Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1460 K.2025/115

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... Gıda Tic.AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 23.05.2024 tarihinde, davacılar desteği ...’ın yolcu olarak bulunduğu, davalı ... Gıda Tic.AŞ adına kayıtlı, davalı ... Sigorta AŞ'ne zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı,davalı ... Sigorta AŞ'ne ihtiyari mali sorumluluk sigortası ve ferdi kaza koltuk sigortası ile sigortalı ... plakalı kamyon sürücüsünün tek taraflı kaza yapması sonucu davacılar desteğinin vefat ettiğini belirterek HMK’nın 107.

Maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak şimdilik eş ... için 500.000,00 TL, çocuklar ... için 100,00 TL, ... için 100,00 TL ve ... için 100,00 TL olmak üzere 500.300,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı işleten ... Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ'den kaza tarihi olan 23.05.2024 tarihinden, ZMSS Sigortacısı davalı ... Sigorta AŞ'den temerrüt tarihi olan 26.06.2024 tarihinden ve İMMS (Kasko içerisinde) sigortacısı davalı ...

Sigorta AŞ'den temerrüt tarihi olan 23.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere teselsül hükümlerine uyarınca ZMSS Sigortacısı ... Sigorta AŞ, İMMS sigortacısı ... Sigorta AŞ, işleten ...

Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den müşterek ve müteselsilen tahsiline, eş ... için 2.000.000,00 TL, çocuk ... için 1.000.000,00 TL, çocuk ... için 1.000.000,00 TL, çocuk ... için 1.000.000,00 TL olmak üzere toplam 5.000.000,00 TL manevi tazminat bedelinin davalı işleten ... Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ'den kaza tarihi olan 23.05.2024 tarihinden, İMMS (Kasko içerisinde) sigortacı davalı ...

Sigorta AŞ'den temerrüt tarihi olan 23.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte teselsül hükümleri uyarınca tahsiline, ferdi kaza koltuk ölüm teminatı olarak mirasçı olan eş ve çocuklar için miras payları oranında eş ... için 2.500,00 TL, çocuk ... için 2.500,00 TL, çocuk ... için 2.500,00 TL, çocuk ... için 2.500,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL ferdi kaza ölüm teminatı bedelinin kasko sigortacısı (ferdi kaza teminatı) davalı ...

Sigorta AŞ'den temerrüt tarihi olan 23.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacıların desteği ...'ın davalı ... Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ'de un yükleme işini yaptığı, un yüklü kamyonda iken trafik kazasının gerçekleştiği, dava dilekçesinde, desteğin sürekli ve düzenli olarak ...

Gıda Sanayii ve Ticaret AŞ için (bu firmaya bağlı olarak talimatı altında) yevmiye usulü ile çalışmakta olduğunun beyan edildiği, iş sözleşmesine ilişkin bağımlılık unsurunun gerçekleştiği, ücretin ödenme şeklinin kişisel bağımlılığın tespitinde yardımcı olgu olduğu, bu kapsamda davacıların desteği ile davalı ...

Gıda Sanayii ve Ticaret AŞ arasında işçi işveren ilişkisinin sözkonusu olduğu, dolayısıyla kazanın trafik iş kazası olduğunu kabul etmek gerektiği, bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde iş mahkemesinin görevli olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesi ile dava dilekçesinin HMK'nın 114/1-c,115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine, HMK’nın 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli Ankara Nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalı ...

Gıda Tic. AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı ... Gıda Tic.AŞ şirketinin, kaza yapan aracın maliki olduğunu, işleten sıfatının bulunduğunu, adı geçen şirkete işleten sıfatı ile husumet yöneltildiğini, desteğin davalı şirketin SGK’lı işçisi olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Gıda Tic. AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacılar desteğinin davalı şirketin çalışanı olmadığını, destek ile şirket arasında işçi/işveren ilişkisinin bulunmadığını, desteğin, davalı şirketten un alan kişi veya firmaların yevmiye karşılığı unların kamyondan indirilmesi işini yaptığını, ücretinin un alan kişilerce karşılandığını, görevsizlik kararının hatalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davacılar desteği ...’ın yolcu olarak bulunduğu, davalı ... Gıda Tic.AŞ adına kayıtlı, davalı ... Sigorta AŞ'ne zorunlu mali sorumluluk sigortası ile davalı ... Sigorta AŞ'ne ihtiyari mali sorumluluk sigortası ve koltuk ferdi kaza sigortası ile sigortalı ... plakalı kamyonun tek taraflı kaza yapması sonucu davacılar desteğinin vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep etmiş olup mahkemece, davaya bakma görevinin iş mahkemelerinde olduğu gerekçesi ile görev yönünden davanın usulden reddine karar verilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun birinci maddesi uyarınca; "İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle, işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevli olarak lüzum görülen yerlerde İş Mahkemeleri kurulur. Bu tür davalara iş mahkemelerince bakılır. İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, bu kanundaki esas ve usullere göre bakılır."

4857 sayılı İş Kanununun 8.maddesinde, “İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir” tanımlaması yapılmıştır.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re'sen) dikkate alınması zorunludur.

Somut olayda, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, dava konusu kazada vefat eden davacılar desteği ...’ın, davalı şirkete ait un yüklü kamyonda yolcu konumunda bulunduğu ve araçta yüklü unun boşaltılması işini yapacağı, davalı ... Gıda San ve Tic. Aş ile müteveffa arasında işçi işveren ilişkisi olduğu kabul edilerek karar veriliş ise de; destek ile davalı şirket arasında işçi/işveren ilişkisi olduğu hususu açıklığa kavuşturulmamıştır.

Davacılar vekili, desteğin, yaptığı işin ücretini davalı şirketten değil unu satın alan kişi veya firmalardan aldığını, davalı şirketin sigortalı işçisi olmadığını, davalı şirkete araç işleteni sıfatıyla husumet yönelttiklerini beyan ettiği gibi araçta bulunan diğer yolcu Recep Karasu’da, soruşturma ifadesinde destek ...’ın arkadaşı olduğunu, zaman zaman kendisine haber verdiğini ve birlikte kamyonla nakledilen unların boşaltılması işini yaptıklarını beyan ettiği görülmüştür.

Bu durumda mahkemece, davacılar desteğinin SGK kayıtlarına göre davalı şirketin işçisi olup olmadığının, SGK tarafından dava konusu kazaya ilişkin olarak iş kazası tespiti yapılıp yapılmadığının, desteğe davalı şirket tarafından ücret ödenip ödenmediğinin belirlenmesi, destek ile davalı şirket arasında işçi/işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı hususunda taraflarca sunulacak delillerin toplanması ve sonucuna göre dava konusu kazanın iş kazası olup olmadığı ve davada uyuşmazlığın çözümünde iş mahkemelerinin görevli olup olmadığı değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin ve davalı ... Gıda San ve Tic AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak hüküm kurulması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.