Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2025/502 K.2026/385

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı temlik alan ... ile davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14.01.2021 tarihinde, davalı sigorta şirketine 45943286 numaralı kasko poliçe sigortası ve aynı zamanda ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı kamyonun, davacı şirkete ait ... plakalı araca çarpması ile araçta hasara ve değer kaybına sebebiyet verdiğini, davalı şirketin, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi limiti üzerinde kalan zarardan sorumlu olduğunu belirterek şimdilik 20.000,00 TL hasar bedeli ile 1.000,00 TL değer kaybının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile, talebini değer kaybı için 23.940,00 TL'ye, tamir bedeli için 209.647,44 TL 'ye yükseltmiştir.

Davalı şirket, tebliğ edilen dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, davacının aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı zararının hesaplanması yönünden makine mühendisi bilirkişiden rapor alındığı, raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu,

aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı tarafından yapılan poliçe limiti kadar ödemenin tenzil edildiği gerekçesi ile davanın kabulüne, 209.647,44 TL araç hasar bedelinin 23.940,00 TL araç değer kaybı bedelinin 03.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş, hükme karşı temlik alan ... vekili ve davalı şirket vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Temlik alan ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi tarafından belirlenen değer kaybının çok az olduğunu, ticari faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda davalı şirkete sigortalı aracın tam kusurlu olmadığını, kusur yönünden adli tıp kurumundan rapor alınmadan karar verildiğini, hasar bedeli belirlenirken iskonto uygulanması gerektiğini, değer kaybı belirlemesinin usulüne uygun yapılmadığını, geçmiş hasarların araştırılmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı nedeniyle tamir bedeli ve değer kaybı zararının tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, temlik alan ... vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

1-6100 sayılı HMK’nın “Dava Şartları” başlıklı 114/1-d bendinde “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması" dava şartları arasında sayılmış, aynı Kanun’un “Dava şartlarının incelenmesi” başlıklı 115/1. maddesinde “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” düzenlemelerine yer verilmiş ve devamında dava şartı noksanlığının tespiti halinde uygulanacak hükümler düzenlenmiştir.

Dosya kapsamından, davacı ... Turizm İnşaat San.Tic.Ltd.Şti’nin, karar tarihinden sonra, 18.10.2022 tarihinde, dava dosyasında hüküm altına alınan tazminat alacağını Ankara 56. Noterliğince tanzim edilen alacağın devri sözleşmesi ile ...’a devrettiği anlaşılmıştır.

Hukuki bir işlem (tasarrufi işlem) olan alacağın temliki sonrasında alacak üçüncü kişiye intikal etmektedir. Bu andan itibaren üçüncü kişi, borçlu karşısında alacaklı sıfatını kazanmaktadır. Niteliği itibariyle alacağın temliki, alacaklının tasarruf işlemidir. Temlik, alacağın tamamı için yapılabileceği gibi bir kısmı için de yapılabilir. Tam temlikte alacağın aslı ve fer’ileri temlik alana geçmekte olup alacaklı borç ilişkisinde taraf olmaktan çıkar.

Temlik alan, temliki ve alacağın varlığını ispat ederek borçludan talepte bulunur. Temlik ile birlikte temlik alan, alacağın aslı ve fer’ileriyle birlikte, alacağa bağlı rüçhan haklarını da iktisap eder. Dolayısıyla temlik konusu alacak itibariyle dava ve takip hakkı da temlik alana geçer. Alacağın temlikinde esasen borç değişmez, sadece onu talep edecek taraf değişmiş olur.

28.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7251 sayılı Kanun’un 57. maddesi ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’na eklenen Ek Madde 6.’da “(1) Bu Kanun uyarınca sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlardan ya da Hesaptan talep edilecek tazminat alacağı ancak;

a)Alacaklı tarafından bizzat,

b)Alacaklının kanuni temsilcisi veya kanuni temsilcinin bizzat vekâlet verdiği avukat vasıtasıyla,

c)Alacaklının bizzat vekâlet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı vasıtasıyla, takip edilebilir. Takip yetkisi, sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlar ya da Hesap nezdinde yapılacak işlemleri kapsar.

(2)Tazminat alacağı, sadece hak sahibine veya avukatına ödenir ve birinci fıkrada belirtilen kişiler de dâhil olmak üzere hiç kimseye devredilemez.

(3)Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca belirlenir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

28.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7251 sayılı Kanun’un 57. maddesi ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’na Ek Madde 6'nın eklendiği, bu maddenin temlik yasağına ilişkin olduğu, davacının tazminat alacağını temlik yasağının yürürlük tarihinden sonra (18.10.2022 tarihinde) ...’a devrettiği anlaşılmakla taraf sıfatı bulunmayan ... hükme karşı istinaf başvurusunda bulunamayacağından istinaf başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

2-Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir. Yargıtay uygulamalarına göre, kaza sonucu araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde; kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, kilometresi, hasarın ağırlığı, yapılan onarım işlemleri, değişen ve boyanan parçaların özellikleri, daha önce kaza yapmış ise önceki hasarları gibi hususlar gözetilerek öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle ikinci el rayiç değerinin belirlenmesi, mevcut hasar durumuna göre tamirinin ekonomik olduğunun anlaşılması halinde, kazadan sonra onarılmış hali ile ikinci el piyasa rayiç değeri tespit edilerek aradaki farka göre değer kaybının belirlenmesi gerekir.

Somut olayda, mahkemece, davacıya ait aracın değer kaybının belirlenmesi yönünden hükme esas alınan 03.04.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, aracın değer kaybının belirlenmesinde, aracın kaza tarihi itibariyle ikinci el rayiç değerinin 700.000,00 TL olduğu belirtilmekle birlikte onarım sonrası ikinci el rayiç değerinin belirlenmediği,

ayrıca yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı şekilde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre değer kaybının belirlendiği belirtilerek araçtaki değer kaybının 23.940,00 TL olduğunun belirtildiği görülmüş olup araçtaki değer kaybının yargıtay tarafından kabul edilen hesaplama yöntemine göre belirlenmesi yönünden ayrıntılı ve gerekçeli ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, HMK’nın 355. Maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan inceleme sonunda; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre istinaf kanun yoluna başvuran davalı yararına oluşan kazanılmış haklar gözetilerek karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.