Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2024/182 K.2024/965

Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak, tapu iptali ve tescil talepli asıl dava ile alacak talepli karşı davada mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; müvekkillerinden .... Şirketi (...) ile davalı Sosyal...

Şirketi (...) arasında taşeronluk sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme uyarınca müvekkilleri ..., ..., ...'a ait taşınmazın davalı şirket tarafından verilecek 550.000 TL avansın teminatı olarak diğer davalı ...'ya devredildiğini, müvekkili şirketin sözleşmeye konu işe 03.02.2012 tarihinde başladığını, ancak davalı şirketin müvekkiline yeterli iş vermediğini, işin idare tarafından patlatmalı çalışma yapılması nedeniyle durdurulduğunu, Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/40 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırılarak işlerin ve bedellerinin tespit edildiğini, yapılan toplam iş bedelinin 1.885.629 TL olduğunu,

davalı şirket tarafından müvekkiline yapılan akaryakıt dahil toplam ödemenin ise 1.747.229 TL olduğunu, müvekkili şirketin ödenmeyen 148.400 TL alacağının bulunduğunu öne sürerek 148.400 TL'nin faiziyle tahsiline ve avans olarak ...'ya devredilen taşınmaz tapusunun iptali ile müvekkilleri ..., ... ve ... adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacı tarafın edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili şirketin zarara uğradığını, delil tespiti dosyasında davacı beyanlarının esas alındığını, davacı şirketin işin yapılması gereken zaman ve teknik açısından gerisinde kaldığını, iş sahasında gerekli ekipman ve makineleri bulundurmadığının tespit edilmesi üzerine 26.05.2012 tarihinde zeyilname düzenlendiğini, müvekkilince davacı şirkete fiyat farkı verildiğini, davacı personeline ödeme yapmadığından personelinin iş makinelerini çalıştırmadığını,

düzenlenen hakedişlerde her bir imalat için etüt ekibinin aldığı ölçümlerde mutabık kalındığını ve imza altına alındığını, taraflar arasında 3 hakediş imzalandığını ancak davacı tarafça dosyaya yalnızca bir tanesinin sunulduğunu, 4 numaralı hakedişin de onaylandığını, davacı ile müvekkili arasında 12.06.2012 tarihi itibariyle yapılan toplam iş tutarı olarak 826.035,36 TL üzerinde mutabık kalındığını ve davacının bu hakedişi kabul edip faturasını düzenlediğini, bu tarihe kadar 5 aylık süreç içinde 826.035,36 TL tutarında iş yapılırken,

12.06.2012 - 15.07.2012 döneminde davacı tarafça iddia edildiği gibi 771.955,53 TL'lik iş yapılmasının mümkün olmadığını, sözleşme tarihinden önce farklı şirketlerle akdedilen sözleşme konusu işlerin yarım bırakıldığını, bu nedenle davacı şirket ile sözleşme imzalandığını, imalatların ham ve hiç işlem görmemiş gibi hesaplanarak sunulduğunu, oysa işin belirli kısmının daha önce dava dışı taşeron tarafından yapılmış olduğunu, davacının imalatı yarım bıraktığını ve müvekkili tarafından tamamlandığını, bu durumun TOKİ tutanaklarıyla sabit olduğunu, sahada yapılan imalatların müşavir ....

Şirketi tarafından günlük kontrol edildiğini ve hangi taşeronun ne kadar iş yaptığının kalem kalem tespit edildiğini, davacı tarafça hazırlanan ve müvekkiline incelemek üzere sunulan 4 numaralı kesin hakedişte de toplam imalatın 1.086.173,84 TL olduğunu, yakıt, yedek parça ve makine desteğinin müvekkilince sağlandığını ve parasal tutarlarının hakedişlere yazıldığını, müvekkilince sağlanan mal ve hizmetlerin düşülmesiyle davacı alacağı toplam 222.389,48 TL olduğunu ve bu miktardan yapılan ödemeler düşüldükten sonra müvekkilinin davacıdan 774.375,06 TL alacaklı olduğunu,

uyuşmazlığa konu sözleşmenin 5.maddesinde teminat ve nakit kesintisi ve 8.maddede belirtilen 550.000 TL avansın işin zamanında ve gereği gibi bitirilmesi amacıyla verildiğini, davacının müvekkiline uyarıda dahi bulunmadan işi 10.07.2012 tarihinde durdurduğunu, bu nedenle teminat olarak verilen taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilinin mümkün olmadığını, karşı dava bakımından ise, davacı edimlerini yerine getirmediğinden müvekkilinin zarara uğradığını ve fazla ödeme yaptığını, 550.000 TL avans ödemesi yapıldığını, hakedişlerden fazlasının davacıya ödendiğini,

21.01.2013/01594 yevmiye numaralı ihtarname ile bu bedelin davacıdan talep edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 20.000 TL'nin ihtar tarihi olan 21.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince özetle; ...'nin edimini kısmen yerine getirdiği, ...'ın edimini ifa ettiği, asıl dava yönünden ...'nin sözleşmeye dayalı bakiye hakediş alacağının bulunmadığı, aksine 309.100,01 TL borçlu olduğu, ...'nin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği, geçici kabulün yapılmaması ve işin kullanıma engel olmayacak nitelikte teslim edilmemesi nedeniyle hakedişlerden yapılan %5 oranındaki nakit kesintinin iadesi koşullarının oluşmadığı,

ancak borcun ödenmesi kaydıyla taşınmazın devrini isteyebileceği, karşı davada hüküm altına alınan 20.000 TL'nin mahsubuyla 289.100,01 TL davalılara ödenmek üzere mahkeme veznesine depo edildiği taktirde taşınmazın tapu kaydının iptaliyle bir kısım davacılar adına tescili gerektiği, karşı davada ise, taleple bağlı kalınarak 20.000 TL fazla ödemenin belirli görüldüğü gerekçesiyle "1-Davanın kısmen KABULÜ İLE, 289.100,01 TL(birleşen davaya konu hükmedilen davalı tarafın alacağı düşülerek) davacılar tarafından davalılara ödenmek üzere mahkeme veznesine depo edildiği takdirde;

dava konusu davalı ... adına kayıtlı bulunan ... sitesi, C Blok No: 14/15 deki taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacılardan ..., ..., ... adına eski hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline, Davacıların alacak talebinin reddine,2-Karşı davanın KABULÜ İLE,

20.000,00 TL'nin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacı-karşı davalılardan alınarak davalı-karşı davacılara verilmesine" karar vermiştir.

Davacılar - karşı davalılar vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddia ve vakıaları tekrarla, müvekkilinin 03.02.2012 tarihinde işe başladığı, 26.05.2012 tarihinde zeyilname düzenlendiği ve birtakım fiyatların revize edildiği, davalı şirket ile müvekkili şirket arasında 550.000 TL avans verilmesine ilişkin müvekkillerinden ..., ..., ...'a ait taşınmazın teminat olarak davalı ...'ya devredildiği,

borç kalmadığının anlaşılması halinde taşınmazın müvekkillerine tekrar iade edileceği, müvekkili şirketin sözleşme ve zeyilname ile üstlendiği tüm edimleri yerine getirerek teslim ettiği, davalıların müvekkili alacaklarını ödemedikleri gibi teminat olarak bırakılan bağımsız bölümü teslimden imtina ettikleri, davalının istinaf kanun yoluna başvurmasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, bilirkişi heyet raporları arasında çelişki olduğu, alınan son raporla bu çelişki giderilmiş ise de, yaptıkları itirazların dikkate alınmadığı, mükerrer olarak SGK kesintisi yapıldığı,

tarafların ticari defter kayıtları ve hakediş kesintilerinin karşılaştırılması neticesinde bu hususun tespit edileceği, ticari defter kaydında alacak olarak işlenmiş olan 44.383,26 TL'lik kısmın SGK ödemelerine ilişkin olduğu, 1,2 ve 3 numaralı hakediş kesintileri toplamı olan 142.237,90 TL'lik kesinti içerisinde SGK ödemelerinin bulunduğunun gözden kaçırıldığı, bilirkişilerce bu kalemin sigorta ödemesi olarak belirtildiği, sözleşmenin 5. maddesinde hakedişlerden kesilen %5 teminat kesintilerinin alacak - borç hesabında müvekkili alacağına dahil edilmediği, taraflar arasında sözleşmede motorin bedelinin 2.88 TL olarak kararlaştırıldığı,

bu bedele KDV'nin dahil olduğunun kabulü gerektiği, bu nedenle davalı tarafından temin edilen motorine KDV eklenmesinin yerinde olmadığı, davalı tarafça müvekkili şirkete kesilen motorin faturasının da bulunmadığı, davalı lehine fazla vekalet ücretine hükmedildiği, yargılama giderlerinin yanlış hesaplandığı nedenleriyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar - karşı davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararında da belirtildiği üzere davacı tarafça dava konusu taşınmaz için tapu iptali ve tescil talep edemeyeceğinin açık olduğu, bilirkişi raporunda da bu hususun belirtildiği, ancak tüm bu değerlendirmelere rağmen davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, karşı dava yönünden ise, karşı davalının dava konusu sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediği, müvekkillerince fazla ödeme yapıldığı, mahkemece taleple bağlık kalınarak 20.000 TL'nin tahsiline karar verildiği, ancak müvekkilleri zararının çok daha fazla olduğu,

ödenen tutarlar yapılan iş bedellerinden mahsup edildiğinde müvekkillerinin bakiye 742.120,14 TL alacaklı olduğu, bilirkişi raporlarındaki hesaplamalarda fahiş farklar bulunduğu, karşı davada ıslah edecekleri miktar ile asıl davada hükmedilecek miktar arasında bağlantı bulunduğu, mahkemece hükme esas alınmaya elverişli bilirkişi raporu kazandırılmadığı, müvekkili yönünden talep edilen değerin ıslah edilmesinin mümkün olmadığı nedenleriyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava ve karşı dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde uyarınca istinaf nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece yürütülen yargılama sonucunda verilecek hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir (HMK 297/2).

Asıl dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince hakediş bedelinin tahsili ile sözleşme kapsamında teminat olarak verilen bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ve tescil; karşı dava ise, sözleşme kapsamında yapılan fazla ödemenin tahsili talepli alacak davasıdır.

Taraf beyanları ve dosya kapsamından, taraflar arasındaki sözleşmenin ifa tamamlanmadan sonlandırıldığı da anlaşılmıştır.

Taşeron ... ile yüklenici ... arasında akdedilen 14.01.2012 tarihli, TAŞERON SÖZLEŞMESİ başlıklı sözleşmede ...'ın yüklenicisi olduğu Ankara Yapracık Toplu Konut Alanı Genel Altyapı İnşaatı İşinde kısmi yağmur suyu - atık su hatlarının döşenmesi ve yol işleriyle kırma eleme tesisinin işletilmesinin ...'ye taşere edildiği, çalışılacak yol numaralarının belirtildiği, iş bedelinin KDV hariç birim fiyatlarla belirlendiği, taşeronun asgari personel ve makine parkını sözleşmenin imzalanmasından itibaren 3 gün içinde inşaat sahasında bulundurması, aksi halde belirlenen günlük cezaların uygulanması,

yüklenicinin 550.000 TL avans çeki vermesi ve sözleşme kapsamında ... parselde bulunan 15 numaralı dairenin tapusunun teminat olarak ...'ya devredilmesi, işlerin 27.03.2012 tarihine kadar tamamlanarak teslim edilmesi, işin süresinde tamamlanmaması halinde günlük ceza ödenmesi, hakedişlerin taşeron tarafından aylık olarak düzenlenip, onaylandıktan sonra belirtilen sürelerde çekle ödenmesi, yine taşeron tarafından kullanılacak motorinin yüklenici tarafından temin edilmesiyle, motorin bedelinin sözleşme süresince 2,88 TL/lt üzerinden hesaplanarak aylık hakedişlerden düzenli olarak kesilmesi hususlarının kararlaştırıldığı,

yer tesliminin 03.02.2012 tarihinde yapıldığı, 26.05.2012 tarihli zeyilname ile bir kısım imalatın birim fiyatlarının artırıldığı, ... - ... - ... arasında düzenlenen protokol başlıklı belgede ... firmasının 110.000 TL alacağının ödenmesi ile ...'ın sözleşme gereği ...'ye 550.000 TL avans ödemesi yapması ve ...'ya devredilen 15 numaralı bağımsız bölümün ...'ın herhangi bir alacağı kalmadığında iade edilmesi hususlarının kararlaştırıldığı, ... numaralı, mesken vasıflı bağımsız bölüm davacılar ... adına kayıtlı iken 09.01.2012/962 yevmiye numaralı resmi senetle satış gösterilmek suretiyle ...'ya devredildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece taraflar arasındaki sözleşme, düzenlenen hakedişler, tarafların iddia ve beyanları değerlendirilmek suretiyle ve sözleşme sonlandırılmış olmakla kesin hesap çıkartılacak şekilde iş bedelinin belirlenmesi, taraflarca düzenlenen hakedişler de değerlendirilerek davacı ...'nin talep edebileceği iş bedelinin belirlenmesi, hakedişlerden yapılan nakdi teminat kesintilerinin iadesi hususunun değerlendirilmesi, belirlenecek bu bedelden sözleşme ve yasa gereği kesilmesi gereken kalemlerin dayanak belgelerle açıklanması, davalı yüklenici tarafından temin edilen motorin miktarı belirlenerek,

sözleşmenin 11. maddesinde KDV'nin ayrıca tahsil edileceği belirtilmediğinden 2.88 TL/lt birim fiyatla mahsubu gereken motorin bedelinin hesaplanması, hükme esas alınan bilirkişi heyetinin kök ve ek raporunda davalı ödemesine dahil edilen SGK'ye yapılan ödemenin mükerrer olup olmadığı hususunun da denetlenebilir şekilde açıklanması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yukarıda belirtilen ilkelere uygun ve denetlenebilir nitelikte olmayan raporun hükme esas alınması doğru olmadığı gibi;

asıl davada birlikte ifa kuralı değerlendirilmeksizin ve/veya karşı dava yönünden belirlenen bedel belirtilerek depo edildiği taktirde ve taşınmaza ilişkin ada, parsel vd. tapu sicil bilgileri belirtilmeksizin, adresi yazılmak suretiyle infazı kabil olmayacak şekilde tapu iptali ve tescile karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken iş, yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiği de dikkate alınmak suretiyle, taraflar arasındaki sözleşme, düzenlenen hakedişler davalının sözleşme ve yasa gereği davacı ad ve hesabına yaptığı ve mahsubu gereken harcamalar da tespit edilerek kesin hesabın çıkartılması, oluşacak sonuca göre tarafların alacak/borç durumunun belirlenmesi,

teminat olarak verilen bağımsız bölümün iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilerek birlikte ifa kuralı gereğince tapu iptali ve tescile karar verilmesi gerektiği kanaatine varılması halinde taşınmazın tapu sicil bilgileri yazılmak suretiyle hüküm tesisi gerekirken hatalı değerlendirme ve eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi dosya kapsamına usul ve yasaya uygun bulunmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüyle, mahkeme kararının HMK 353/1.a.4-6 maddeler gereğince kaldırılmasına,

Dairemiz kararına göre inceleme yapılmak üzere dava dosyasının kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır