Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2023/533 K.2025/573

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında mahkemece davanın davalı ....Şti yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ....Şti yönünden reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; taraflar arasında 02/03/2020 tarihinde Eskişehir Millet Bahçesi Projesi Havuz Tesisatı İşleri kapsamında yer alan malzemelerin teslimi, havuz borulaması, makine dairesi filtrasyon sisteminin kurulumu hususunda sözleşme imzalandığını, sözlü olarak ana yüklenici davalı ....Ltd. Şti ile görüşülmesine rağmen yazılı sözleşmenin davalı ....Ltd.

Şti ile imzalandığını, sözleşme kapsamındaki bir kısım ödemelerin ana yüklenici tarafından davacıya yapıldığını, sözleşme kapsamında davacı tarafından sözleşme kapsamındaki edimlerin yerine getirildiğini, işin tamamlandığını, kesin kabulün yapıldığını, davalı tarafından bir kısım ödeme yapılmasına rağmen bakiye alacağın ödenmediğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ....Ltd.

Şti vekili; taraflar arasında 02/03/2020 tarihli sözleşmenin imzalandığını, davacı tarafından bir kısım işlerin yapılması üzerine çek ile davacıya ödeme yapıldığını, sözleşme konusu bir kısım işlerin eksik ve ayıplı olarak yerine getirildiğini, davacının sözleşme konusu işi tamamlamadığını, davacı tarafından sözleşme konusu edimlerin tam olarak yerine getirilmemesi nedeniyle uğranılan zararların davacıdan gönderilen ihtarname ile talep edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmemesi nedeniyle davanın hangi nedene dayalı olarak açıldığının anlaşılamadığını, sözleşmeye konu işin davacı tarafından tamamlanmadığını,

eksik yerine getirildiğini, tamamlanan kısmında ise ayıpların bulunduğunu, eksik kısımların başka bir firmaya tamamlatılmak zorunda kalındığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....Ltd. Şti'ye usulüne uygun tebliğ yapıldığı ancak yazılı cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

Mahkemece, tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde, davacı ile davalı ....Ltd. Şti arasında Eskişehir Millet Bahçesi havuz bölümünde yer alan bir kısım işlerin malzemelerinin temini ve kurulumunun yapılmasına ilişkin sözleşme imzalandığı, sözleşmede davalı ....Ltd.

Şti'nin sözleşmede taraf olmadığı gibi, sözleşme ile yüklenilen bir yükümlülüğünün de bulunmadığı, davacı tarafından yapılan başvuru üzerine yerinde yapılan keşif ve sonrasında düzenlenen bilirkişi raporu ile tespiti mümkün olan işlere yönelik olarak sözleşme kapsamındaki edimlere ilişkin tespitin yapıldığı, tespit sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu içeriğinde de yer aldığı ve taraflarca da kabul edildiği üzere işin tamamlandığı, yapılan işlere ait bir kısım malzemelerin toprak altında yada havuzun betonarme bölümünün içerisinde kaldığı, yeniden keşif yapılmasının mevcut durum itibari ile dosyaya herhangi bir katkısının bulunmadığı,

dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile ise davacı tarafından sözleşme konusu işlerin eksik olarak yerine getirildiği, davalı ....Ltd. Şti tarafından sözleşme konusu işte yer alan eksikliklerin davacı nam ve hesabına tamamlatıldığı ve bedelinin ödendiği, sözleşme bedeline karşılık olmak üzere davalı ....Ltd. Şti tarafından davacıya 100.000,00 TL ödeme yapıldığı, sözleşme konusu iş nedeniyle davacının 50.000,00 TL bakiye alacağının bulunmasına karşılık davalı ....Ltd.

Şti tarafından davacı nam ve hesabına yaptırılan işler bedelinin 65.858,00 TL olarak tespit edildiği, bu hali ile davacının sözleşme kapsamında yapılan işler nedeniyle talep edebileceği bir alacağının bulunmadığı, davalı ....Ltd. Şti'nin dava konusu sözleşmede taraf olmadığı, sözleşme ile yükümlendirildiği herhangi bir yükümlülüğünün de bulunmadığı, sözleşme ilişkilerinde tarafların birbirlerinden talepte bulunmalarının mümkün olduğu gerekçesiyle, davalı ....Ltd.

Şti yönünden davanın taraf ehliyetinin bulunmaması (pasif husumet) nedeniyle (Ankara BAM 31. HD. 03/11/2022 tarih ve 2022/956 E- 2022/1012 K), davalı ....Ltd. Şti yönünden ise alınan bilirkişi raporu ile bakiye alacağının bulunmaması gerekçesiyle esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvurusunda; eksik inceleme ve hatalı kanaat neticesinde verilen kararın kaldırılması gerektiğini, davalı ... Mühendislik Taahhüt İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden dava ve taraf ehliyeti bulunmadığından bahisle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dilekçesinde açıklandığı üzere müvekkilinin sözlü olarak ....Ltd. Şti. ile görüşülüp anlaşıldığını, yazılı sözleşmenin ise ....Ltd. Şirketi ile yapıldığını, ....Ltd.

