Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2025/980 K.2026/772

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

05.09.2024 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle davacıya ait araçta 85.764,90-TL hasar meydana geldiğini, hasar bedelinin kasko şirketince karşılandığını, hasar dışında araçta değer kaybı meydana geldiğini, değer kaybının tahsiline yönelik davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak ödeme yapılmadığını, davacının zararından davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin istemleri saklı kalmak kaydıyla 50,00-TL değer kaybı alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında 05.05.2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile dava değerinin 51.458,33 TL olacak şekilde artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza neticesinde davalı şirket tarafından açılan hasar dosyası kapsamında 27.11.2024 tarihinde davacının kasko sigorta şirketi olan ... Sigorta AŞ'ne 85.746,90-TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin sorumluğunun sigortalının kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, kusur oranlarının tespiti için rapor alınması gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; olay tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacının aracının hasar gördüğü, 10.02.2025 tarihli raporda davalı ... Sigorta AŞ tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalan ... plaka sayılı aracın

dava dışı sürücüsü ...'un %100 kusurlu olacağı, davacı ... plakalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, olay nedeniyle ... plakalı ...

2014 model aracın malzeme ve işçilik bedelleri ile KDV dahil 85.747,41-TL bedel ile onarıldığı, yapılan onarımların hasar ile uyumlu olduğu, bu bedelin makul olduğu ve konuda bir uyuşmazlık olmadığı, kaza nedeni ile aracın piyasa araştırmaları sonucu kaza sonucunda değerinin düştüğü, kaza öncesi değerlerinin ortalama 855.625,00-TL, kaza sonrası değerlerinin ortalamasının 804.166,67-TL olduğu, piyasa rayiç değeri de gözetilerek kaza tarihinde 51.458,33-TL değer kaybı oluştuğunun belirtildiği, davalı sigorta şirketi sigortaladığı aracın kusuru ile sebebiyet verdiği zarardan poliçedeki miktarlar dahilinde sorumlu olduğu,

davacı tarafından davalı sigorta şirketine 03.10.2024 tarihinde başvuru yapıldığı, davalı sigorta şirketinin 16.10.2024 tarihinde temerrüte düştüğü belirterek, davanın kabulü ile 51.458,83-TL değer kaybı tazminatının davalının temerrüte düştüğü 16.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıya usulüne uygun başvuru yapılmadığını, araçta değer kaybı oluşmadığını, değer kaybı bedelinin tespitinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1'de düzenlenen değer kaybı hesaplama formülünün esas alınması gerektiğini, dosya kapsamındaki değer kaybı hesaplamasında bu yasal formülasyona açıkça aykırı olduğunu, belirlenen değer kaybı bedeli fahiş nitelikte olup, araçtaki hasarın niteliği ve onarım kalitesiyle bağdaşmadığını, aracın kilometresi,

model yılı ve ikinci el piyasa değeri dikkate alındığında bu denli yüksek bir değer kaybı bedelinin oluşması hayatın olağan akışına ve piyasadaki gerçek değerlere aykırı olduğunu, araç özellikleri itibariyle değer kaybı oluşmayacağını, aracın kazadan önce başka hasar kayıtları bulunmakta olup, mükerrer değer kaybı talebinde bulunulmasının mümkün olmadığını, değer kaybı oluştuğuna dair herhangi bir objektif belge (örneğin satış ilanı, ekspertiz raporu vb.) sunulmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan değer kaybı bedelinin fahiş olduğunu,

kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı sigorta şirketinin trafik sigortasından kaynaklı sorumluluğu sigortalının kusuru oranında zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi limitleriyle sınırlı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve istinaf edenlerin sıfatına göre dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Davanın maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacının aracında oluşan değer kaybı tazminatının zorunlu mali mesuliyet sigorta (ZMMS) poliçesi kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davacının kabulüne karar verilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1. maddesine göre ise kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Trafik kazalarında irdelenmesi gereken husus ise trafik kazasının meydana gelmesinde tarafların olaya etkileri ve dolayısıyla sürüş kusurlarıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.

Trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağından kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren işletenler hem de ZMSS şirketi sorumludur. Aracın onarılmadan hasarlı olarak satılması değer kaybı zararı talep edilmesine engel oluşturmaz.

Zira, sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli yanında değer kaybı zararının talep edilmesi mümkündür.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir.

6100 sayılı Kanun'un 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllede bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde; olay tarihinde, davalı sigorta şirke tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile seyir halinde iken olay yerine geldiğinde sola manevra ile (U) dönüşü yaptığı esnada davacı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracına çarpması şeklinde meydana gelen trafik kazasında, dosya kazandırılan bilirkişi raporu ile dava dışı sigortalı araç sürücüsü ...'un (U) dönüşünü gerçekleştirmeden önce aracının manevra alanını, gerisini ve karşıdan gelen araç trafiğini gerektiği şekilde kontrol edip,

taşıt yolunun araç ve yaya trafiğine müsait olduğuna emin olduktan sonra dikkatli bir şekilde dönüşünü gerçekleştirmesi gerekirken aksine hareketle % 100 oranında asli ve tam kusurlu, davacı sürücünün ise kusursuz olduğu, dava konusu davacıya ait aracın meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucu aldığı darbe sonucu araçta yapılan iş ve işlemlerin darbeye ilişkin hasarları kapsadığı,

olayın oluş şekli, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı yanı sıra aracın hasarlı haline ilişkin hasar fotoğrafların bu hasarları teyit ettiği, ekspertiz raporundaki parça bedellerinin meydana gelen hasar ile olay tarihindeki piyasa rayiçlerine uyumlu bulunduğu,

olay nedeniyle araçta oluşan toplam zarar tutarının yedek parça, işçilik ve KDV dahil 85.747,41-TL, aracın olay tarihinde mezkur kazadan önce piyasa ikinci el rayiç değerinin ortalama 855.625,00-TL, hasar sonucu uygulanan onarım sonrası hasarlı haliyle ikinci el piyasasında ortalama rayiç değerinin ise 804.166,67-TL olacağı, bu şekilde aracın olay nedeniyle 51.458,83-TL değer kaybına uğrayacağı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, hükmün yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.