KÜNYE
T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi Numarası ....
- Esas No
- 2023/870
- Karar No
- 2025/770
- Karar tarihi
- 1 Temmuz 2025
- Başkan
- ....
- İncelenen kararın mahkemesi
- ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- Tarihi
- 11/05/2023
- Davanın konusu
- Alacak-Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan
- Karar yazım tarihi
- 01.07.2025
Karar Metni
3.678 kelime·18 dk okuma·1 bölüm
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat istemlerine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili; taraflar arasında ... ve İşletmesi Hizmet Alım İşine dair 19/08/2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, müvekkiline yer tesliminin ise 23/08/2021 tarihinde yapıldığını, işin süresi işe başlama tarihinden itibaren 240 gün olarak belirlendiğini, sözleşme süresi bitmeden iş kalemlerinde yapılması gereken işlerin hiçbirinin yapılmadığı iddiası ile karşı taraf ...
Yönetim Kurulunun 24/02/2022 tarih ve 2022/70 Karar numaralı kararı ile anılan sözleşmenin feshedildiğini, fesih bildiriminin 09/03/2022 tarihinde yapıldığını, davalı kurum tarafından davacı müvekkiline E-29712157-755-100455 sayılı yazı ile çalışacak personele ait kimlik bilgilerinin ve araç plakalarının teslim edilmediği söz konusu tesiste yapılan kontrolde ihalede belirtilen işler listesinde hiçbir işin yapılmadığının gözlemlendiğinin bildirildiğini, müvekkili ... üzerinden davalı kuruma işleri tamamladığına ve kabul işlemlerinin yapılmasına ilişkin talep yazısını gönderdiğini,
davalı kurum tarafından verilen cevapta ise yapılan incelemeler sonucu eksikliklerin olduğu çalışır duruma getirilmediği ve kabule hazır olmadığının tespit edildiğinin tutanak altına alındığının bildirildiğini, müvekkili şirket tarafından bu tutanakta belirtilen eksikliklerin tamamlandığı ve kabule hazır olduğu davalı kuruma bildirildiğini, davalı kurum tarafından ise 10/01/2022 tarihinde önceki tutanağın hemen hemen aynısının tanzim edildiğini,
müvekkili şirket tarafından davalı kuruma verilen kabul talebi yazısı ile kontrol teşkilatının 12/01/2022 tarihinde müvekkiline muhatap yazı ile belirtilen eksiklikler ilgili sözleşme çerçevesinde tamamlanmış olup 7/24 saat çalışır durumda olduğu kabul işleminin tamamlanması için gereğinin yapılması gerektiği bildirildiğini,
müvekkili şirket 22/02/2022 tarihli yazısı ile ızgaraların temizlenmemesi ve bu sebeple tıkanmasından dolayı tesis yeterince su alamadığından sistemi durdurmak zorunda kaldıklarını ızgaraların üstünden taşan suyun tesisin içine girdiğini ızgaraların ivedilikle temizlenmesini ve gerekli suyun sisteme verilmesini talep ettiklerini,
müvekkili şirketin talebi doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılmadığını ve 25/02/2022 tarihli yazı ile davalı kuruma ekibin sahaya giderek sistemi mesai saatleri içerisinde çalıştırdıkları ancak ızgaraların pislikle tıkanmış olduğu ve yeterince su alamadığı sistemi çalıştırmaya devam ettikleri takdirde çıkışta toplanan çamurdan dolayı motorların zorlanmakta olduğu ve kayışlarının koptuğu bu nedenle sistemin çalışmasının 25/02/2022 mesai saati başlangıcına kadar durdurulduğu bildirildiğini,
davalı kurum tarafından 24/02/2022 tarihli karar ile "4735 sayılı Kamu İhale Kanunu Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ile sözleşme ve teknik şartnameye uygun hareket etmeyerek işi tamamlamayan yükümlülüklerini yerine getirmeyen yüklenici .... ..... ile imzalanan sözleşmenin 4735 sayılı Kamu Sözleşmeleri Kanununun 20. maddesi ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 54. maddesi hükümlerine göre feshedilmesine" karar verildiğini, taraflar arasındaki sözleşme davalı kurum tarafından tek taraflı haksız ve hukuka aykırı olarak feshedilerek müvekkili şirketin ciddi zarara uğratıldığını,
her ne kadar davalı kurum müvekkili yüklenicinin işi tamamlamadığı sözleşmeye uygun hareket etmediği iddiasında bulunmakta ise de Ankara Batı 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/20 D. İş sayılı dosyasında yaptırılan inceleme neticesinde bilirkişi raporu hazırlandığını, müvekkili hakkında....
