Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/362 K.2023/499

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (HMK. 353/1-b-1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)

ESAS NO : 2023/362

KARAR NO : 2023/499

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/02/2023

NUMARASI

2023/22 Esas - 2023/22 Karar

İHTİYATİ TEDBİR İSTEYEN

VEKİLİ : Av. ...

ALEYHİNE TEDBİR İSTENEN

VEKİLİ : Av. ...

TALEP KONUSU

İhtiyati Tedbir

KARAR TARİHİ : 13/04/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/04/2023

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan ihtiyati tedbir istemine ilişkin, mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı süresi içinde ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

İhtiyati tedbir talep eden vekili; taraflar arasında aktedilen 01.10.2018 tarihli ‘’... B Termik Santrali Yardımcı Yakıt Sistemlerinin Ana Ünitelerinin Start-up Brülörlerinde Doğalgaza Dönüşüm İşi’’ sözleşmesi ve 12.12.2018 tarihli ‘’...

B Termik Santrali Yardımcı kazan brülör Sistemlerinin Doğalgaza Dönüşüm İşi’’ sözleşmesi ile EÜAŞ tarafından davalı tarafa ihale edilen dönüşüm işinin sözleşme ile belirlenen kısmı müvekkili şirket tarafından üstlenildiğini, bu sözleşmelerin 11. maddesi kapsamında verilen teminat mektupları uzatıldığını ve 30/03/2023 tarihli 1.450.000.-TL tutarlı ...’a ait Avans teminat mektubu, 30/03/2023 tarihli 580.000.-TL tutarlı ...’a ait Kesin teminat mektubu ve 30/06/20223 tarihli 62.900.-TL tutarlı ...’a ait Kesin teminat mektubunun davalıya verdiğini,

işlerin ifa edildiği sahayı kapsayan 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan 7,7 ve 7,6 ölçeğinde iki büyük deprem/doğal afeti nedeniyle Resmî Gazete ‘de yayımlanan.

Anayasa'nın 119. maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 3'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre Kahramanmaraş, Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa'da 8 Şubat 2023 Çarşamba'dan itibaren 8/2/2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla ilan edilen olağanüstü hâl ilan edilmiş ve bu karar Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nun 09/02/2023 tarihli birleşiminde onaylandığını, yaşanan deprem / doğal afet sözleşmenin ifa edildiği; ...

B Termik Santrali Yardımcı Yakıt Sistemleri, Ana Üniteleri ve Start-up Brülörlerininin bulunduğu sahayı da kapsadığını, müvekkili şirket ile akdedilen sözleşmenin 27. maddesi.

“Mücbir sebeplerden (doğal afet/depremden) dolayı idare veya yüklenici sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir. …Sözleşmenin feshedilmesi halinde, hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilerek kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar iade edilir.” hükmü müvekkili şirkete mücbir sebep kapsamında sözleşmeyi tek taraflı fesih hakkı verdiğini, akdedilen sözleşmelerin mücbir sebeplerle tek taraflı feshine ilişkin 27 maddesi hükmü doğrultusunda müvekkili şirket;

01.10.2018 tarihli ‘’... B Termik Santrali Yardımcı Yakıt Sistemlerinin Ana Ünitelerinin Start-up Brülörlerinde Doğalgaza Dönüşüm İşi’’ sözleşmesi ve

12.12.2018 tarihli ‘’... B Termik Santrali Yardımcı kazan brülör Sistemlerinin Doğalgaza Dönüşüm İşi’’ sözleşmelerini ihtarnamenin tebliğ tarihi itibariyle Kartal 21. Noterliği’nin 20 Şubat 2023 tarihli ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi mücbir sebepten dolayı tek taraflı olarak fesih edildiğini, sözleşmenin tasfiyesi ile teminat mektuplarının iadesi davalı yandan talep edildiğini, Elbistan-Afşin'de meydana gelen deprem hadisesinden dolayı santralde büyük hasarlar meydana geldiğini, hatta santralin bir ünitesi devre dışı bırakıldığını, meydana gelen hasarın kısa dönemde tespit edilmesi de mümkün olmadığını, ehil kişiler tarafından uzun süre inceleme yapıldıktan sonra gerçek hasarların ortaya çıkacağını, Olağanüstü hal de dikkate alındığında sözleşmenin tasfiyesinin zaman alacağının aşikar olduğunu,

bu nedenle sözleşmenin 27. maddesindeki açık ve net tek taraflı fesih hükmünden müvekkili şirket yararlanarak sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih ettiğini, belirtiliği gibi tasfiyenin zaman alacağını ve sözleşmeye göre teslim edilen banka teminat mektuplarının da süreli olduğu dikkate alınarak müvekkili şirketin zarara uğramaması ve teminat mektuplarının ödenmek üzere bankaya ibraz edilmemesi için tedbir kararının acilen verilmesi gerektiğini, davalı tarafın, teminat mektuplarını bankaya ibraz etmesi halinde teminat mektuplarının ödemesi yapılacak, müvekkili zor durumda kalacak ve telafisi imkansız zarara uğrayacağını,

iş bu nedenlerden dolayı müvekkili şirketin telafisi güç ve imkansız zarara uğramaması için

30/03/2023 tarihli 1.450.000.-TL tutarlı ...’a ait Avans, 30/03/2023 tarihli 580.000.-TL tutarlı ...’a ait Kesin ve 30/06/20223 tarihli 62.900.-TL tutarlı ...’a ait Kesin teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilerek teminat mektubunun ödenmesinin durdurulmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "İhtiyati tedbir talep eden tarafından sunulan belgelere göre, ihtiyati tedbir talep eden ile davalı arasında 01/10/2018 tarihli ‘’... B Termik Santrali Yardımcı Yakıt Sistemlerinin Ana Ünitelerinin Start-up Brülörlerinde Doğalgaza Dönüşüm İşi’’ sözleşmesi ve 12.12.2018 tarihli ‘’... B Termik Santrali Yardımcı kazan brülör Sistemlerinin Doğalgaza Dönüşüm İşi’’ sözleşmelerini imzalandığı, ihtiyati tedbir talep eden tarafından Kartal 21. Noterliği'nin 20/02/2023 tarih ... Yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sözleşmelerin feshedildiği anlaşılmıştır.

Sözleşmelerin 34. Maddesinde bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde 4734 ve 4735 sayılı kanun hükümlerine, bu kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edileceği düzenlenmiştir. Anılan sözleşme hükmünden sözleşmelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na tabii olduğu kanaatine varılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu Teminat olarak kabul edilecek değerler başlıklı 34. Maddenin 7. Fıkrasına göre her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz. Ayrıca talebe dayanak sözleşmelerin 11.5 ve12.2 maddelerinde idarece alınan teminatlar ve avans teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağına ilişkin hükümler mevcuttur.

Yapılan değerlendirme sonucunda, 4734 sayılı kanun kapsamında yapılan ihale sonucunda imzalanan sözleşmelere istinaden verilen teminat mektupları üzerine kanunun yukarıda açıklanan emredici hükmü (m.34/7) gereğince ihtiyati tedbir konulamayacağı, sözleşmelerde de bu yönde hüküm bulunduğu, bu nedenle mevcut dosya kapsamı ve dosyada yer alan delillere göre davacının talebinin yerinde olmadığı" gerekçesi ile, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde; taraflar arasında aktedilen sözleşmenin Kamu İhale Kanununa tabi olduğu hakkındaki tespitin hatalı olduğunu, tarafların TBK hükümleri çerçevesinde sözleşme serbestliği kapsamında dönüşümü işinin yapılması konusunda anlaşma sağladıklarını, sözleşme konusu iş EÜAŞ tarafından davalıya ihale edilmiş ise de, ihale edilen şirket ile müvekkili şirket arasında işin yapımına dair başka bir sözleşme aktedildiğini, taraflar arasında aktedilen bu sözleşmenin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığını,

mahkemece idarece alınan teminatlara haciz konulamayacağı ve tedbir konulamayacağı gerekçesi ile, taleplerinin reddedilmesinin hatalı olduğunu, .... A.Ş.'nin idare olmadığını, ihtiyati tedbir taleplerinin yerinde olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. Talep sahibi alt yüklenici, karşı taraf yüklenicidir. Mahkemece talebin reddine karar verilmiş olup, hüküm ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, her ne kadar karşı taraf idare olmayıp, 4734 Sayılı Yasa'nın 34. maddesinin uygulanması hukuken mümkün değilse de, ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için HMK 389 maddesinde öngörülen koşulların oluşmadığı anlaşılmakla, ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Katip ... · E-imzalıdır