Şti'nin ana yüklenici olduğunu ve sözleşme gereği yapılan işe karşılık yapılan kısmi ödemenin ....Ltd. Şti. tarafından çek ile ödendiğini, bu nedenle davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, idare ile davalı ....Ltd. Şirketi arasındaki sözleşme ve ihale evraklarının mahkeme tarafından getirtilmeden davanın reddine karar verildiğini, davalı ....Ltd.

Şti. vekilinin 27.12.2021 tarihli beyan dilekçesinde "Müvekkil Şirket ile ... şirketi arasında bazı işlerin yapımı konusunda yapılan sözleşme gereği alt yüklenici olarak bir kısım işler yapılmıştır. Müvekkil de alt yüklenici olarak aldığı işlerin bir kısmını diğer davalı ... ... İnşaat Enerji İthalat İhracat Ltd. şirketine yaptırmıştır." beyanda bulunulduğunu ve davalı ....Ltd. Şti ile arasında hukuki ilişkinin olduğunu ikrar ettiğini, bu nedenle ....Ltd.

Şti'nin sorumlu olduğunu, verilen kararın bu açıdan kaldırılması gerektiğini, bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları karşılar nitelikte ek rapor alınmaksızın davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece müvekkilinin sözleşme şartı olan 50.000 TL alacağı olduğu tespitinin hukuka uygun olmakla birlikte, yapılması gerekli işleri eksik bulunmak kaydıyla yaptığının, bu nedenle davalıya 15.858,00 TL ödenmesi gerektiği tespitinin kabulü mümkün olmadığını, bu hususa yönelik bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçelerindeki beyan ve taleplerinin karşılanmaksızın davanın reddine karar verildiğini, şöyle ki,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalılar lehine yapılan alacak hesaplamasında 28.09.2021 ve 18.09.2020 tarihli fatura bedelleri esas alınmak suretiyle hesaplama yapıldığını ancak bilirkişi tarafından, sözleşme hükümleri çerçevesinde, davalı tarafından sunulan faturalara konu malzemelerin sözleşmeye konu işlerde kullanılıp kullanılmadığı hususları değerlendirilmeksizin tanzim edilen bilirkişi raporunun, bu rapor esas alınmak suretiyle kurulan hükmün hukuken kabulünün mümkün olmadığını, davalı tarafından 29.12.2020 tarihinde gönderilen mail ve yazışmada garanti belgelerinin istenmiş olup,

sözleşmeye konu işlerin tamamının teslim olduğu ve çalıştığının kabul edildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte çalışmayan bir sistemi TOKİ görevlilerinin kabul etmesinin de mümkün olmadığını, müvekkili şirket ile davalı arasında yapılan sözleşme ile malzeme listesi belirli olup;

davalı tarafça sunulan faturalarda yer alan malzemelerin müvekkili şirket ile yapılmış sözleşmede yer alan listedeki malzemeler ile herhangi bir ilgisi olmadığını ve sözleşmeye konu olan malzemeler olmadığının açık olduğunu, faturadaki malzemelerin otomatik sulama sistemleri yapımı için kullanılan malzemeler olduğunu ve müvekkili şirket ile yapılan sözleşmeye konu işle hiçbir ilgisinin bulunmadığını, Su Havuz Sistemleri firması tarafından ...

Mühendislik firması lehine düzenlenen ve itirazen yapılan masrafları belirtmek için sunulmuş olan faturada açıklanan malzemelerin ise, süs havuzu için projede olmayan ve sonradan su oyunları istenildiği için projeye (millet bahçesi projesine ilave olarak yapılmış olmakla müvekkil şirket ile yapılan sözleşme ile ilgisi dahi bulunmamaktadır.) ilave olarak yapılan farklı bir iş için kullanılan malzemeleri temsil ettiğini, müvekkili şirket ile yapılan sözleşmeye konu işle hiçbir ilgisi bulunmadığını, sunulan faturaların müvekkili tarafından yapılan sözleşmeye konu malzemelerle herhangi bir alakası olmadığını,

davalı tarafından sunulan faturalarda yer alan malzemelerin nerede, hangi işte, hangi amaçla, nasıl kullanıldığı bu işle alakası olup olmadığı dahi incelemeksizin dikkate alınmasının bilirkişiler tarafından dosyanın gerekli özenle incelenmediği kanaatini uyandırdığını, davalı yanın Eskişehir Millet Bahçesi Projesi'nin tamamının yapımı işini üstlenmiş olmakla, müvekkilinin ise sözleşme ile sınırlı olan kısmı üstlendiğini, bu nedenle aleyhe kabul anlamına gelmemekle birlikte;

davalı tarafından Eskişehir Millet Bahçesi Projesi kapsamında yapılmış olma ihtimali olan başkaca bir işin faturasının müvekkilinden tahsil edilmek istenilmesinin de kabulünün mümkün olmadığını, bu hususta bilirkişi kök ve ek raporlarına karşı yapılan itirazların incelenmeksizin karar verildiğini, davalı tarafından işin eksik veya ayıplı yapıldığına ilişkin bir ihtarın bulunmadığını, edimini eksiksiz yerine getirdiğini,

