oluştuğu belirtilerek davanın kısmen kabulü ile, davacının davalılar hakkındaki maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile,

22.04.2024 ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 892.228,31TL destekten yoksun kalma zararından alkollü araç kullanan sürücünün aracında yolcu olarak seyir edilmesi nedeniyle TBK'nun 52.maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılmasına ve bu indirimden sonra kalan 713.782,64 TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin sakatlık/ölüm bakiye limiti olan 241.918,38 TL'lik kısmında, kısmi ödeme tarihi olan 01.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi itibariyle sınırlı sorumlu olması,

diğer davalıların ise 713.782,64 TL'nin tamamından trafik kaza/vefat tarihi olan 21.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının davalılar ... ve ... mirasçıları hakkındaki manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; davacı için 50.000,00 TL manevi tazminatın trafik kaza/vefat tarihi olan 21.03.2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte ... ve ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili ve davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

1-Davacı ...'un İran İslam Cumhuriyeti vatandaşı olduğu, Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti Arasında Hukukî ve Cezaî Konularda Adlî İşbirliği Anlaşması gereğince teminat muafiyeti bulunduğundan, MÖHUK'ın 48/2. maddesi uyarınca dava açarken teminat aranmayacağı anlaşıldığından davalı sigorta şirketinin bu hususa ilişkin itirazının reddi gerekmiştir.

2-Müteveffanın babası ... tarafından dava konusu kazaya ilişkin olarak destekten yoksun kalma tazminatı talepli olarak Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/314E sayılı dosyası ile açılan dava dosyasının eldeki dosya içerisine alındığı ve bahse konu dava dosyası içerisinde bulunan müteveffanın nüfus kayıtlarına göre, müteveffanın bekar olarak vefat ettiği anlaşıldığından müteveffanın alt soyunun bulunup bulunmadığı hususunun araştırılmadığına dair davalı sigorta şirketinin itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Mahkemece, müteveffa ...'nin yüksek alkollü olarak araç kullanan sürücünün aracına binmesi sebebi ile müterafik kusurlu olduğu gerekçesi ile hesaplanan tazminattan %20 oranında indirim yapıldığı, bir kısım davalılar tarafından hatır taşıması def'inde bulunulmuş ise de, sunulan cevap dilekçelerinin süresinde olmaması nedeniyle hatır taşıması indirimi yapılmadığı belirtilmiş ise de, müteveffanın kar ve tipi nedeniyle yol kenarında geçmekte olan araca el kaldırarak araca bindiğinin dosya kapsamından anlaşıldığından sürücünün alkollü olduğunu bilebilecek durumda bulunmadığından müterafik kusurlu kabul edilmesi ve tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmış olması doğru görülmemiştir.

Mahkemece karar gerekçesinde hatır taşıması nedeniyle indirim yapılmaması gerektiği belirtilmiş ise de ; davalılar ... ve Hülya vekili tarafından 12.02.2018 tarihinde cevap dilekçesi süresinin uzatılması talebinde bulunulması üzerine mahkemece 16.02.2018 tarihinde cevap dilekçesi sunma süresinin 2 hafta uzatıldığına dair karar verildiği ve 26.02.2018 tarihinde sunulan cevap dilekçesinde ileri sürülen hatır taşıması itirazının süresinde olduğu anlaşılmakla tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği ancak mahkemece müterafik kusur olmadığı halde %20 oranında indirim yapıldığı,

hatır taşıması olduğu halde %20 indirim yapılmadığı anlaşılmış ise de netice itibariyle belirlenen tazminattan %20 oranında TBK'nın 51 ve 52. Maddesi gereğince indirim yapılarak hüküm kurulmuş olduğundan bu husus sonuca etkili görülmemiştir.

4-Davalı sigorta şirketi, bakiye poliçe limitinin 207.524,35TL olarak dikkate alınması gerekirken mahkemece davalı sigorta şirketinin poliçe limitini 241.918,38 TL olarak belirlemesinin hatalı olduğu iddiasında bulunmuş ise de, progresif rant yöntemi kullanılarak hesaplanan aktüer bilirkişi raporuna göre sigorta şirketi tarafından müteveffanın babasına ödenmesine karar verilen miktar mahsup edilerek bakiye poliçe limitinden sorumlu tutulmuş olması nedeniyle bu husustaki itirazın da reddi gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, dosya içeriğine kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davacılar vekili, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili ve davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurularının HMK’nın 353/1.b.1maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.