Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2025/978 K.2026/497

Eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmeden dönme, olmadığı taktirde bedelden indirim talepli davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; taraflar arasında akdedilen 21.12.2015 tarihli sözleşme gereğince DMK 3 sekonder kırıcının müvekkiline teslim edildiğini, ödemelerin 26.03.2016 tarihli ihbarname ile tamamlandığını, bakımları düzenli olarak yapılmasına rağmen birçok kez arıza yaptığını, bildirilmesine rağmen davalının cevap vermediğini, ancak 24.02.2017 tarihinde kırıcının arızası nedeniyle tesisin tamamen durduğunu, tamirat sonucu 03.03.2017 tarihinde aktif hale getirildiğini, davalı ile telefonda görüşüldüğünü, bilgi verildiğini, tesis fotoğraflarının gönderildiğini, tesisin aynı gün akşam saatlerinde tekrar durduğunu, bir daha da çalıştırılamadığını,

sözleşme ile taahhüt edilen 400/500 ton üretim kapasitesine hiçbir zaman ulaşılamadığını, tesisin çalışmamasından dolayı müvekkilinin zarara uğradığını, tamir masraflarının müvekkili tarafından karşılandığını, davalının zararları karşılamaması nedeniyle 04.05.2017 ve 10.05.2017 tarihli ihtarnamelerin keşide edildiğini, davalının yine cevap vermediğini, makinelerdeki ayıpların gizli ayıp olduğunu, 26.03.2016 tarihli ibraname gereğince bakiye 1.401.150 TL'nin ödenmesi için müvekkili tarafından her biri 100.000 TL bedelli 14 adet çek verildiğini, ödenmemiş olan çekler için ihtiyati tedbir kararı verilmesini gerektiğini öne sürerek,

davalı tarafından ayıplı mal verilmesi nedeniyle müvekkilinin uğradığı ve uğrayacağı zararın tespitine ve şimdilik 10.000 TL'nin tahsiline ve ayıplı malın ayıpsız yenisi ile değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiş. 23.05.2019 havale tarihli dilekçesinde ise, TBK 475 madde uyarınca seçimlik hakkını sözleşmeden dönme, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde eseri alıkoyarak ayıp oranında bedel indirimi talep ettiklerini açıklamıştır..

Davalı vekili özetle; sözleşme gereğince Ankara icra daireleri ve mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetki itirazında bulunduklarını, 21.12.2015 tarihli makine satış sözleşmesi gereğince müvekkilinin Yinmak... Şirketi üretimi olan kırıcı ve sistemi belirli bir karla davacıya satarak teslim ettiğini, satışta komisyonculuk yaptığını, sözleşmenin .... Şirketi ile akdedildiğini, dava dilekçesinde ....

Şirketinin gösterildiğini, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, tesisin montajının Aralık 2015'te başladığını ve 2016 Ocak ayında tamamlandığını, üretime geçildiğini, sözleşmede 1 yıl garanti süresi öngörüldüğünü, davacının tesisi 1 yılı aşkın süre kullandığını, davacı tarafça daha önce arızalandığı belirtilmiş ise de, 20.03.2016 tarihli ibranamede bu hususa değinilmediğini, davacının tesisi birden çok taşeronla çalıştırdığını, kullanıma bağlı olarak aşınan yedek parçaları müvekkilinden temin edilerek değiştirilmesi gerekirken taşeronların bakımları zamanında yaptırmadıklarını,

yedek parça değişimlerinin yaptırılmadığını, durum tespiti için gidildiğinde aşınma sonucu motor paletlerinin bittiğinin, taşın rotor tarafından kırıldığının, paletlerin acilen değiştirilmesi gerektiğinin, rotorun ters takıldığının ve cıvataların standarttan büyük takılmış olduğunun belirlendiğini, durumun davacıya bildirildiğini, konuşmanın CD kaydına alındığını, rotorun kırılması üzerine davacının müvekkiline ulaştığını, fotoğraflar gönderdiğini, rotorun müvekkiline getirilmesinin istendiğini, ancak davacının dönüş yapmadığını, farklı bir şirkete rotoru değiştirttiğini,

değişiklikten sonra 03.03.2017 tarihinde makinenin tekrar arızalandığını, davacının kırıldıktan sonra yeni palet taktırdıklarını, aynı gün içerisinde bu paletlerin de kırıldığını bildirdiğini, paletlerin kalitesinin bilinmediğini, analiz yapılması gerektiğini bildirdiklerini, müvekkili tarafından teslim edilen malların ayıplı olmadığını, yine sözleşme kapsamındaki tersiyer darbeli kırıcının müvekkiline haber verilmeksizin bir başka şantiyeye götürüldüğünü, malzeme kaçması sonucu tersiyerin bozulduğunu, görüşmeler sonucunda tersiyer kırıcı bedeli 160.000 TL'nin sözleşme bedelinden düşülerek hesaplama ve ibranamenin ona göre yapıldığını,

ibraname gereğince verilen çeklerin süresinde ödenmediğini, müvekkilinin mağdur edildiğini, davacı müvekkiline ihtarname gönderdiğini iddia etmekte ise de, müvekkiline ihtarname tebliğ edilmediğini, keşfin müvekkilinin yokluğunda icra edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemesince verilen 29/12/2021 tarih, 2017/832 E-2021/874 K sayılı kararı taraf vekillerince istinaf edilmiş olmakla, Dairemizin 30.04.2024 tarih, 2022/572 esas ve 2024/349 karar sayılı ilamıyla istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dairemizin kaldırma kararı üzerine ilk derece mahkemesince: Alınan 24.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda tesisin üç parçadan oluştuğu (1-Premer Kırıcı 2-Sekonder Kırıcı 3-Tersiyer Kırıcı) bunların birbirine seri bağlanıp birbirini besleyen kırıcılar olarak çalışabileceği gibi üçünün de bağımsız çalışabilir nitelikte olduğu, davacının tersiyer kırıcıyı başka yere taşıyıp başka şantiyede kullandığı,