Bakanlığı tarafından 1 yıl süre ile tüm Kamu İhalelerinden yasaklanmasına karar verildiğini, müvekkili şirketin ticari itibarının zedelendiğini, maddi ve manevi olarak telafisi güç zararlara uğratıldığını, müvekkilinin ihale konusu işi tamamlamış olmasına rağmen davalı kurumun her seferinde kabulünü gerçekleştirmediğini ve ihale bitim süresinden önce sözleşmeyi tek taraflı olarak haksız bir şekilde feshettiğini belirterek,
taraflar arasındaki sözleşmenin yürürlükte ve feshin haksız olduğunun tespiti ile kesin teminat mektubu irat kaydedildiğinden 132.000,00 TL'nin haksız fesih tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte iadesine ve hak ediş bedelleri kapsamında şimdilik 10.000,00 TL'nin, mahrum kalınan kâr kapsamında şimdilik 10.000,00 TL'nin ve ticari itibarı zedelendiğinden manevi tazminat kapsamında 25.000,00 TL'nin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; idarece sözleşmenin haklı nedenlere dayalı olarak feshedildiğini, yapı denetim sorumlularının yüklenicinin İdareye sunduğu raporda bilgi ve belgelerin eksik olduğu, teknik şartnamenin 5.1 maddesinde belirtilen debimetrenin kullanım kılavuzunda gösterildiği gibi usulüne uygun montajı, debi ölçümü için gerekli parametre ayarlarının yapılmadığı tespit edilmiş olup ölçülen değerler ile yüklenicinin teknik şartname 5.2. maddesinde taahhüt edilen enerjiyi üretemediği,
ayrıca 20/01/2022 tarihinde yüklenicinin 4 adet elektrik motorunun bakım ve onarımlarının ... firmasının fabrikasında yapıldığına dair İdareye belge sunduğunu, ancak ... firmasının yapı denetim sorumlularına sunduğu belgelerle uyuşmadığının tespit edildiğini, yapı denetim sorumlularınca 11/02/2022 tarihinde sahaya durum tespiti yapmak üzere gidildiğinde Tesisin Çalışmadığı Elektrik Üretmediği ve 1 nolu motorun yapı denetim sorumlularına bilgi vermeden söküldüğü ve debimetre cihazının atıl bir durumda olduğu ve çalışmadığı yapı denetim sorumluları tarafından tutanak altına alındığını, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu,
Hizmet İşleri Genel şartnamesi ile sözleşme ve teknik şartnameye uygun hareket etmeyerek işi tamamlamayan yükümlülüklerini yerine getirmeyen yüklenici ........ ile imzalanan ... ve İşletmesi Hizmet Alım işinin sözleşmesinin 4735 sayılı Kamu Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. maddesi ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 54. maddesi hükümlerine göre feshedildiğini, sözleşme kapsamında taahhüt edilen işlerin eksik yapılması ihalenin bakım onarıma ilişkin kısmındaki işlerin vaktinde teslim edilmemesi,
müvekkili İdarenin tesisine ait motorlardan birini sökmek ve yerine başka seri numaralı motor takmak suretiyle yüklenici tarafından 4735 sayılı kanun 25. madde b bendinde düzenlenen “Sahte Belge Düzenlemek Kullanmak veya Bunlara Teşebbüs Etmek” şeklindeki yasak fiil ve davranışların tespit edilmesi sebebiyle haklı fesih yoluna gidildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince; davanın, taraflar arasında imzalanan ... ve İşletmesi Hizmet Alım sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshedildiğinin tespiti, irat kaydedilen kesin teminat mektubu bedelinin faizi ile birlikte iadesi, ödenmeyen hakkediş bedeli alacağı, mahrum kalınan kar ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, alınan bilirkişi raporunda ise özetle; davacı şirket ticari defter ve kayıtlarında, davalı ... ile herhangi bir cari hareket bulunmadığı, davacı tarafından verilen 132.000,00 TL'lik teminat mektubunun davalı ... tarafından irat kaydedildiği,
dosyada bulunan tesise ilişkin fotoğraflar enerji üretimi ile ilgili çıktılar değerlendirildiğinde Teknik Şartnamede yüklenici tarafından taahhüt edilen enerjinin elde edilmediği, Teknik Şartnamede belirtilen iş listesindeki kalemlerin bakımı ve onarımında eksiklerin olduğu, iş listesinin tamamen tamamlanmadığı, davalı tarafından sözleşmenin feshinin haklı ve geçerli olduğu, teminat mektubunun irat olarak kaydedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, Ankara Batı 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/20 Değişik İş sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi raporundaki hususlara heyet olarak katılmadıklarının belirtildiği,
taraflar arasında akdi ilişki ve sözleşmenin feshi çekişmesiz olup, uyuşmazlığın eser sözleşmesinin davalı tarafından feshinin haksız olup olmadığı, tarafların sözleşme kapsamında yükümlülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirip getirmediği, davacının ödenmeyen hak ediş bedeli alacağı, kar mahrumiyeti alacağı ve manevi tazminat alacağının bulunup bulunmadığı, kesin teminat mektubu bedelinin irat kaydedilip edilemeyeceğinin tespiti noktalarında toplandığı, ... ... ....... arasında “... ve İşletmesi Hizmet Alım İşi” sözleşmesi 02.07.2021 tarihinde ihale edildiği,
sözleşmenin 19.08.2021 tarihinde imzalandığı ve ilgili şirkete 23.08.2021 tarihinde yer teslimi yapıldığı, İdari ve Teknik Şartnamede; işin süresi 240 takvim günü, ilgili şartnamenin 2-5 maddesinde: “ Yüklenici sözleşme imzalandıktan sonra en fazla 60 takvim günü içerisinde tesisin bakımlarını yaparak tesisi enerji üretmeye hazır hale getirecektir.” denildiği ve bahse konu Teknik Şartnamede ... ...'da Yapılacak İşler Listesi'nde hangi işlerin yapılacağının tanımlandığı bu iş tanımına göre yüklenicinin idareye yapacağı işlerle ilgili bir iş programını ve bu iş programına göre çalışan ve / veya çalışacak personelin kimlikleri ile araç
plakalarının sözleşme gereğince idareye vermesi gerektiği, yukarıda bahsedilen hususların yüklenici tarafından yerine getirilmemesi nedeni ile idarenin.
20.09.2021 tarih ve 29712157- 755-100455 sayı ile kurum ile yüklenici arasında imzalanan 2021/314213 ihale kayıt numaralı ... ve işletmesi işi ile ilgili tesiste yapılacak “ İş Programı”, çalışan ve/veya çalışacak personelin kimlik bilgileri ve araç plakalarının idareye teslim edilme dair yüklenici firmaya yazı yazıldığı, hizmet alımına ait sözleşmenin madde 15 de.
“Bu işte alt Yüklenici çalıştırılamayacak ve işlerin tamamı yüklenicinin kendisi tarafından yapılacaktır.” denmesine rağmen özel sözleşme ile ... Ltd.Şt’ye yaptırıldığı, Teknik Şartnamenin “Genel Şartlar” başlıklı madde 2-5 de: “ Yüklenici...
En fazla 60 takvim günü içerisinde tesisin bakımlarını yaparak tesisi enerji üretmeye hazır hale getirecektir.” denilmesine rağmen yüklenici firmanın iş programına uymadığı ve işin idareye teslimini güçleştirdiği için 24.09.2021 tarihinde Yapı Denetim Sorumlularınca Teknik Şartnamede belirtilen yapılacak işler listesinde bulunan 11 kalem, işyerinde yapılan kontrollerde tamamının yapılmadığına dair tutanak tutulduğu ve ilgili firmanın yetkilisi tarafından da tutanağın imzalandığı, yüklenicinin 60 günlük bakım onarım süresini 41 gün gecikme ile 02.12.2021 tarihinde vermiş olduğu dilekçede “..
Hizmet alımı işi tamamlanmış olup santral önü su gideri açıldığı takdirde sistem çalışacaktır.” denmesi üzerine Yapı Denetim Sorumluları tarafından yapılan incelemede 06.12.2021 tarihinde tutulan tutanakla.
Teknik Şartnamede ve sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmediği, işin bitmediği, iş kalemlerinde eksikliklerin bulunduğu tespitleri yapılarak firma yetkilisinin de imzaladığı tutulduğu, ilgili Kurum tarafından yüklenici firmaya 09.12.2021 tarih ve 138352 sayılı yazı ile özetle; “...
Bahse konu kontrol teşkilatı tarafından yapılan incelemeler sonucu eksikliklerin olduğu, çalışır duruma getirilmediği ve kabule hazır olmadığı tespit edilerek tutanak altına alınmıştır...” işin kısmi kabule hazır olmadığından sözleşme ve şartname yükümlülüklerine göre 10 gün ihtarın yüklenici tarafa bildirilerek ivedi olarak gereğinin yapılmasının istendiği, 10.12.2021 tarihli ... ( Elektronik Kamu Alımları Platformu) ile yükleniciye eksikliklerin giderilmesi için 10gün süreli ihtar bildirilerek işlerin ivedi olarak yapılmasının istendiği,
yüklenicinin 20.12.2021 tarihinde idarenin ilgili 098.12.2021 tarih ve 138352 sayılı yazısına cevaben “..... bakım onarım işine ait ilgi yazınızda belirtilen eksiklikler tamamlanmış olup kabule hazırdır.” dediği, 23.12.2021 tarihinde Yapı Denetim Sorumluları tarafından yerinde yapılan incelemede; eksikliklerin hala giderilmediği, enerji takip sisteminde yapılan kontrolde de taahhüt edilen enerjinin üretilmediği, tespit edilerek 24.12.2021tarihinden 10.01.2022 tarihine kadar tesisin enerji üretimini SCADA sistemi üzerinden analiz edilerek yüklenici ile birlikte tutanak altına alınarak birlikte imzalandığı,
Yapı Deneti Sorumluları ile yüklenici birlikte 12.01.2022 tarihinde tuttukları ve imza altına aldıkları tutanakla özetle; “ Yükleniciye eksik kalemlerin tamamlanması, sistemin7/24 tam kapasite çalıştırılması, üretilen enerjiye ilişkin rapor sunması, Debimetre ve enerji ölçüm cihazlarının parametre ayarları ve kalibrasyon belgelerinin sunulması, bakım onarımı yapılan, yaptırılmış olan makine ve teçhizatları belgelendirilmesi” istendiği, yüklenicinin 20.01.2022 tarihli dilekçesinde özetle; “ işin eksikliklerini giderdiğini ve belgelerini sunduğunu”, 21.01.2022 tarihli dilekçesinde ise özetle.
“Ek belge sunduğu”nu belirttiği, ancak Yapı Denetim Sorumluları tarafından hazırlanan 20.01.2022 tarihli tutanakta belirtildiği üzere 12.01.2022 tarihinde yüklenici ile imza altına alınan eksikliklerin halen tamamlanmadığı, tam kapasite enerji üretim ( Saat, Gün, Hafta) verileri sunulmadığı, yüklenici ile birlikte imzalanarak tutanak altında alındığı, “... ve işletmesi Hizmet Alımı İşinin” 1. Kısım olan Bakım onarım sürecinde işin tamamlanmadığı ve bitmesi gereken işin sonunda.
Yapı Denetim Sorumlularının idareye sundukları raporda özetle; “..
Bilgi ve belgelerin eksik olduğu, Teknik Şartnamenin 5.1. maddesinde belirtilen Debimetrenin kullanım kılavuzunda belirtildiği gibi usulüne uygun montajının yapılmadığı, Teknik Şartnamenin 5.2. maddesinde belirtilen; ölçülen değerler ile yüklenicinin taahhüt edilen enerjiyi üretmediği, Yüklenicinin 4 adet elektrik motorunun bakım ve onarımlarını ... firmasının fabrikasında yapılmadığına dair idareye sunduğu belgeler ile ... firmasının Yapı Denetim Sorumlularına verdiği belgelerin tutmadığı/uyuşmadığı,
Yapı Denetim Sorumluları 4735 Sayılı Kanunun ilgili maddesinde belirtilen “ sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek, yasaklı davranışında bulunduğu, eksikliklerini tamamlamadığı” için 25.01.2022 tarihinde tutanak tutarak kayıt altına alındığı, Yapı Denetim Sorumluları 11.02.2022 tarihinde sahaya durum tespiti yapmak üzere gittiklerinde; tesisin çalışmadığı, elektrik üretmediği, 1 nolu motorun ilgililere haber vermeden söküldüğü, debimetre cihazının atıl bir durumda olduğu ve çalışmadığı tespit edilerek 11.02.2022 tarihli tutanak tutulduğu,
firma yetkilisinin tutanğı “Motorda tarafımızdan ısınma tespit edildi bakım yapılıp yerine takıldı” şerhini düşerek tutanağı imzaladığı, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler, idari ve Teknik Şartname, iş listesi, Yapı Denetim Sorumluları tarafından tesisle ilgili çekilen fotoğraflar bir bütün olarak incelendiğinde; idare ile yüklenici arasındaki teknik konulara ilişkin yapılan işlerin tutanak altına alınarak karşılıklı imzalandığı,
dosyada bulunan tesise ilişkin fotoğraflar enerji üretimi ile ilgili çıktılar değerlendirildiğinde Teknik Şartnamede yüklenici tarafından taahhüt edilen enerjinin elde edilmediği, Teknik Şartnamede belirtilen iş listesindeki kalemlerin bakımı ve onarımında eksiklerin olduğu, iş listesinin tamamen tamamlanmadığı bu nedenle sözleşmenin davalı tarafından feshinin haklı olduğu,
her ne kadar Ankara Batı 4. Sulh hukuk Mahkemesinin 2022/20 E değişik iş sayılı raporda davacının bir takım işler yaptığı tespit olunmuş ise de her iki tarafın imzalamış olduğu 24.09.2021- 06.12.2021 -23.12.2021-12.01.2022 - 20.01.2022-25.01.2022 -11.02.2022 tarihlerindeki 7 adet tutanakların hepsinde de eksik imalatların olduğunun her iki tarafça kabul edilmiş olması nedeniyle mahkemece Ankara Batı 4. Sulh hukuk Mahkemesinin 2022/20 değişik iş sayılı raporuna itibar edilmediği,
tüm bu nedenlerle davalı iş sahibinin taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği ve davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiği, Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (...) Tesisler Dairesi Başkanlığınca "... ve İşletmesi Hizmet Alım İşi" 02/07/2021 tarihinde ihale edilmiş olup, ihaleyi kazanan müvekkilimle anılan işe ait sözleşme 19/08/2021 tarihinde imzalandığı, davacıya yer tesliminin ise 23/08/2021 tarihinde yapıldığı, işin süresinin, işe başlama tarihinden itibaren 240 gün olarak belirlendiği, sözleşme süresi bitmeden, iş kalemlerinde yapılması gereken işlerin hiçbirinin yapılmadığı iddiası ile karşı taraf ...
Yönetim Kurulunun 24/02/2022 tarih ve 2022/70 Karar numaralı kararı ile anılan sözleşme feshedildiği, fesih bildiriminin 09/03/2022 tarihinde yapıldığı, davalı tarafından davacıya E-29712157-755-100455 sayılı yazı ile çalışacak personele ait kimlik bilgilerinin ve araç plakalarının teslim edilmediği, söz konusu tesiste yapılan kontrolde ihalede belirtilen işler listesinde hiçbir işin yapılmadığının gözlemlendiğinin bildirildiği, davacının anılan yazıya karşılık davalı kuruma, yapılan işlerin ve yapılacak işlerin listesini bildirdiği,
taraflar arasındaki sözleşme 19/08/2021 tarihinde imzalanmış iken, davalı kurum tarafından daha bir ay geçmeden anılan yazının gönderilmesinin dahi, dava konusu olayın gelişimini aydınlatması ve davalı kurumun tutumunu gözler önüne sermesi bakımından manidar olduğu, davalının sözleşme kapsamında üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği,
davacının 22/02/2022 tarihli yazısı ile ızgaraların temizlenmemesi ve bu sebeple tıkanmasından dolayı tesis yeterince su alamadığından sistemi durdurmak zorunda kaldıklarını, ızgaraların üstünden taşan suyun tesisin içine girdiğini, ızgaraların ivedilikle temizlenmesini ve gerekli suyun sisteme verilmesini talep ettiği, davacının talebi doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılmadığı ve 25/02/2022 tarihli yazı ile davalı kuruma ekibin sahaya giderek sistemi mesai saatleri içerisinde çalıştırdıkları, ancak ızgaraların pislikle tıkanmış olduğu ve yeterince su alamadığı,
sistemi çalıştırmaya devam ettikleri takdirde çıkışta toplanan çamurdan dolayı motorların zorlanmakta olduğu ve kayışlarının koptuğu, bu nedenle sistemin çalışmasının 25/02/2022 mesai saati başlangıcına kadar durdurulduğunun bildirildiği, davalı kurumun 24.01.2022 tarihli kararı ile sözleşmenin feshine karar verildiği, sözleşmenin tek taraflı haksız şekilde feshedilerek davacının ciddi zararına sebep olduğu, mahkeme tarafından verilen karar da tutanakların hepsinde eksik imalatların olduğunun karşılıklı olarak kabul edilmiş olması nedeniyle, Ankara Batı 4. Sulh Hukuk Mahkemesinden alınan rapora itibar edilmediğinin belirtildiği,
mahkemece kurulan gerekçenin bir hayli enteresan olduğu, öncelikle müvekkil şirketin söz konusu tutanakları ihtirazi kayıt ile imzaladığı, bu nedenle tutanak asıllarının dosyaya kazandırılarak rapor alınmasının talep edilmesine rağmen bu talebin reddedildiği, davalı vekilinin, yeni delil sunumuna muvafakatleri olmadığını beyan ettiği, ancak dosyada yer alan evrak fotokopilerinin asıllarının dosya arasına alınmasının yeni delil olmadığı, taleplerinin gerekçesiz bir şekilde reddedildiği, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 15.02.2017 tarih ve 2015/5920 Esas, 2017/605 Karar sayılı kararında "O halde mahkemece yapılması gereken iş;
davacı tarafın dayandığı bu belgenin aslının ibrazı için 6100 sayılı HMK’nın 216. maddesi hükmü gereğince davacı tarafa uygun süre verilip belge aslının ibrazının sağlanması, belgenin doğruluğu ve sıhhati gerektiğinde taraflar HMK’nın 169. ve devamı maddeleri hükümleri gereği isticvap edilerek araştırılmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesinden ibaret iken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış, davacı yararına bozulması gerekmiştir." , Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 14.04.2022 tarih ve 2021/3617 Esas, 2022/2860 Karar sayılı kararında "HMK 169. madde doğrultusunda davalının isticvabı sağlanmalıdır.
Mahkemece belge aslı getirtilmeden ya da davalı isticvap edilmeden fotokopi belge üzerinden hüküm kurulması, bölge adliye mahkemesince de bu hususa değinilmeden istinaf talebinin reddedilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu sebeplerle bozulmasına karar verilmiştir." Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 14.04.2016 tarih ve 2015/3605 Esas, 2016/2312 Karar sayılı kararında "Mahkemece yapılması gereken iş, davacının isticvap hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak davet edilerek fatura altındaki yazı ve imza hakkındaki diyeceklerinin tesbit edilmesi,
akdî ilişki konusunda beyanın alınarak akdî ilişkiyi inkâr edip etmediğinin, akdî ilişkinin inkâr edilmemesi halinde faturaya ilişkin borcu olmadığını beyan ettiğinden buna yönelik delillerinin istenilmesi ve sonucuna göre taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesinden kaynaklandığı da dikkate alınarak davanın esası hakkında bir karar verilmesinden ibarettir.
Eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir." şeklinde karar verildiği, davacı tarafından alınan iş kapsamında atık sulardan elektrik üretimi yapıldığı, söz konusu tesisin idareye ait kompleks içerisinde yer aldığı, davalının tasarrufu altında olan bir alanda davacının dava açmadan önce tespit için rapor almaktan başkaca şansı bulunmadığı, mahkeme dosyasında alınan bilirkişi raporunun dosyadaki davalı tarafça sunulan evraklar üzerinden tanzim edilirken, Ankara 4. Sulh Hukuk Mahkemesinde yapılan tespitte, keşif yapılarak hakim eşliğinde, sistemin çalıştırıldığı,
enerji üretimin olup olmadığının kontrol edildiği, mahkeme tarafından her ne kadar, idare ile yüklenici arasındaki teknik konulara ilişkin yapılan işlerin tutanaklar altına alınarak karşılıklı olarak imzalanmış şeklinde kabul edilse de 24.01.2021 tarihinde davalı tarafından yapılan tespit ile 11 maddelik bir takım eksikliklerin davacıya bildirildiği, davacı tarafından eksikliklerin giderildiği, davalıya 02.12.2011 tarihli yazı ile teslim alınıp hak ediş yapılmasının istenmesine rağmen kontrollük teşkilatı sistemin giriş ve çıkışlarının temizlenmesi gibi kendisine düşen eksiklikleri "nedense" tamamlamadığı,
bu eksikliklerin kontrollük teşkilatı tarafından tamamlanmadığı gibi işin kontrol edip hak edişlerin de yapılmadığı, davacıya bilgi verilmeden, sahaya giderek tek taraflı olarak tutanak tutulduğu, davacının beyan ettiği üzere; debi metrenin sahaya getirildiği dakika da montajı yapılmadan fotoğrafı çekildiği, sonrasında montajı yapılmadı dendiği,
davalının sistemin çalışmasını etkileyecek olan, Rulman ve yatakları yağlama sistemini yapan gres yağı pompasını şantiyeye haber vermeden kimliklerini kullanarak söküp şantiyeden götürdüğü ve bir hafta sonra tekrar haber vermeden getirip yeniden yerine taktığı, burada da davalının çalışmayı engelleyici davranışlarının görüldüğü, davalının uhdesinde bulunan kontrol teşkilatının, üretim olmadığına dair sistemden çıkarttıkları raporu, müvekkil şirketin beyanına göre baskı ile imzalattıkları, davacı tarafından bu imzanın itiraz kaydı ile gerekçesi belirtilerek imzalandığı,
mahkemeye sunulan kayıtlar incelendiğinde ihtirazi kayıtların fotokopilerde gösterilmediği, her ne kadar tutanak asıllarının dosyaya kazandırılması talep edilse de taleplerinin reddedildiği, davacıya yönelik "sahte belge düzenlediği tespit edilmiştir" şeklindeki iddianın herhangi bir hukuki dayanağı bulunmadığı, 213 sayılı VUK'nun 359 maddesinde düzenleme altına alındığı üzere "sahte belge gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge” olarak tanımlandığı, davacı tarafından zaman kazanmak için ... firmasından dört motor için randevu alındığı,
ancak söküm yapıldıktan sonra bir motorun sadece eğik olan mili değişeceğinin tespit edildiği, bu motora ilişkin işlem şantiyede yapılacağı için ... firmasına üç motor gönderildiği, üç motor bakım ücreti ödendiği, dört motor için randevu alındığı için raporun sehven dört olarak hazırlandığı,
bir rakamın sehven yazılmış olmasının, o belgeyi sahte hale getirmeyeceği, dava dışı şirkete, ödenen ücretten de üç motor için ödeme yapıldığı anlaşabilecekken, müvekkilin üç motor bakım bedeli ödeyerek bunu bildirmesine ve bu durumdan bir menfaati olmamasına karşın sahte belge düzenlediği iddiasının gerçek dışı olduğu belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat istemlerine ilişkin olup mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve davacı vekilince incelemenin duruşmalı yapılması talep edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinden ve 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin sair istinaf nedenlerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Diğer istinaf sebeplerinin incelenmesine gelince; adil yargılanma hakkı Anayasamızın 36/1. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bazı kararları ile Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruya ilişkin bazı kararlarında gerekçeli karar hakkının adil yargılanma hakkının somut görünümlerinden olduğu belirtilmiştir.
