Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/603 K.2026/96

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili, davalı ... İnşaat Tic. AŞ. vekili ve davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 27.08.2020 tarihinde, davalı ... idaresindeki, davalı ... İnşaat Tic.AŞ adına kayıtlı, davalı ...

Sigorta Şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın, geri manevra esnasında yaya davacıya çarptığını, davacının yaralandığını ve malul kaldığını HMK’nın 107. maddesi uyarınca şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketi yönünden sigorta poliçesiyle sınırlı olmak üzere, 03.12.2020 temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden 27.08.2020 olay tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 40.000 manevi tazminatın 27.08.2020 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan ...

İnşaat Tic. AŞ ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesin talep etmiş.

04.11.2022 tarihli dava dilekçesini açıklama dilekçesinde, 10.000,00 TL maddi tazminat taleplerinin, 3.000,00 TL’sinin sürekli işgöremezlik zararı, 3.000,00 TL’sinin geçici işgöremezlik zararı, 100,00 TL’sinin tedavi gideri, 3.000,00 TL ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan zarar, 900,00 TL’sinin bakıcı gideri için olduğunu bildirmiş; talep artırım dilekçesi ile talebini, geçici işgöremezlik tazminatı için 6.395,94 TL’ye, sürekli işgöremezlik tazminatı için 124.113,43 TL’ye, bakıcı gideri için 5.886,00 TL’ye, tedavi (ulaşım) gideri için 1.640,00 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ... İnşaat Tic.

AŞ vekili cevap dilekçesinde; davacının, Elazığ İli, Kovancılar ilçesinde yapılmakta olan davalı şirket yüklenimindeki yol yapım işinde sigortalı olarak bayrakçılık görevinde bulunan bir işçi olduğunu, kendisine, iş güvenliği ve işçi sağlığı ile ilgili gerekli eğitim, talimatlar verildiğini, gerekli koruyucu ekipman kendisine teslim edildiğini, meydana gelen kaza yol yapım işinde çalıştırdıkları bir başka çalışan ... denetimindeki ... plakalı aracın davalıya çarpması nedeniyle meydana geldiğini, davacı, yol yapım çalışmasında kendisine verilen bayrak ile araçları uyarmakla görevlendirildiğini,

kendisine verilen bayrak ile yol yapım alanındaki araçları uyarmakla görevli davacının bu şekilde kazaya uğraması, davacının ağır kusurlu bir şekilde hareket ettiğini açıkça gösterdiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... cevap dilekçesinde; kazanın davacının ağır kusuru sonucu meydana geldiğini, bütün önlemlerin alındığını, davacı bayrakçının görevinin araçları uyarmak olduğunu, bunu yapan kişinin dikkatli olması gerektiğini, etrafını kontrol etmesi gerektiğini ancak kendisi etrafına dikkat etmeden, aracı fark etmesine rağmen aracın yöneldiği istikamete doğru birden hareket ettiğini ve kazanın meydana geldiğini, kendisinin herhangi bir kusuru olmadığını savunmuştur.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın, davalı şirket tarafından 20.07.2020-2021 tarihli 1257470720 no.lu zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalandığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davalı şirketin sorumluluğunun limitler ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dosyadaki bilgi ve belgelere, alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, Fırat Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümünden alınan raporda, davacının kazadan kaynaklanan daimi maluliyetinin %2 oranında, tıbbi iyileşme süresinin 6 ay, bakıcı ihtiyacı süresinin 2 ay olduğunun belirlendiği, davacının geçici ve sürekli işgöremezlik zararı, tedavi gideri ve bakıcı giderinin hesaplanması yönünden bilirkişi kurulundan rapor alındığı, alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu,

davacının kazada yaralanması nedeniyle TBK’nın 56. maddesi gereğince davacı lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 6.365,94 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 94.113,43 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.886,00 TL bakıcı gideri tazminatı, 1.640,00 TL tedavi ulaşım gideri olmak üzere toplam 138.005,37 TL tazminatın kaza tarihi olan 27.08.2020 tarihinden itibaren (davalı sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi olan 04.12.2020 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklı zarar için yapılan talebin reddine, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... İnşaat Tic. AŞ ile ...'dan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili, davalı ... İnşaat Tic. AŞ vekili ve davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalı ... İnşaat Tic. AŞ tarafından uzlaşma işlemleri sırasında davacıya ödenen 30.000,00 TL’nin, hesaplanan tazminattan indirilmesinin doğru olmadığını, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

