Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2021/380 K.2021/593

31.HUKUK DAİRESİ (İnceleme aşamasında / Duruşmasız) (Kararın kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesi/HMK m.353/1-a.4,6 )

DOSYA NO

2021/380 Esas

KARAR NO : 2021/593

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 21/02/2019

NUMARASI

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 08/06/2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/06/2021

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında 22/07/2014 tarihinde akdedilen yıkım işi sözleşmesi gereği davacının davalıların iş ortaklığı ile yüklenicisi olduğu gayrimenkulün yıkım ve hafriyat işini üstlendiğini, buna göre davacı şirketin gayrimenkulün yıkım ruhsatı alınması binanın yıkımı hurda bedeli bulunan malzemelerin ayrıştırılması betonarme atıkların demir donatısından ayrılarak parçalanması molozların taşınması tasfiye seviyesine kadar hafriyat işinin yapılması bağlantılı geçişlerin ve bina kenarlarındaki perdelerin yıkımı işini taahhüt ettiğini sözleşmenin 4. maddesinde işin bedeli ve ödeme şekli öngörüldüğünü bu madde de yapılacak işle ilgili yalnızca

binanın yıkımı için sözleşme tarihinden itibaren 15 günlük süre öngörüldüğünü kalan işler ile ilgili ise davalı yüklenicinin iş planında yer alan sürelere uyulmak zorunluluğu öngörüldüğünü davacının sözleşmenin keşidesi akabinde 15 günlük süre içerisinde binanın yıkımını gerçekleştirerek kalan işlere davalıların talimatları ve iş planı doğrultusunda devam ettiğini, 30/07/2014 - 01/09/2014 tarihleri arasında hak ediş raporu düzenlendiğini, davacıya ödenmesi gereken KDV hariç net alacağın 117.490,00 TL olduğunun belirlendiğini, hak ediş raporuna istinaden davacının KDV dahil 134.408,56 TL bedelli faturayı davalı iş ortalığına teslim ettiğini,

davalıların kesinti yaparak 128.624,00 TL ödeme yaptığını, davacının sözleşme gereği taahhüt ettiği yükümlülüklerini eksiksiz olarak ifa ettiğini, davalılara teslimi gerçekleşen işlerle ilgili 27/10/2014 ve 28/10/2014 tarihi hakediş raporları düzenlendiği,

hakediş raporuna istinaden teminat bedeli hariç toplam 533.459,55 TL bedelli fatura düzenlenerek davalılara teslim edildiğini, davalıların hakediş raporunda mutabık kalınan bedelin ödenmesinden imtina ettiğini, Ankara 10. Noterliğinin 14/11/2014 tarih ...... yev nolu ihtarnamesi ile 533.459,55 TL'nin ödenmesi için 3 gün süre verildiğini, davalıların ödeme yapmadığını belirterek davalıların Ankara 22. İcra Müdürlüğünün .../....... esas sayılı takibe haksız olarak yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili.

Davacının sözleşmede işaret edilen sürelerde işi tam ve eksiksiz bitirdiği iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede yıkım işi için 15 günlük süre öngörüldüğünü sair işler için sözleşmede yapılan atıfla şartname ve asıl işverenle davalılar arasındaki ana sözleşmede süre/iş programına işaret edildiğini, davacının yıkım işini 45 günde bitirebildiğini, 1 nolu hakedişin 10/09/2014 tarihini taşımakta olduğunu bu tarih itibariyle halen kazı işini başlanmamış olduğunu,

işin süresinde bitirilmesi ve sözleşme hükümleri dairesinde cezaların tatbik edileceği hususunun Ankara 54. Noterliğinin 06 Kasım 2014 tarih ve ...... yev numaralı ihtarname ile davacıya ihtar edildiğini, yalnızca yıkım işinin gecikmesinden kaynaklı davacıya tatbik olunan cezanın 30*3.500,00= 105.000,00 TL olduğunu 2 ve3 nolu hakedişlerin ara hakediş niteliğinde olup gerçek durumu tam ölçümleri yansıtmadığını, alt yüklenici davacının nakit ihtiyacı ve yüklendiği işin bitirilmesini sağlamak adına ödeme yapılabilmesine teminen masa başında tanzim edildiğini, kesin hesabın yapılmadığını,

davacının kazı yapımı sırasında palye yapmadığını bina kenarlarında toprak kaymalarına sebebiyet verdiğini, bununda kazı miktarında artışa neden olduğunu, kendi kusurundan imalat artışı şeklinde nemalanmasının MK2 anlamında haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalının talep edilen miktarda davacıya borcu bulunmadığı gibi davacının gerek sözleşmeye aykırı davranışlarından kaynaklı ceza ve gerekse de iş veren idarece tatbik olunan-olunacak ceza/kesintilerden kaynaklı yansıtılacak bedel borçları bulunduğunu,

anılan bedellerin davacının bakiye alacağından takas mahsup edilmesini talep ettiklerini belirterek davanın reddi ile davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece. 22/07/2014 tarihli sözleşmeye konu iş iki aşamalı olup ilk aşamada mevcut binanın yıkılarak yıkımdan arta kalan molozların döküm yerine nakli, ikinci aşamada ise temel kazısının yapılarak kazı malzemelerinin döküm yerine nakli öngörülmüştür.

Sözleşmenin 5. Maddesinde ilk aşama olan yıkım işinin süresinin sözleşme tarihinden itibaren 15 gün olduğu belirtilmekle dava dışı asıl iş sahibi ...... tarafından gönderilen günlük şantiye defterinin bilirkişilerce tetkiki sonucu davacı tarafından yapılan yıkım işinin 05/09/2014 tarihinde tamamlandığı, bu kapsamda yıkım işine ilişkin 30 günlük bir gecikmenin söz konusu olduğu tespit edilmiş ise de ......... gönderilen iş programına göre davacı yükümlülüğünde bulunan A Bloğun kazı işlerinin Aralık 2014 olarak planlandığı,

davacı tarafından 2. aşama olan kazı işleri 17/10/2014 tarihinde bitirilmekle iş programında ön görülen süreden daha önce kazı işleri tamamlandığından sözleşmenin 5. maddesinde belirtilen iş planında yer alan sürelere uyulmaması halinde cezai şart uygulanmasına ilişkin koşulun gerçekleşmediği bu kapsamda davalı yanın işin süresinde yapılmaması nedeniyle gecikme cezası uygulanması gerektiğine ilişkin iddiasının yerinde olmadığı,

sözleşme kapsamında düzenlenen hakediş raporlarında kazı miktarına ilişkin bir hesaplama bulunmadığından ve davalı yüklenici tarafından davacı taşerona verilmiş bir kazı planı sunulmadığından bilirkişilerce davalı tarafından haricen yaptırılan kazı kübajı esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda tespit edilen 558.352,63 TL toplam imalat bedelinden yasal kesintiler ile davalı tarafından yapılan ödemeler düşüldükten sonra KDV dahil davacının sözleşme kapsamında ödenmeyen bakiye 500.096,85 TL alacağının bulunduğu tespit edildiği,

açık denetlenebilir ve dosya kapsamına uygun bulunan 2. bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarına itibar edilerek davacı tarafından keşide edilen ihtarname gereğince 21/11/2014 temerrüt tarihi ile takip tarihi arasında %11,75 avans faiz oranı esas alınarak tespit edilen 2.092,87 TL işlemiş faiz alacağı bulunduğu hususu da gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; takipte yıllık %11,75 artıştan doğan hakları saklı kalmak üzere talep ettiklerini, mahkemenin %11,75'i geçmemek üzere karar verdiğini, alacağın likit olması sebebiyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yıkımın 15 günde bitmediğini, sözleşmeye göre ceza uygulanması gerektiğini, ....... verilen iş programında 5 kalem işten sadece kazı işinin davacının taahhüdünde olduğunu, onun da süresinin 30 gün olduğunu, bu nedenle Aralık 2014'ten önce işin bitmesinin yıkım cezasına engel olmadığını, .......

8 numaralı hakediş ekindeki fotolara göre 04/09/2014 tarihi itibariyle davacının yıkacağı temellerin halen sahada olduğunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'ne göre geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilemeyeceğini, kesin metraj ve hesaplarla sonuca gidileceğini, davacının kendi kusuru ile imalat artışına sebep olduğunu, hesap için (kazı) Harita Mühendisinin de heyete eklenmesi gerektiğini, bu hususların rapora itiraz dilekçesinde de yer aldığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141 ve 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesi hükmünce mahkeme kararlarının gerekçeli olması, HMK'nın 27. maddesinde ifade edilen hukuki dinlenilme hakkının doğal sonucudur. Davanın taraflarının o dava yönünden hukuk düzenince hangi nedenle haklı ya da haksız olduğunun değerlendirebilmesi Bölge Adliye Mahkemeleri ve temyiz halinde Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmeleri için usulüne uygun olarak oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta bir gerekçenin bulunması zorunludur.

Mahkeme kararlarının gerekçeli olması kuralı, iddia ve savunmanın özetlenmesi, ihtilâflı konuların belirlenmesi ve toplanan delillerin kararda yazılması ile sınırlı olmayıp, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, bu kapsamda hangi delile neden üstünlük tanındığının belirtilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkartılan sonuç ve hukuki sebeplerin de kararda yazılmasını zorunlu kılan gerekçe sayesinde kararların doğru olup olmadığı denetlenebilir. Maddi olgular ile hüküm arasındaki bağlantıyı açıklamayan sadece yapılan yargılamayı özetleyen kararın da gerekçeli olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2018/2485 Esas, 2018/4081 Karar)

Mahkemece; tarafların hukuki dinlenilme haklarını ihlal edecek şekilde bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden; davacının faiz talebi yönünden gerekçe kurulmadan; hükme esas alınan 2. Bilirkişi heyetinin son ek raporunda ilk kez değerlendirilen hususlar yönünden yapılan ve bir kısmı istinafa getirilen itirazlar yönünden ek rapor alınmadığı gibi gerekçede de tartışılmamadan sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

O halde Mahkemece yapılacak işlem; HMK'nın 266 ve devamı maddelerine harita mühendisinin de içerisinde bulunacağı konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir heyetle gerekli görülmesi halinde keşif de yapılarak kesin hak ediş niteliğinde bulunmayan ara hak edişlerin iş sahibi yönünden bağlayıcı olmayacağı da gözden kaçırılmayarak önceki bilirkişi raporları arasındaki çelişkileri giderici, tarafların iddia, savunma ve itirazlarını karşılar, denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli rapor düzenlenmesinden sonra faize yönelik itirazlar da değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır