Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2023/1080 K.2025/1075

Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili: İhalesi Milli Eğitim Bakanlığı İnşaat ve Emlak İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan Dünya Bankası tarafından Avrupa Birliği adına yönetilecek Eğitim Altyapısının Güçlendirilmesi Projesi kapsamında Kahramanmaraş ilinde 6 adet ve Osmaniye ilinde 1 adet olmak üzere toplam 7 adet eğitim binası yapım işinin müvekkili şirket uhdesinde kaldığını, müvekkilinin üstlendiği işi proje, idari ve teknik şartnamesine uygun olacak şekilde klima santralleri, ısı geri kazanım cihazları ve fan gruplarının alım ve montajı için davalı şirketle sözleşme imzaladığını, sözleşme bedeli 160.000.

EURO + KDV karşılığı Türk Lirasının davalı yana %5 teminat kesintisi olan 40.178,04 TL dışında eksiksiz ödendiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin " Şartlar" başlıklı 3.maddesinde malzeme onayına ilişkin hükümlerin yer aldığını, davalının sözleşme konusu klima santrallerinin ve sistemlerin niteliği gereği numunesinin sunulma imkanı olmadığını belirterek yalnızca şartnameye uygun nitelikte ürün ve sistemler temin edeceğini ve bunları temin etmeye yetkili olduğuna dair malzeme onay formları ve TSE- CE belgelerini davacıya sunduğunu, davacının bunlara onay verdiğini, davalının 7 ayrı okula klima santralleri,

ısı geri kazanım cihazları ve fan gruplarını monte ettiğini, idare tarafından 01.09.2020 tarihli geçici kabul işleminde işin mekanik kısmında 189 kalem eksiklik ve şartnameye uygun olmayan imalatı tespit ettiğini, bunların bir kısmının davalının üstlendiği işe ilişkin olduğunu, geçici kabulde tespit edilen eksiklikler nedeniyle davalının üstlendiği işten kaynaklı olarak mukayeseli keşifte idare tarafından davacıya ödenecek miktardan eksiltmeye gidildiğini, davalının 7 ayrı okulda üstlendiği işte kullanılan klima santralleri ile bu santrallerin bazı parçalarının kusurlu ve eksik olması, kullanılan bazı malzemelerin şartnameye uygun olmaması,

malzeme onay formunda taahhüt edilenden farklı markada malzeme kullanılması vb. nedenlerle idarece davacıya ödenecek miktardan toplamda 244.839,54 TL kesintiye gidildiğini, bu kesintinin iadesi için davalıya 27.01.2022 tarih ve 2682 yevmiye sayılı ihtarnamenin keşide edildiğini, ihtarnamenin 31.01.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, ödeme için verilen 3 günlük sürenin sonu olan 04.02.2022 tarihinde davalının temerrüde düştüğünü, işin kesin kabulünün yapılmadığını, bu nedenle davacı nezdinde olan %5’lik 40.178,04 TL’lik davalı teminatının iade edilmediğini, bu teminat alacağının henüz muaccel hale gelmediğini,

müvekkilinin alacaklı olduğu 244.839,547 TL’den 40.178,04 TL teminat bedelinin mahsubu sonrasında davalının ödemesi gereken miktarın 204.661,50 TL olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100.000,00 TL’nin. temerrüt tarihi olan 04.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini istemiş, 29.06.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle davadaki 100.000,00 TL’lik talebini 204.661,50 TL’na yükselterek bu miktarın temerrüt ihtarnamesindeki son ödeme tarihi olan 04.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili: Davacı iddialarının yerinde olmadığını, müvekkilinin sorumlu olmadığı eksik yapılan inşaat ve imalat işlerinin tazmininin talep edildiğini, davacının dosyaya sunduğu keşif tutanağı vs hesaplamalara muvafakat etmediklerini, mahkemece talimatla yerinde keşiflerin yapılması gerektiğini, dava konusu alacaktan müvekkilinin sorumlu olmadığını, bu bedelin müvekkilinden talep edilmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunda olmayanlar dışında mukayeseli keşif tutanağı adı altında fahiş fiyatlandırma ile kabul edilmesi mümkün olmayan bedellerin ileri sürüldüğünü, davacının sorumluluğunda olan otomasyon, inşaat,

tesisat vs. imalat hatalarından müvekkili sorumlu olmadığı gibi kusur ve ihmalinin de bulunmadığını, sözleşmenin " Garanti" başlıklı 7. maddesinde belirtildiği üzere kullanıcı hatası, yetkili olmayan kişilerin müdahalesi ve elektrik dalgalanmalarından meydana gelecek hataların garanti kapsamı dışında bulunduğunu, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere davacının 2020 yılından beri müvekkiline olan 40.178,04 TL borcunu da ödemediğini,

davayı kabul etmemekle birlikte aksi kanaat oluştuğunda bu miktarın 2020 yılından itibaren işleyecek olan ticari faiziyle davacıdan takas ve mahsubunu talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince: Taraflar arasında "Eğitim Yapıları Yeniden Yapım İnşaatı Sözleşme Paketi Kahramanmaraş ve Osmaniye İllerinde Toplam 7 Okulun proje ve şartnameye uygun olan klima santralleri, ısı geri kazanım cihazları ve fan grupların alım sözleşmesidir.'' konulu sözleşmenin imzalandığı, yazılan yazı cevabına göre yapılan geçici kabul işlemlerinde yapım işinde yetkilendirilen müşavir firma tarafından tespit olunan bir kısım eksik ve uygun olmayan imalatların belirlendiği, davacının bu nedenle hakediş alacağından kesintiye gidildiği,

bu eksik ve uygun olmayan imalat kalemlerinin bir kısmından yapılan sözleşme uyarınca davalının sorumluluğunun bulunduğu, bu sorumluluk miktarının tayin ve tespiti teknik inceleme gerektirdiğinden alanında uzman bilirkişi heyeti oluşturularak rapor alınması gerektiği, mahkemece resen oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan rapora göre Milli Eğitim Bakanlığı'nın 30.06.2022 tarihli Kahramanmaraş (6 Okul) ve Osmaniye (1 Okul) Yeni Yapım İşi konulu yazısı ekinde yer alan evraklar dikkate alındığında;

davalı Aldağ Isıtma ...AŞ'nin dava konusu sözleşmeye ilişkin 399.137,04 TL tutarında eksik iş yaptığı, eksik işler yerine toplam 154.297,50 TL iş yaptığı, eksik işlerin tutarından eksik işler yerine yapılan tutarların indirilmesi gerektiği, buna göre davacının zararının (399.137,04 TL-154.297,50 TL) 244.839,54TL olduğu, davalının ticari defter ve kayıtlarına göre davacıdan alacağı olan ve davacının da kabulünde olduğu 40.178,04 TL bu miktardan düşüldüğünde davacının davalıdan 204.661,50TL alacaklı olduğunun tespit edildiği,

bununla birlikte her ne kadar bilirkişi raporunda davalı tarafından davacıya satılmış olan cihaz ve makinaların sözleşmede belirtildiği şekliyle davacı adına müşavir firma tarafından onaylanarak kabul edildiği, cihaz ve makinalarla ilgili noterce düzenlenen ihtarnameye kadar bir eksik ya da kusur bildiriminde bulunulmadığı iddia edilse de, sözleşmenin 7. maddesinde belirtilen garanti süresi içinde davacının bu sebeple bir bildirimde bulunma yükümlülüğünün olmadığı,

diğer taraftan bu garanti süresi içinde tespit edilen eksik ve uygun olmayan imalat sebebiyle davacının davalıdan Ankara 57. Noterliğinin 27/01/2022 tarih ve 02682 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile alacak talebinde bulunduğu, davalı taraf yerinde keşif yapılması ve bilirkişi raporu aldırılması talebinde bulunsa da eksiklerin tespit edildiği tarih ve tespit edilen eksikliklerin tamamlatılması için verilen sürenin üzerinden uzun zaman geçmesi sebebiyle mahkemece keşif incelemesi ile elde edilmesi gerekli delillere ulaşılmasının mümkün olmadığına kanaat getirildiği,

diğer yandan eksik ve uygun olmayan imalatın geçici kabul tutanaklarında yetkilendirilen ve sözleşmede de atıf yapılan müşavir firma eliyle belirlendiği, her bir okuldaki yapım işi için inceleme yapılan, hesaplama yol ve yöntemine itibar edilen yargısal denetime elverişli bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli ve elveriş olduğu, rapor yönünde davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile talebini arttırdığı, davacının noter marifetiyle davalıyı temerrüde düşürdüğü tarih ve atıfet mehli dikkate alınarak davalının 04/02/2022 tarihinde temerrüde düşürüldüğü,

taraflar tacir olduğundan kabul olunan tutara talep gibi temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 204.661,50TL'nin 04/02/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Mahkeme kararının gerekçesi hatalı olup eksik inceleme ile yasaya, usule ve uygulamalara aykırı şekildi hüküm kurulduğunu, davacının açmış olduğu davada, müvekkilinin sorumlu olmadığı eksik yapılan inşaat ve imalat işlerinin tazminini talep ettiğini, talebinin dayanağı olarak idare tarafından düzenlenen geçici kabul tutanağındaki tüm eksikliklerin gösterildiğini, oysa bilirkişi raporunun 40. sayfasında, taraflar arasındaki sözleşmenin kapsamı malzeme ve cihaz alım sözleşmesi olup, eser sözleşmesi kapsamında düşünülemeyeceğinin yer aldığını, ayrıca raporda devamla, davalı cihazların ve makinaların,

eksikliklerinden ve sıhhatli çalışmalarından sorumlu olacağı, bunların çalışmalarından cihaz kalitesinde sorumlu olacağının açık olduğunu, ancak otomatik, kontrol, vana, damper vb malzemelerle birlikte değerlendirildiğinde, meydana gelen eksiklik ve arızlardan sorumlu tutulamayacağının belirtildiğini, davacının üstlendiği TOKİ okul yapım projelerinde, idare tarafından davacının imalatını üstlendiği işlerdeki ayıp ve eksikliklerin kabul edilmediğini, davacının üstlendiği ihalede yapılan işin değerlendirilmesi gerektiğinden,

Kahramanmaraş ve Osmaniye'de yerinde keşif işlemleri ile eksikliklerin tespitinin gerektiğinin ayrıca raporda yer aldığını, mahkemece ise teknik konu ve bilgi gerektiren bu hususta "Tespit edilen eksikliklerin tamamlatılması için verilen sürenin üzerinden uzun zaman geçmesi sebebiyle mahkememizce keşif incelemesi ile elde edilmesi gerekli delillere ulaşılmasının mümkün olmadığına kanaat getirildiği," denilerek,

bilirkişi raporunun dahi eksiklik olarak nitelediği ve incelemenin yerinde yapılması gerektiği belirtilen konuda, eksiklik tamamlanmadan davacı lehine yorumla hüküm kurulduğunu, müvekkilinin sorumluluğunda olmayanlar dışında mukayeseli keşif tutanağı adı altında, fahiş fiyatlandırma ile kabul edilmesi mümkün olmayan bedellerin ileri sürüldüğünü, zira davacının sorumluluğunda olan otomasyon, inşaat, tesisat vs imalat hataları nedeniyle müvekkilinin sorumluluğu söz konusu olmadığı gibi kusur ve ihmalinin de söz konusu olmadığını, ayrıca müvekkili ile davacı arasında yapılan sözleşmede,

ayıplı ve özürlü olduğu anlaşılan malzemelerin iadesi söz konusu olabilecekken bu hususun da davacı tarafça konu edilmediğini, mahkemece, sözleşmenin 7.maddesinin alıntılandığını, ancak yargılama safahatında belirtilen aynı maddedeki, kullanıcı hatası, yetkili olmayan kişilerin müdahalesi ve elektrik dalgalanmalarından meydana gelecek hatalar müvekkilinin sorumluluğunda olmayıp, garanti kapsamı dışında olduğu hususunun kararda değerlendirilmediğini, hiçbir şekilde kabul etmemekle birlikte, ihtilaflı olan alacak bakımından müvekkilinin temerrüdü söz konusu olmayıp, kararda belirtilen faiz tarihi ve miktarı, oranının kabul edilemez olduğunu,

davacının, ancak ıslah tarihinden itibaren ıslahla artırdığı miktarlara faiz talep edebileceğini, müvekkili şirketin yapmış olduğu işlerle ilgili eksiklik tutanağının bulunmadığı 20.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiği halde mahkemece bu hususun da göz ardı edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin satış sözleşmesi olduğu, davacı yanın müvekkiline bir ihbarda bulunmadığı,

cihazların onaylanarak kabul gördüğü tespitinin yine dosyadaki raporda yer aldığını, eksiklik tutanağı dahi bulunmayan dosyada, dava dışı idarenin davacıdan talep ettiği tüm eksik iş ve alacağın müvekkiline tahmil edildiğini, takas ve mahsup talebine konu müvekkil şirketinin alacağı 2020 yılına ait olmakla davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği ve mahkemece 04/02/2022 tarihinde muaccel olduğuna kanaat getirilen borçtan mahsubunun, 25.09.2020 tarihinden itibaren hesaplanan avans faiziyle yapılması gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.