Anayasa'nın 141/3. maddesine göre bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. Adil yargılanma hakkının sağlanması kapsamında kararların gerekçeli olmasıyla ilgili kamu düzenine ilişkin hükümlere 6100 sayılı HMK'da da yer verilmiştir.
HMK 297. maddeye göre hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri yer almalı ve sonuç kısmında da taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.
Somut olayda; davalı iş sahibince sözleşme feshedilmiş olup fesih haklı olsa dahi dairemizin ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca yüklenici tarafından irat kaydedilen teminat mektubu bedeli, kar kaybı ve manevi tazminat talep edilemez ise de davacı yüklenici, gerçekleştirdiği ve iş sahibi yararına olan, sözleşme kapsamından kabule icbar edilemeyecek nitelikte olmayacak şartı ile yapmış olduğu imalat ve işlemler yönünden iş bedelini, sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca talep edebilir (Emsal Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 12.12.2018 tarih, 2018/3880 Esas, 2018/5020 Karar sayılı ilamı).
Her ne kadar mahkemece "dosyada bulunan tesise ilişkin fotoğraflar enerji üretimi ile ilgili çıktılar değerlendirildiğinde Teknik Şartnamede yüklenici tarafından taahhüt edilen enerjinin elde edilmediği, Teknik Şartnamede belirtilen iş listesindeki kalemlerin bakımı ve onarımında eksiklerin olduğu, iş listesinin tamamen tamamlanmadığı bu nedenle sözleşmenin davalı tarafından feshinin haklı olduğu,
her ne kadar Ankara Batı 4. Sulh hukuk Mahkemesinin 2022/20 E değişik iş sayılı raporda davacının bir takım işler yaptığı tespit olunmuş ise de her iki tarafın imzalamış olduğu 24.09.2021- 06.12.2021 -23.12.2021-12.01.2022 - 20.01.2022-25.01.2022 -11.02.2022 tarihlerindeki 7 adet tutanakların hepsinde de eksik imalatların olduğunun her iki tarafça kabul edilmiş olması nedeniyle mahkemece Ankara Batı 4. Sulh hukuk Mahkemesinin 2022/20 değişik iş sayılı raporuna itibar edilmediği,
tüm bu nedenlerle davalı iş sahibinin taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği ve davacının iddiasını ispatlayamadığı" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de davalı tarafından sözleşme haklı feshedilmiş olsa dahi davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği,
sözleşme kapsamında kabule icbar edilemeyecek nitelikte olmayacak şekilde yaptığı ve iş sahibi yararına olan imalat ve işlemler yönünden iş bedelinin sebepsiz zenginleşme kapsamında talep edilebileceği ve gerekçede de bir kısım işlerin yapıldığının ve bu işlerin eksik olduğunun tespit edildiği dikkate alındığında eksik olsa da yapılan işlerin kabule icbar edilip edilmeyecek nitelikte ve davalı yararına olup olmadığının dosya kapsamından anlaşılamadığı,
bu nedenle gerekçeli kararda HMK'nın 297. maddesi uyarınca hak ediş alacağı talebinin ret gerekçesi konusunda denetlenebilir nitelikte inceleme ve değerlendirme yapılmadığı anlaşılmış olmakla, bu kalem yönünden davacı vekilinin istinaf başvurusu kabul edilmesi gerekmiştir.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş; hükme esas alınan bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği, sözleşme kapsamında kabule icbar edilemeyecek nitelikte olmayacak şekilde yaptığı ve iş sahibi yararına olan imalat ve işlemlerin olup olmadığı ve var ise bedelinin tespit ettirilerek talep de dikkate alınarak sonucuna göre HMK 297. maddesi gereği, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepler de denetlenebilir şekilde gösterilerek karar verilmesinden ibarettir.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, hakediş alacağı yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkeme kararının HMK.'nun 353/1-a.4-6 maddeler gereğince kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi, E. 2023/870, K. 2025/770, 1 Temmuz 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama