Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/1016 K.2025/667

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkin davasında mahkemece verilen kısmen kabul kısmen red kararına karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; taraflar arasında ...

Sözleşmesi gereğince cari hesap ilişkisi olduğunu, müvekkili şirketin, taraflar arasında imzalanan işbu sözleşme gereğince yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmesine rağmen, davalılar tarafından sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin tam olarak yerine getirilmediğini, sözleşme kapsamında hak ediş bedelinin eksik ödendiğini, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında yapılan iş nedeni ile davalılardan bakiye hak ediş alacağının 96.047,10 USD olduğunu, müvekkili şirket tarafından, fatura ve ticari ilişkiye dayanan cari hesap alacağı sebebiyle davalılar aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını,

takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek itirazın iptalini ve takibin devamını, %20 ‘den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...AŞ vekili ; müvekkili şirket ile diğer davalı arasında oluşturulan adi ortaklık tarafından üstlenilen ...

Liman İnşaatı işinde, davacı firma ile 06/08/2019 tarihli sözleşme akdedildiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hakedişlerden değil sözleşme kapsamında sözleşmenin niteliği ve doğacak vergilerden kaynaklandığını, taraflar arasındaki alt yüklenici sözleşmesine rağmen davacı tarafça malzeme tedarik faturası düzenlendiğini, taraflar arasında bu hususta mutabakat sağlanamaması üzerine ... firmasından görüş alındığını,

bu kapsamda varılan görüş ile söz konusu işin malzeme tedarik olduğu hususunda ısrar etmesi üzerine konunun açıklığa kavuşturulma sürecinde yasal olarak doğacak yahut doğması gereken tüm vergi borçlarından davacının sorumlu olacağı hususu da gözetilerek,

karşı tarafın da kabulü ile TL cinsinden vergi bedelinin (KDV Tevkifat ve Stopaj) uhdede tutulduğunu ve kalan kısmın hakediş alacağı olarak davacı firmaya ödendiğini, davacı tarafın 04/06/2021 tarihli Özelge ile söz konusu iş kapsamında stopaj olmayacağı ancak tevkifat olması gerektiği yönünde hüküm ihtiva eden kararı müvekkili şirketin dahil olduğu iş ortaklığına 08/06/2021 tarihinde bildirdiğini, buna göre verilmesi gereken Düzeltme Beyannameleri ile iş ortaklığınca verilen 1.185.848,97 TL vergi aslı, 298.866,65 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 1.484.715,62 TL ödemenin adlarına yapılarak kendilerine dekont edildiğini,

davacı firma tarafından bu dekont kabul edilerek kendi kayıtları içinde düzeltme beyannamelerinin de verildiğini, uyuşmazlığın Türk Lirası cinsinden tutulan vergi tutarlarından özelge doğrultusunda iade edilecek kısma ilişkin olduğunu, Türk Lirası cinsinden tutulan vergi bedelinin iadesi hususunda da tutulan Türk Lirasının ödemesi yapılmakla taraflar arasında herhangi bir alacak borç ilişki kalmayacağının aşikar olduğunu belirterek davanın reddini, davacının kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı ...AŞ vekili; taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davacının tüm hakediş alacaklarının ödendiğini, sözleşmenin "Vergi Resim Prim ve Masraflar" başlıklı 17.maddesine göre sözleşmenin ifasından alt yükleniciye tahakkuk edecek vergi, resim, fon ve harçların alt yüklenici tarafından ödeneceğinin açık olduğunu, kesilecek faturalardan Gelir Vergisi Kesintisi ile Katma Değer Vergisi Tevkifatı yapılması hususunda tarafların Yeminli Müşavirleri arasında görüş ayrılığı bulunduğunu, davacı şirket faturalarının gelir vergisi kesintisi ve KDV tevkifatı gerektirmeyecek şekilde malzeme tedarik faturası olarak düzenlendiğini,

ancak ortaklığın söz konusu vergi kesintisi ve tevkifatlarının faturada gösterilmesini istediğini, ortaklık tarafından ayrıca Yeminli Mali Müşavir görüşmeleri sürecindeki ilk 3 faturadan vergi kesintilerinin yapılacağı ve duruma göre düzeltme beyannamesi verileceğinin davacıya bildirildiğini, davacı tarafından bunun yapım işi değil, malzeme tedarik işi olduğu görüşlerinde ısrar edildiğini ve bu konuda Maliye Bakanlığı'na Özelge müracaatı yapılacağını, Özelge cevabı gelene kadar da Maliyeye bu kapsamda herhangi bir ödeme yapılmamasını talep ettiğini,

bunun üzerine işin aksamaması adına ilgili tutarın Maliyeye ödenmeyip tüm vergi risk tutarı davacıya ait olmak üzere bloke olarak ortaklık uhdesinde tutulduğunu, ortaklığa 06/06/2021 tarihinde bildirilen 04/06/2021 tarihli Özelgede kesilecek faturalardan stopaj yapılamayacağı, ancak KDV tevkifatı olması gerektiği yönünde görüş verildiğini, gelen özelge üzerine davacının fatura tarihlerinde geçerli olan TCMB kurları üzerinden 1.185.848,95 TL tutarında tahakkuk eden KDV tevkifatının 298.866,65 TL tutarındaki gecikme zammı ile beraber verilen düzeltme beyannameleri ile tahakkuk ettirilerek ödendiğini, davacıya da dekont ile yansıtıldığını,

davacı tarafın özelge cevabı geldikten sonraki kurlar üzerinden hesaplanarak bakiye alacak talep ettiğini, müvekkili şirketin de için yer aldığı ortaklığın ise fatura tarihlerindeki kur üzerinden TL cinsinden bloke işlemi yapıldığını belirterek bakiye alacağı buna göre hesaplayıp davacının icra takibinden önce tüm alacaklarını ödediğini, TL cinsinden tahakkuk edecek vergi nedeniyle, risk olarak TL cinsinden tutulan tutarı davacı taraf kurların yükselişini gerekçe göstererek,

bakiye alacak talebinde bulunduğunu, taraflar arasındaki ihtilafın da bundan kaynaklandığının belirterek davanın reddini, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; taraflar arasında oluşan ihtilaf sonrasında İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Şehir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü tarafından gönderilen 04/06/2021 tarihli ve 437261 sayılı ÖZELGE doğrultusunda, sözleşmenin KDV tevkifatına tabi olduğu, ancak Gelir Stopajına tabi olmadığının anlaşıldığı, bu ÖZELGE doğrultusunda davacı şirketin düzenlemiş olduğu fatura tutarlarından KDV tevkifatı düşüldükten sonra talep edebileceği toplam tutarın 4.018.950,26 USD olduğu,

sözleşme kapsamında davacı yan tarafından düzenlenen faturalardan KDV tevkifatı düşüldükten sonra kalan meblağlardan, davalı yan tarafından yapılan ödemelerin ödeme günündeki, davalı yan tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan fatura günündeki, gecikme cezalarının tarafların ticari defter ve kayıtlarına alındığı tarihteki kurlar dikkate alınarak mahsup edildiğinde davacının düzenlemiş olduğu faturalardan kaynaklı olarak davalıdan 35.971,33 USD alacaklı olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hakediş bedellerinin eksik ödendiğini, 26/04/2022 tarihli bilirkişi raporuna neden itibar edilmediğinin açıklanmadığını, hükme esas alınan raporlara itirazlarının değerlendirilmediğini, tevkifatın fatura tarihi değil, 09/06/2021 tarihinde yapılması gerektiğini, ödeme tarihindeki kura göre 91.815,56 USD alacaklı olduklarını, haksız şekilde hakediş alacaklarına bloke konulduğunu, ödeme yapılmadan TL'ye çevrilemeyeceğini, gerekçenin yetersiz olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan raporun eksik ve hatalı olduğunu, vergi müdürlüğüne özelge müracaatında bulunulduğunu, işin KDV tevkifatına tabi olacağına hükmedildiğini, vergilerin TL cinsinden tahakkuk edilip sabitlendiğini, fatura tarihindeki TCMB döviz kurunda hesap yapıldığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının alacağının bulunmadığını, vergi ile ilgili özelge talebi sonrası sözleşme konusu iş kapsamında stopaj olmayacağını, KDV tevkifatı olması gerektiğinin bildirildiğini, verginin ödenmesi, mahsubu ve iadesi işlemlerinde TL'nin esas alındığını, davacıya gönderilen cevabi ihtarda dava alacağının bulunmadığını bildirdiklerini, davacının, kesintiye muvafakat ettiğini, bilirkişi raporlarında itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişinin sadece defterler yönünden değerlendirme yaptığını, uyuşmazlık konusu vergilerin davacıya değil, kamuya ait olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, taraf vekilleri tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 26. maddesi ve kamu düzenine ilişkin hususlar dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Katip · ✍e-imzalıdır