İnşaat Tic.AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacının, davalı şirket bünyesinde bayrakçı olarak çalıştığını, kendisine işi ile ilgili eğitimin verildiğini, kazanın oluşumunda davacının ağır kusurlu olduğunu, maluliyet yönünden hükme esas alınan üniversite raporunu kabul etmediklerini, belirlenen daimi maluliyet oranının gerçeği yansıtmadığını, geçici işgöremezlik tazminatı talebinin reddi gerektiğini, davacının bu zararı yönünden SGK’dan gelir elde ettiğini, davacının kaza sonrası muayenesinde desteksiz ayakta kalabileceğinin belirtildiğini, bu nedenle davacı lehine bakıcı gideri hükmedilmesinin hatalı olduğunu,

hükmedilen toplam maddi tazminat tutarında maddi hata yapıldığını, toplam maddi tazminatın 108.005,37 TL olduğunu, soruşturma aşamasında uzlaşmaya varıldığı için davanın tümden reddi gerektiğini, ayrıca hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kazaya ilişkin soruşturma aşamasında uzlaşmaya varıldığı için davanın tümden reddi gerektiğini, kazanın oluşumunda davacının ağır kusurlu olduğunu, kazanın iş kazası niteliğinde olduğunu, aktüerya raporunda bilinmeyen dönem için %1.8 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılmamasının hatalı olduğunu, geçici işgöremezlik zararından SGK tarafından yapılan ödemenin tenzil edilmesi gerektiğini, maddi tazminatın güncel verilere göre hesaplama yapılması nedeniyle ayrıca faiz işletilmesinin doğru olmadığını, ayrıca ticari faiz yerine yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı ... idaresindeki, davalı ... İnşaat Tic. AŞ adına kayıtlı, davalı ... Sigorta Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın, geri manevra yaptığı esnada yaya davacıya çarptığını, davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı, tedavi gideri ve bakıcı gideri ile manevi tazminat talep etmiştir.

6100 sayılı HMK’nın “Dava Şartları” başlıklı 114/1-c bendinde “Mahkemenin görevli olması” dava şartları arasında sayılmış, aynı Kanun’un “Dava şartlarının incelenmesi” başlıklı 115/1. maddesinde “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” düzenlemelerine yer verilmiş ve devamında dava şartı noksanlığının tespiti halinde uygulanacak hükümler düzenlenmiştir.

Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli olan şartlar olup varlığı ya da yokluğu hâkim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden gözetilebileceği gibi taraflarca da noksanlığı davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Dava şartları mahkemeye, taraflara ve dava konusuna ilişkin olmak üzere üç ayrı ana bölümde incelenmelidir. Dava şartlarının hangi sıraya göre incelenmesi gerektiği konusunda açıklık olmamakla birlikte 6100 sayılı HMK’nın 143/2. maddesi uyarınca öncelikli olarak mahkemeye ilişkin dava şartlarının incelenmesi gerekir.

6100 sayılı HMK'nın 1. maddesinde "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmüne yer verilmiş olup görev hususu mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 1. maddesinde Kanun'un kapsamı belirtilerek, “Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.

Bu kanun, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.” düzenlemesi yer almış, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde ise 4857 sayılı İş Kanununa veya 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarında görevli mahkemenin, iş mahkemeleri olduğu belirtilmiştir.

Dosya kapsamına göre Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre, olay tarihinde, dava konusu kazada yaralanan davacının, davalı ... İnşaat Tic. AŞ bünyesinde çalışan işçi olduğu, olay günü iş sahasında bayrakçı olarak çalıştığı esnada yine davalı ... İnşaat Tic. AŞ işçisi olan davalı ... idaresindeki kamyonun geri manevra yaparken davacıya çarparak yaralanmasına neden olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, davanın açıklanan niteliğine göre davacı ile davalı ... İnşaat Tic. AŞ arasında işçi işveren ilişkisi olduğu ve dava konusu olayın ise çalışma alanı içerisinde işin yapılması sırasında meydana geldiği, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 1 ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca davaya bakmaya iş mahkemesinin görevli olduğu,

uyuşmazlığın iş mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla mahkemece davanın görev yönünden usulden reddi ile görevsizlik kararı verilmesi gerekirken anılan hususun göz ardı edilmiş olması isabetli görülmediğinden tarafların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak görev hususunda karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.