yalnızca davalı yan beyanları esas alınmak suretiyle hukuki hiçbir gerekçeye yer verilmeksizin "davacı firmanın havuzu dolduracak kadar sözleşme gereğini eksikleri bulunmak kaydıyla yerine getirdiği düşünüldüğü,"nden bahisle hazırlanan bilirkişi raporunun hukuki olmadığını,

hükme esas alınan bilirkişi raporunun 13 ve 14 numaralı sayfalarında belirtilen hususların bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde tespit edilen hususlar olmadığını, davalı tarafından sunulan ve ispata muhtaç beyanların yerinde inceleme yapılmaksızın, hukuka aykırı bir ön kabulle kesin kabul edilmesi doğrultusunda düzenlenen raporun hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, ek rapor için ara karar oluşturulmuş ise de, ek raporun kök rapor ile aynı olup, ara kararı karşılar nitelikte olmadığını, mahallinde keşif yapılmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, işin eksiksiz yapıldığını, işin yapımına ilişkin tüm malzemelerin sahaya sevk edildiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın davalı ....Ltd. Şti yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ....Ltd. Şti yönünden reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, davacı ile davalı ....Ltd. Şti arasında imzalanan 02.03.2020 tarihli sözleşme kapsamında davacı alt taşeron ile davalı taşeronun, davalı yüklenici tarafından da davacıya ödeme yapıldığı iddiasına dayalı bakiye alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu sözleşme, davacı ile davalı ....Ltd. Şti arasında imzalanmış olmakla, davalı ....Ltd. Şti tarafından yapıldığı iddia edilen ödemenin yüklenici tarafından taşerona verilen çekin ciro edilmesiyle yapıldığı anlaşılmış olmakla, akdi ilişkinin davacı ile davalı ....Ltd. Şti arasında kurulduğunun kabulü ile uyuşmazlığın buna göre değerlendirilmesi gerekmiştir.

Davaya konu sözleşmenin incelenmesinde, sözleşme kapsamında yapılacak işler ve her bir iş kalemi için götürü birim fiyatlar belirlenmiş olmakla ve yapılan işe ilişkin davacı tarafından kesilen faturaların davalıya tebliğ edildiği ve süresinde itiraz edilmediği dikkate alındığında, iş bedelinin tespitinde faturalar ve sözleşme dikkate alınmadan bilirkişilerce hesaplama yapılması doğru olmamıştır.

Yargıtay yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere eser sözleşmelerinde kural olarak yüklenici sözleşme ve yasaya uygun gerçekleştirdiği imalât miktarını, iş sahibi ise yaptığı ödemeleri kanıtlamakla yükümlü olup iş tamamlanmış olmasına rağmen, iş sahibince yüklenici tarafından eksik bırakıldığı, başkasına tamamlattırıldığı iddiasında bulunulması halinde yazılı eser sözleşmesinin aksi üçüncü kişilerden alınan belgeler ve tanık beyanlarıyla ispatlanmış sayılamaz.

İş sahibi tarafından, iş terk edilerek eksik bırakıldığı için işin başkasına yaptırılacağına dair çekilmiş bir ihtarı veya işin eksik bırakıldığına dair yaptırılan delil tespiti bulunmadığında, sözleşme ayakta ve iş tamamlanmış ise işin sözleşme ilişkisi devam eden yüklenicisi tarafından tamamlandığının kabulü gerekir.(Yargıtay 15. HD 15/06/2017, 2016/3587 E-2017/2569 K)

Somut olayda, sözleşmenin ayakta olduğu, işin teslim edildiği, davacı tarafça düzenlenen faturaların davalı ....Ltd. Şirketi'ne gönderildiği, süresi içerisinde itiraz edildiği hususunun ispat edilemediği ve idare ile yüklenici arasında geçici kabulün yapıldığı anlaşılmakla, sözleşme kapsamında geçici kabul ve kesin kabul yapılması durumunda taraflar arasındaki sözleşme kapsamında eksik ve ayıplı işlere ilişkin herhangi bir tespit veya kabulün bulunup bulunmadığı incelenerek,

sözleşmede bakiye alacağın sözleşmenin 4.maddesindeki düzenleme de dikkate alınarak esas hakkında hüküm kurulması gerekirken, davacı tarafça davalı tarafından yaptırıldığı belirtilen işlerin sözleşme kapsamı dışında olduğu ve bu nedenle eksik ve ayıplı işlerden sorumlu olmadığına ilişkin itirazları ve bu kapsamda mahkemesince davacı alacağından mahsup edilen ve ...'a eksik ve ayıplı işler nedeniyle ödendiği belirtilen ödemelerin davacı ile davalı ....Ltd.

Şirketi arasındaki davaya konu sözleşme kapsamında olup olmadığı da değerlendirilmeksizin ve yukarıda belirtilen ilkeleri içermeyen incelemeye dayanarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken iş, yukarıda belirtilen ilkeler kapsamında dosya kapsamına uygun denetlenebilir ek rapor veya gerektiğinde yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınıp, gerekli değerlendirmelerin yapılarak sonucuna göre karar verilmesidir. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır