Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2020/1341 K.2022/659

Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; tarafların bakır kablo işleme tesisi kurulumu ve bakır kabloların granül hale dönüştürülmesine ilişkin 23.07.2013 tarihli sözleşmeyi akdettiklerini, işleme sonucu elde edilmesi gereken fiili granül miktarının belirlendiğini, davalıya 5.443.340 kilo kablo teslim edildiğini, 3.499.269,53 kilo granül teslim etmesi gerekirken eksik teslimat yapıldığını, 82.599,86 kilo granülün teslim edilmediğini, bu nedenle 19.06.2017 tarihli 1.737.330,29 TL tutarlı eksik granül faturası kesildiğini,

yine birinci kalite yerine ikinci kalite granül teslimi nedeniyle sözleşme gereğince 31.05.2017 tarihli 39.472,44 TL tutarlı ikinci kalite granül cezasına ilişkin faturanın kesildiğini, davalının faturaları iade ettiğini, müvekkilinin 20.07.2017 tarihli ihtarnameyle sözleşme gereğince ürünlerin istenilen nitelik ve kalitede yerine getirilmesi aksi halde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağının ihtar edildiğini, davalının verdiği 500.000 TL tutarlı teminat mektubunun nakde çevrildiğini,

teslimatlara ilişkin miktar ve kalite durumunu içerir detaylı bir rapor hazırlanarak davalı şirkete sunulduğunu öne sürerek 1.237.330 TL'nin faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini dava etmiştir.

Davalı vekili özetle; davacıdan 5.443.340 kilo kablo teslim alındığını, dönüştürülerek 3.499.269,53 kilo bakır granül teslim edildiğini, müvekkilinin sözleşme gereğince edimlerini ifa ettiğini, sözleşme süresinin iki kez ve 4 yıl uzatılmasının bunu kanıtladığını, davacının teslim ettiği 11.960 kilo kablo için teslimat programı bildirmediğini, müvekkilinin işlemesi gereken diğer kablolarla birlikte 32.810 kilo kablonun geri alınarak müvekkilinin zarara uğratıldığını, davacının tek taraflı dayatmayla hesaplama yaptığını,

kabloların sözleşmede yazılı içerdikleri bakır oranlarıyla tutanaklarla teslim alınan kabloların bakır miktarlarının farklı olduğunu, birinci kalite üretilememesinin teslim alınan camper teli ve çektlerde bakır harici diğer metallerin bulunmasından kaynaklandığını, davacı yetkililerinin de durumu bildiklerini, cezai müeyyide uygulamadıklarını, müvekkili tarafından kurulan tesisin güvenliği, kontrolü, kablo ölçümleri ve granül teslimlerinin tamamen davacının yönetiminde olduğunu, davacının sözleşeme dışı kablolarla maliyeti karşılamadığından müvekkilini zarara uğrattığını, 2015 yılı başından itibaren bakır kalitesi düşük olan havai hat,

çelikli askı teli gibi kabloların verildiğini, davacının sözleşmeye aykırı olarak mutabakat yapılmadan ve tek taraflı olarak teminat mektubunu gelir kaydettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince.

"Toplanan deliller yapılan bilirkişi incelemeleri sonucu düzenlenen rapor ve ek rapor içeriği tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşmenin ifasına ilişkin davacı tarafından davalıya işlenmek üzere kablo teslimleri yapılırken davacı tarafından kamyonların yüklü ve yüksüz kantara girmeleri sonucu belirlenen kablo ağırlıklarına davacı tarafından belirlenen 1 m kablonun ağırlığı uygulanarak sonradan kablo boyu tespitleri yapılarak bu kablo boylarına göre belirlenmiş 1 km kablodaki bakır ağırlığı esas alınmak suretiyle 82.559 kg granül bakırın teslim edilmediği iddia edilmiş ise de işlenmiş granül bakır

miktarının eksik olup olmadığının tespit edilebilmesi için davacı tarafından davalıya teslim edilen tüm kabloların teslim tutanaklarında cinslerine göre miktarlarının listelenip bu kabloların soyulmadan ve bakırı soyulduktan sonraki ağırlıklarının ya imalatçı katalogları ile yada tüm kablo cinslerinin birim miktarlarının hassas terazilerden tartılması soncu tespit edilebileceği, davacı tarafından davalıya teslim edilen kabloların teslim tutanaklarında imalatçı firma kataloğu belirtilmediğinden kantar ağırlıklarından hareketle boylarının bulunması ve gerçek net granül bakır miktarının hesaplanmasının teknik olarak mümkün olmadığı,

bu kapsamda davacının davalıdan eksik granül bakır teslimine ilişkin talebinin yerinde olmadığı, öte yandan davacı tarafından 1. kalite yerine 2. kalite teslim edildiği iddiası ile ceza faturası kesilmiş ise de sözleşme eki listede belirlenen kablolar ile sözleşme eki liste harici verilen karekteristliği bilinmeyen kablolar ve çekt ve camper tellerinin de işlenmiş olması nedeniyle sözleşmede belirlenen değerlerin elde edilememiş olduğu bilirkişilerce tespit edildiğinden davacı yanın 2. kalite granül bakır teslimi nedeniyle ceza faturası talebinin yerinde olmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hüküm ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda tarafların ikrar ettiği ve ispat olunan hususların yok sayıldığı, teslim edilen kablo ağırlığı ve davalı tarafça teslim edilen granülün ağırlığı konusunda çekişme bulunmadığı, sözleşmeyle teslim edilmesi gereken miktardan az granül teslim edilmesi ve ikinci kalite granül teslimi nedeniyle kesilen ceza faturalarının haklılığının çekişme konusu olduğu, uyuşmazlık sözleşmeden kaynaklandığı halde sözleşme hükümleri ve mevzuatın dikkate alınmadığı, davalı 2015 yılından itibaren bakır kalitesi düşük kablo sevk edildiği iddiasında ise de;

müvekkiline itiraz etmediği ve ihtar göndermediği, rapordaki tespitlerin son derece hatalı olduğu, kabloların yeraltından söküme başlandığı andan granüle dönüştürüldüğü ana kadar değerlendirmenin kilogram değil metre üzerinden yapıldığı, her aşamada hangi cins ve uzunlukta, nereden ne kadar söküm yapıldığının tutanakla belirlendiği, depoya alındığı, depolarda tekrar tartılarak cins, uzunluk ve kilogram teyitleri yapılarak stoğa alındıkları ve kablo işleme tesisine sevk edildikleri, ETA ve HES farkı olmaksızın her bir metreden elde edilecek granül miktarının belirli olduğu,

kabloların şebekede kullanılmak üzere müvekkili tarafından şartnamelerine göre özel olarak ürettirildiği, markalarının ve kataloglarının bulunmadığı, bulunmadığı, ancak içerisindeki miktarın cins ve kablo türüne göre değişmediği, bakır kalite ve veriminin aynı kesitteki kablo türlerinde değişiklik göstermediği, bakır oranlarının değişmediği, eriyen, başkalaşan maddenin metre değerinin bulunmadığı, davalının teslim aldığı kabloyu kg değeri üzerinden granül olarak teslim etmekte yükümlü bulunduğu, sözleşmede %2 oranında fire uygulandığı, müvekkilinin ... ve ...

Üniversitesine numune göndererek aldığı test analiz raporlarının birbirini teyit ettiği, tutanaklarda sadece kilogram bilgisinin bulunmadığı, teslim edilen kabloların cins ve metrelerinin belirtildiği, bunlara ilişkin olarak belgelerin 16 klasör ve USB içerisinde mahkemeye sunulduğu, klasörlerdeki mevcut tutanaklar ile hesaplama cetvelinin kontrolü, diğer bir deyimle bakır ve granül hesabının yapılış usulü açıklandığı halde ek raporda hiçbir şekilde dikkate alınmadığı, granül hesabında kullanılan parametrenin ağırlık olmayıp, uzunluk olduğu, kabloların ağırlıklarının plastik dış kaplamalarına göre değişiklik gösterdiği,

her yılın standardının farklı olduğu, bu yüzden ağırlık veya marka esaslı bir katalogdan söz edilemeyeceği nedenleriyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talepli olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 355. madde uyarınca istinaf nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Somut olayda davacı iş sahibi, davalı yüklenici olup, tarafların bakır kablo işleme tesisi kurulması ve bakır kabloların granül hale dönüştürülmesi işine ilişkin 23.07.2013 tarihli eser sözleşmesini akdettikleri çekişmesizdir.

Teslimatların sözleşme eklerinde belirtilen bakır kablo cinslerine göre metre ve kilogram üzerinden ekli kablo teslim tutanağı ve tutanak eki kablo listesi düzenlenerek gerçekleştirilmesinin ve üretimin davacıya ait tesiste gerçekleştirilmesi ile davacının izni olmaksızın mal giriş ve çıkışı yapılmayacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin eki olan Ek-1 listede her bir cins bakır kablonun içerdiği bakır miktarının kablo için metre, bakır miktarı için kilogram cinsinden belirlendiği, belirtilen Ek-1 listede 94 ayrı kuru kablo türü ile 2 ayrı tel cinsi ve 4 ayrı çekt tipinin listelendiği,

kuru kablolar ile teller için bakır miktarının kg/km olarak belirlendiği, kablo işleme sonucu elde edilecek yan ürünlerin davalı yükleniciye ait olacağı ve davacının gözetim ve denetimiyle tesisten çıkışlarının tartılarak yapılacağı hususlarında tarafların anlaştıkları, davacı tarafça dosyaya klasörler halinde kazandırılan teslimata ilişkin belgelerden teslim edilen kabloların cins ve hassas terazide ölçüm sonucu bulunan 1 metre itibariyle ağırlıklarının tutanakla belirlendiği, tutanak eki olan kuru kablo listesinde ise, teslim edilen kabloların metre itibariyle uzunluklarının belirlendiği,

yine teslimatlarda kabloların ağırlık olarak da belirlenerek kablo teslim tutanakları düzenlendiği, yapılan işlemlere ilişkin olarak hassas terazi ölçümlerine ilişkin fotoğraflar, sevkiyatlara ilişkin irsaliyeler ve araç tartı tutanaklarının da eklendiği anlaşılmakta olup, taraflar arasında teslim edilen kabloların toplam ağırlığına ilişkin uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Mahkemece taraflarca sunulan deliller dikkate alınarak davalıya teslim edilen kabloların cinsi, ağırlık ve metre birimleri itibariyle davalının teslim etmesi gereken bakır granül miktarının uzman bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir heyetten rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken yoruma dayalı bilirkişi raporu esas alınarak hüküm tesisi dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, mahkeme kararının HMK 353/1-a.6 madde gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip