Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2025/1100 K.2025/1372

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 23.12.2024 tarihinde davalı sigorta şirketine İhtiyarı mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı araç ile davacının idaresindeki ... plakalı motosikletin karıştığı trafik kazasında davacının yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, manevi tazminatın ihtiyari mali sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında olduğunu, davacının manevi olarak zarar gördüğünü, davalı sigorta şirketine başvurudan sonuç alınamadığını belirterek, 125.000,00 TL manevi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın manevi tazminat istemine ilişkin olup davacının manevi zarar görmesine sebep olan aracı kasko sigorta sözleşmesi ile sigortalayan davalıdan manevi zararını talep ettiği, davacının gerçek kişi olduğu, ... plakalı motorsikletin kullanım amacının yolcu nakli-hususi olduğu, davacı ile davalı arasında sözleşme bulunmadığı, Türk Ticaret Kanunu'nun 1483. ve devamı maddelerinde zorunlu sorumluluk sigortalarının düzenlenmesi, dava konusu kasko sigortası zorunlu sorumluluk sigortası olmadığından davanın Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde yer alan mutlak ticari davalardan olmadığı,

uyuşmazlığın nisbi ticari dava olarak kabul edilebilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmasının zorunlu olup davacının tacir olmaması bir bütün olarak değerlendirildiğinde davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçeleriyle davanın Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinin 1. fıkrasının c bendi ve 115. maddesinin 2. fıkrasının 1. cümlesi gereğince mahkememiz görevsiz olduğundan dava şartı noksanlığı nedeni ile usulden reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemece görevsizliğe ilişkin verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, davanın trafik kazası sonucunda uğranılan zararın kusurlu aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden tahsili talebine ilişkin olduğu, davacının trafik kazası sonucunda yaralandığını, manevi tazminatın davacıya ait aracın değil kusurlu aracın sigorta şirketinden talep edildiğini, bu haliyle zarar görenin tacir olma sıfatı aranmaması gerektiğini, ihtiyari mali sorumluluk sigortasının Türk Ticaret Kanununda düzenlendiğinden mahkemenin görevli olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, davalı sigorta şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç ile davacının idaresindeki aracın karıştığı kazada davacının yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, manevi tazminatın ihtiyati mali sorumluluk sigortası ile poliçe kapsamında olduğunu belirterek manevi tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan TTK'nın 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmış, "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda..." sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür.

26.06.2012 tarihinde kabul edilen ve 30 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 6335 sayılı yasanın 2.maddesinde, "6102 sayılı Kanun'un 5.maddesinin başlığı "2. ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" şeklinde, 1. fıkrasında yer alan "davalara" ibaresi ise davalar ve ticari nitelikteki "çekişmesiz yargı işlerine" şeklinde 3 ve 4. fıkraları değiştirilmiş, “Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.

Sigorta hukuku, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, sorumluluk sigortaları ise TTK'nın 1473. Madde ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle de dava, TTK 4/1-a maddesi gereğince mutlak ticari davadır. Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara" ticaret mahkemesinde bakılacağı hususlar düzenlenmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık Türk Ticaret Kanunun 6. kitabında düzenlenen ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanması nedeniyle TTK'nın 4. maddesi gereğince uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Mahkemece yazılı gerekçelerle görevsizlik kararı verilmiş olması doğru değildir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, mahkemenin görevli olması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.