Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2022/753 K.2023/598

Kaldırılarak Mahkemesine Gönderilmesi)

ESAS NO : 2022/753

KARAR NO : 2023/598

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/04/2022

NUMARASI

2019/370 Esas - 2022/294 Karar

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVANIN KONUSU

Eser Sözleşmesine Dayalı İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : 04/05/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 08/05/2023

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesine dayalı itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; taraflar arasında "T700 Test Bremzesi İnşaatı Müşavirlik Hizmetleri Alım Sözleşmesi" yapıldığını, taraflarca işin başlama tarihi 12.01.2018 işin bitim tarihi 11.05.2018 kabul edilerek iş programı düzenlendiğini, işin süresinin 120 gün kabul edildiğini, 120 günlük süre içinde ödenmesi gereken ihale bedelinin %90ının ödenmesi gerektiği halde dava konusu fatura bedelinin ödenmediğini, davalının ödeme yapmaması üzerine Eskişehir 7.İcra Müdürlüğünün 2019/873 E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek,

davacının davalıya yapmış olduğu "prespin bina ve atık saha müşavirlik hizmetleri ihalesi" işinden tüm talep ve hakları ile tüm sair maddi manevi hak ve talepleri saklı kalmak üzere şimdilik Eskişehir 7.İcra Müdürlüğünün 2019/873 E sayılı dosyadan davalının itirazının iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere inkar tazminatının davalıya yükletilmesine, masraf vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; davacı tarafın süre uzatım kararının alınması sürecinden 25.05.2018 tarihine kadar bihaber gibi davranmakta ise de esasen davacıdan sadır 11.05.2018 tarihli yazı ile davacı şirketin kaşe ve imzasını taşıyan 18.05.2019 tarihli durum tespit raporu, davacı tarafın süre uzatımından iddia ettiğinden çok daha önce haberdar olduğunu ve hatta ek süre talebinde kendisinin bulunduğunu açık bir şekilde gösterdiğini, bu nedenle davacının süre uzatım kararı sürecini müvekkili şirketçe tek taraflı yürütülmüş bir süreç gibi yansıtmasına itibar edilmemesi gerektiğini,

davacının olası bir süre uzatımı halinde sözleşmede kararlaştırılan ihale bedeli dışında bir bedel talebinde bulunmama yükümü altına girdiğini, davacının yapım işleri süresince müşavirlik hizmeti sunma yükümü altına girdiğinin kabulüyle anahtar teslim usulü bedel kararlaştırılan sözleşmede basiretli bir tacir olarak ek bedel talebinde bulunmayacağının kabulü gerektiğini savunarak, davanın reddine, davacının itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacı tarafın asıl alacağın %20sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

hukuki mesnetten yoksun davanın esastan tümden reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "davacı ile davalı arasında T700 Test Bremzesi İnşaatı Müşavirlik Hizmetleri Alım Sözleşmesi yapıldığı, taraflarca işin başlama tarihinin 12/01/2018, bitim tarihinin 11/05/2018 olarak kabul edildiği, 12/01/2018 tarihinde işyeri teslim tutanağı ile işin yapılacağı işyerlerinin davacıya teslim edildiği, 08/05/2018 tarihinde davacının müşavirlik hizmeti verdiği işin yapımcı firmasının ... firmasından gelmesi gereken cihazlar gelmediği için işin bitim tarihinin 75 gün uzatıldığı, ihale teknik şartnamesinin 7. Maddesinde işin anahtar teslimi -götürü bedel olduğu,

davacının sorumluluğunun sözleşme gereği işin geçici kabulüne kadar olduğu, davacının işin bitim tarihi olan 11/05/2018 ile süre uzatımı olan 25/07/2018 tarihleri arası için fark bedel talep ettiği, ihale teknik şartnamesinin 7. Maddesinde işin anahtar teslimi -götürü bedel olduğundan yüklenicinin üstlendiği işte herhangi bir nedene dayanarak bedelin artırılmasını isteyemeyeceği, işin tamamlanmaması durumunda da yüklenicinin işi bıraktığı tarihte gerçekleştirilen inşaatın tümüne nazaran fiziki oranına göre istihkakının hesaplanması gerektiğinden davacının işi bıraktığı güne kadar olan işlerle ilgili 4 nolu hakedişini idareye gönderdiği,

4 nolu hakediş bedeli olan 93.600 TL nin davacıya ödendiği, davacının Eskişehir 7. İcra müdürlüğünün 2019/873 E sayılı dosyasında talep ettiği 5 nolu hakedişe ait faturanın yapılmayan işlere ait olması sebebiyle davacının böyle bir alacağı doğmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine, davacının icra takibi yapmakta kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından davalının tazminat talebinin reddine, ayrıca dava açılmadan önce taraflar dava şartı olan arabuluculuğa başvurmuş,

anlaşmazlık sonucu işbu dava açıldığından 7036 sayılı yasa ile değişik 6325 sayılı yasanın 18. maddesi gereğince hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk kanunu yönetmeliğinin 26. ve 6100 sayılı HMK'nun 297 ve 326 maddeleri uyarınca tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil edilmek üzere adalet bakanlığı bütçesinden ödendiği sarf kararından anlaşıldığı" gerekçesi ile, davacının davasının reddine, davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; taraflar arasında aktedilen sözleşme gereğince yapımı kararlaştırılan işin anahtar teslim ve götürü bedelli olduğunu, ihalenin ve yapım işinin tek muhatabının davacı yüklenici olduğunu, inşaatın yapılacağı yerin 12/01/2018 tarihinde teslim edildiğini, iş süresinin 120 takvim günü olarak belirlendiğini, iş bitim tarihinin 11/05/2018 tarihi olduğunu, bu tarihte davacının işi bitmiş ve sözleşme bedeli ile teminatını almaya hak kazandığını, anahtar teslimi götürü bedel ihale tanımlarında, müşavire yönelik bir ifadenin bulunmadığını, müşavirlik işini bu şekilde düzenlemenin hukuksuzluğa yol açacağını,

idarenin ilk etapta 4 olan hakediş sayısını 5'e çıkardığını, müvekkilinin idareden 4 adet hak ediş aldığını, 5. hakedişin geçici kabule bırakıldığnıı, dava konusu 5. müvekkili yüklenici bakımından kazanılmış hak olduğunu, bu bedelin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, idarenin önce işi keyfi ve tek taraflı olarak durdurduğunu, sonra da tek taraflı ve haksız olarak feshettiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı tarafça istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasında 05/01/2018 tarihli " Test Bremzesi İnşaatı müşavirlik Hizmetleri Alım Sözleşmesi" başlıklı sözleşme imzalanmıştır. Davacı iş sözleşmeye uygun olarak yaptığını, ancak davalının eksik ödeme yaptığını iddia ederken, davalı süre uzatımı hallerinde davacının ayrıca bir ücret talep edemeyeceğini, davacı alacaklarının ödendiğini savunmaktadır. Söz konusu sözleşme ile davacı davalıya proje, rapor ve hesaplamalar yapma edimin yüklenmiş olup, sözleşme eser sözleşmesi mahiyetindeder.

Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır. (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2021/3130 Esas, 2021/2836 Karar)

1- Davacının düzenlediği, Beşiktaş 25. Noterliği'nin 10/08/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin muhatabına tebliğine ilişkin tebligat mazbatası dosya kapsamında bulunmamaktadır. Davalının temerrüt tarihinin saptanması açısından bu mazbata örneği dosya kapsamına alınmalıdır.

2- Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 7. maddesinde iş bedeli 130.000,00 TL + KDV şeklinde götürü olarak belirlenmiştir. Davalının davacının işi eksik ve kusurlu yaptığı, yarım bıraktığı hususlarında bir itirazı yoktur. Davacıya 11/05/2018 tarihine kadar yapılan işleri kapsayan ilk 4 hakediş ile 93.600,00 TL ödenmiştir. Sözleşmede hüküm altına alınan % 10 teminat kesintisi düşüldüğünde davacıya ödenmesi gereken miktar 117.000,00 TL yapmaktadır.

Şu durumda takipte fatura bedeli olarak gösterilen 23.821,20 TL yönünden, davcıya 23.400,00 TL eksik ödeme yapılmıştır. Diğer yandan takibe konu alacaklar arasında gösterilen 13.000,00 TL'lik teminat kesintisi yönünden sözleşmenin 12.3 maddesi uyarınca takip tarihi itibariyle, davcının SGK ile bir ilişiğinin olmaması, kesin kabulün yapılmış olması şartları öngörülmüştür.

Bu nedenle mahkemece bu kalem yönünden dava dışı idareden kesin kabulün yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise tarihi sorulmalı ve ilgili SGK müdürlüğünden davacının söz konusu iş kapsamında bir borcu olup olmadığı sorulmalı, bu kalem yönünden olar davacı talebi bu çerçevede incelenmelidir. Davacının takip öncesi faiz talebi de 1. maddede belirtilen tebligat mazbatası getirtildikten sonra, davalının temerrüt tarihi belirlenmek suretiyle incelenip değerlendirilmelidir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip karara bağlanması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Katip · E-imzalıdır