keza davacının dava konusu DMK sekonder karıcının yerine yeni kırıcı takarak tesisi çalıştırmaya devam ettiği, sistemi oluşturan parçaların bağımsız olarak çalışabilme özelliği olduğu dikkate alındığında sözleşmeden dönme talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğundan davacının bu talebinin reddi gerektiği, davacı vekilinin sözleşme bedelinin ayıp oranında tenkisi talebine ilişkin yapılan değerlendirmede; davalı yanın, taraflarınca sökülen ve keşif esnasında incelenen rotorun kendisi tarafından teslim edilen rotor olmadığını savunduğu , davalı tarafça teslim edilen rotor olduğunun ispat yükünün davacı yanda olduğu,

bu yönde, davalı şirket temsilcisine yemin eda ettirildiği, davalı şirket yetkilisi, keşif esnasında tespiti yapılan rotorun taraflarına ait rotor olmadığını, 15 20 yıl önce imal edilmiş paletleri olmayan hurda vaziyette bir rotor olduğunu ve taraflarınca satılmış olan rotorun ayıplı olmadığını beyan etmiş olmakla, bu durumda davacı yanın, ayıp hususunu ispat edemediği anlaşıldığından,

subut bulmayan davanın reddi gerektiği, davacı vekilinin 13.02.2019 tarihli duruşmada davaya konu tesisin ayıpsız yenisi ile değiştirilmesi talebi dışında müspet zarar (kazanç kaybı) taleplerini atiye terk ettiğini bildirmiş olmakla, bu istemlere ilişkin davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ... Grup İnş. San. ve Tic.

A.Ş. hakkında Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/179 Esas sayılı dosyası kapsamında iflas kararı verildiğini, Gebze 4.İcra Müdürlüğü'nün 2019/20 iflas sayılı dosyası açıldığını, İİK m.194 gereğince iflas kararından itibaren ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonraya kadar işbu davanın durması gerekirken yargılamaya o aşamada devam edildiğini, her ne kadar istinaf kararıyla müvekkili şirket hakkındaki iflas kararı kaldırışmış olsa da yargılama devam ederken verilen iflas kararı gereği,

İİK m.194 gereğince iflas kararından itibaren ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonraya kadar yargılamanın durması gerekirken yargılamaya devam edilmesi usul ve yasalara aykırı olduğunu, ...

Kırma Eleme Makina Sanayi ile müvekkili şirket arasında 21/12/2015 tarihli sözleşme ile imzalanan ve ödemeleri 26/03/2016 tarihli ibraname ile tamamlanmış olan DMK 3 sekonder kırıcının müvekkiline teslim edildiğini, makinenin bakımlarının düzenli olarak yapılmasına rağmen, birçok defa bozulduğunu, arızalandığını, müvekkili şirket tarafından onarılmaya çalışıldığını fakat bozulmaya devam ettiğini, müvekkili şirketin bu durumu karşı tarafa bildirmesine rağmen herhangi bir cevap verilmediğini ve müvekkilinin zararlarının karşılanmadığını,

ardından 24/02/2017 tarihinde DMK 3 Sekonder Kırıcı'nın vermiş olduğu arıza nedeniyle tesisin tamamen durduğunu, tamirat sonucunda 03/03/2017 tarihinde tekrar aktif hale geldiğini, bunun üzerine karşı taraf firma sahibi ... ...'in telefonu şirket yetkilisi tarafından arandığını, arıza ile ilgili bilgi verildiğini ve duran tesisin fotoğraflarını kendisine gönderildiğini, tamirat yapılmış olmasına rağmen tesisin 03/03/2017 tarihinde akşam saatlerinde tekrar durduğunu ve bir daha çalıştırılamadığını, bu süreler zarfında,

tesis çalışmadığından dolayı üretim yapılamadığından zarara uğrayan müvekkilinin zamanda tesisin çalıştığı sürelerde bile sözleşme ile taahhüt edilen saatlik 400/500 ton üretim miktarına hiçbir zaman ulaşamadığını, bu sebeple de zarara uğrayan müvekkilinin tamir için de birçok masraf yapmak zorunda kaldığını, haber verilmesine rağmen herhangi bir işlemde bulunmayan ve müvekkilinin zararlarını karşılamaya yanaşmayan sirkete 04 Mayıs 2017 tarihli 07498 nolu ve 10 Mayis 2017 tarihli 07813 nolu ihtarnameler gönderildiğini,

şirketin güncel adresine gönderilen ihtarnamelere herhangi bir cevap gelmemiş olmakla birlikte bu davayı açmanın zorunlu olduğunu, davalı tarafça, taraflarınca sökülen ve keşif esnasında incelenen rotorun kendisi tarafından teslim edilen rotor olmadığı iddia edilmiş ise de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, nitekim keşif yapılan ve incelenen rotorun davalı tarafça teslim edilen rotor olduğunu, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davalı tarafça verilen makinenin sürekli olarak arıza yaptığını ve bu durumun gerek sözlü olarak gerekse de ihtarname marifetiyle karşı tarafa bildirildiğini,

ancak tüm bunlara rağmen davalı tarafça bir işlem yapılmadığını ve müvekkili şirketin mağdur olduğunu, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken aksi yönde karar verilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmeden dönme, olmadığı taktirde bedelden indirim talepli olup, mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır