Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/1044 K.2026/455

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde Taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; davalının Malatya Yeşilyurt Belediyesi'nin 2019/92459 No'lu ihalesini alarak, “Ambalaj Atığı Toplama Ayırma Tesisi Makine Ekipman Alım ve Montaj Yapım İşi” ni üstlendiğini, bu işle ilgili olarak makine ihtiyacını karşılamak için müvekkili şirket ile anlaşmaya vardığını, anlaşmanın gereği olarak “Katı Atık Mekanik Ayırma Tesisi Makine ve Ekipmanları”nı çalışır halde montaj ve teslimatını yaptığını, yapılan işin karşılığı olan 25.12.2018 tarih ve 10939 numaralı 1.800.000,00TL * KDV bedelli faturayı düzenleyerek davalıya gönderdiğini, davalının bu faturayı 03.01.2019 tarihinde teslim aldığımı, herhangi bir itirazda bulunmadığını,

müvekkili şirkete gönderilen 16.01.2019 tarihli hesap mutabakatı yazısında fatura borcunu kabul ettiğini, müvekkilinin kendi üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği için işin kesin kabulünün yapıldığını, davalı şirketin Malatya Yeşilyurt Belediyesi'nden tüm ihale bedelini tahsil ettiğini, davalı tarafın tüm yazılı ve sözlü taleplere rağmen toplamda alacağın ancak 1.562.352,26TL'lik kısmını ödediğini, herhangi bir para almaksızın satılan makinaların bakım ve onarımın müvekkili tarafından yapıldığını, buna rağmen, fatura bedelinden doğan 561.647,74TL'lik kalan alacağın tahsil edilemediğini,

bunun sonucunda 25.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün E. 2019/25057 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın kötü niyetli ve zaman kazanmak amacıyla yaptığı itiraz neticesinde takibin durdurulduğunu, arabuluculuk görüşmesinde de taraflar arasında uzlaşma sağlanamadığını, davalının yapılan işin karşılığı olan tüm bedeli Malatya Yeşilyurt.../... .../...Belediyesi'nden tahsil ettiğini, yapılan itirazın kötü niyetli, mal kaçırma ve zaman kazanma amacını taşıdığını belirterek,

borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazının iptaline ve takibin devamına, borçlunun kötü niyetli ve zaman kazanma amaçlı itirazı nedeniyle %20'den az olmamak üzere İcra İnkar Tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ; davacının müvekkili şirket aleyhine İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/41 esas sayılı dosyası ile aynı konu üzerinden itirazın iptali davası açtığını, iki davanın bağlantılı olması nedeniyle birleştirilmesine karar verilmesini, müvekkili şirketin alacaklı olduğunu iddia eden firmaya iddia edildiği kadar borcunun olmadığını, sözleşme gereği tahsilatlar yapıldıkça alacaklı olduğunu iddia eden firmaya ödemeler yapıldığını, bir kısım ödemelerin idare tarafından yapıldığını, açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı ile ...

Ltd. Şti. Arasında 28.11.2017 tarihinde Ordu İli katı atık mekanik ayırma tesisi ve ekipmanları alım ve montaj işi sözleşmesi yapıldığını, sözleşme gereği teslim süresi 180 gün olmasına rağmen 600 günde teslim edildiğini, davacı ... Makine ile davalı ...

Makine arasında da 20.06.2018 tarihinde aynı kapsamda sözleşme yapıldığını, davacının sözleşme şartlarını yerine getiremediğini, sözleşmede belirtilen işleri eksik ve hatalı yaptığını, Malatya Belediye Başkanlığı'nın 22.07.2019 tarihli yazıları ile sözleşmeye uymayan hususların ve eksik imalatların kendilerine bildirildiğini, bu eksikliklerin giderilmesi için Ankara 30. Noterliğinden 01.08.2019 tarih ve 7781 nolu yazısı ile ihtarname gönderildiğini, ancak bu süreçte eksikliklerin giderilmediğini, müvekkilinin bu durum nedeniyle büyük zarar ettiğini, teslim süresi 180 gün olmasına rağmen 600 günde teslim edildiğini,

bu gecikmenin idare tarafından ayrıca yaptırımlara tabi tutulacağını, davacının Ordu işinde kullanılacak separatör ve diğer malzemeleri piyasadan tedarik edemediğini, 34.647 Euro bedelli malzemelerin müvekkilince tedarik edildiğini, bu işle ilgili 2 adet makinanın faturası ve gümrük beyannamesi istenilmesine rağmen kendilerine bildirilmediğini, idare tarafından yurtdışından ikinci el makine alıp, üzerindeki etiketi kazımak suretiyle bu işte kullanıldığının tespit edildiğini, bu konu ile ilgili araştırmanın halen devam ettiğini, davacı taraf ile birleştirilmesi talep edilen davada davalı olan ...

Şirketi arasında 28.11.2017 tarihinde Ordu İlinde aynı nitelikteki iş için sözleşme yapıldığını, bu sözleşmedeki şartların da yerine getirilmediğini, ... ...'ın ...

Şirketinde yetkili müdür olduğunu, ..., ... ... ve ... şirketi arasındaki işlerin bir bütün olduğunu ve dolayısıyla davaların birleştirilmesi gerektiğini, davacının sözleşmedeki işleri eksik ve hatalı yaptığını, dolayısıyla müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek, açılmış olan davanın reddine, davacı tarafa %20 inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece;" Dava, davalı şirketin Malatya Yeşilyurt Belediyesinin 2019/92459 ihalesini alması nedeniyle Ambalaj Atığı Toplama Ayırma Tesisi Makine Ekipman Alım ve Montaj Yapım işi makine ihtiyacı için davacı şirketten makine ve ekipman alıp almadığı, almış ise bedelinin ne olduğu, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2019/25057 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline icra inkar tazminatına karar verilip verilemeyeceğine ilişkindir.

Alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 561.647,74TL Malatya Yeşilyurt Amb.

Atığı Toplama Tesisi Makine ve Ekipmanları Yapım İşi 10939 numaralı fatura bakiyesi, 108.160,18TL fatura kısmi tahsilatlar mahsubu sonrası işlemiş faiz alacağı.../... ../...olmak üzere toplam 669.807,92TL cari hesap alacağı ile alacağın tahsili tarihine kadar işleyecek faizin tahsili amacıyla Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün 2019/25057 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, dosyası kapsamında borçlu tarafından 30/07/2019 tarihinde borca itiraz dilekçesi ile borçlu olmadığı iddiasıyla borca ve ferilerine itiraz edildiği ve icra takibinin durdurulması talep edildiği,

Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün 30/07/2019 tarihli kararı ile borçlu tarafından yapılan takibe itiraz talebinin kabulü ile icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, itirazın iptali davasının süresinde açıldığı hususları tartışmasızdır.

Davalı taraf dosyanın İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/41 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiş ise de; İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/41 esas sayılı dosyasının davalı ... Trayler Limited Şirketi ile Ordu Belediyesi arasındaki ihaleye ilişkin olup, davalar arasında bağlantı olmadığından dosyaların birleştirilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalı taraf, davacı şirketin sözleşmede belirtilen işleri süresi içerisinde yerine getirmediğini, eksik ve hatalı işler yaptığını iddia etmiş ise de; Yeşilyurt Belediye Başkanlığının 26/03/2021 tarihli yazı cevabına göre; dava konusu ambalaj, atığı toplama ayırma tesisi imalatının tamamlandığı, ayıplı işin olmadığı, herhangi bir gecikmenin olmadığı, ... Makine'ye ait bir ve son hakedişte 4.750,00TL teknik personel bulundurmama cezasının hakedişten kesinti yapıldığı, kesin kabul teklif belgesi ile kesin kabulün yapıldığı, söz konusu yüklenici ... Makine Ltd. Şti.'nin belediyeden herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığı belirtildiğinden, davalı tarafın savunmalarına itibar edilmemiştir.

Davalı şirketin mahkememizin 2019/725 esas sayılı dosyasında konkordato talebinde bulunduğu, mahkememizin 2019/725 esas sayılı konkordato dosyasındaki komiserlere yazılan yazılara gelen cevapta; davacı borçlu ... Makina Ltd. Şti.'nin davacı ... Endüstri Limited Şirketinin alacağını kabul etmediği, alacağın çekişmeli alacak olarak değerlendirildiği dikkate alınarak sonucunun beklenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dava konusu olayda temel uyuşmazlık; davalı şirketin Malatya Yeşilyurt Belediyesinin 2019/92459 ihalesini alması nedeniyle Ambalaj Atığı Toplama Ayırma Tesisi Makine Ekipman Alım ve Montaj Yapım işi makine ihtiyacı için davacı şirketten makine ve ekipman alıp almadığı, almış ise bedelinin ne olduğunun tespiti noktasında toplanmıştır.

Davacı ticari defter ve kayıtlarında bilirkişi tarafından yapılan incelemede; davacının 2018 yılına ait yevmiye ve kebir defterlerinin 6102 sayılı TTK'nun 64/3.maddesi ve VUK. 221. ve 222.

Maddeleri uyarınca noter açılış onaylarının yasal süresinde yaptırıldığı, 2018 yılına ait yevmiye defterinin 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca bir sonraki yılın altıncı ayının sonuna kadar yapılması gereken noter kapanış tasdikinin yasal süresi içinde yaptırıldığı, yevmiye ve kebir defteri kayıtlarında mevcut muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemeler ile kayıtlarının mali mevzuata ve VUK ile TTK kanununa uygun olarak kayıt altına alındığı, davacı ve davalı şirket arasında dava konusunu oluşturan fatura bedeli bakiyesinin davacı yanca düzenlenmiş bulunan 15.12.2018 tarih A-10939 nolu 2.124.000,00TL'lik fatura ile başladığı,

davalı yanca yapılan 1.562.352,26 TL'lik ödeme sonrası 561.647,74 TL davalı tarafın davacı tarafa asıl borç bakiyesinin kaldığı, takip tarihine göre borç bakiyesinin incelenmesinde; davacı şirketin yasal defterlerine göre, davalı şirketin 29.07.2019 icra takip tarihi itibari ile 704.647,74TL tutarında borç bakiyesinin bulunduğu, ancak 30.08.2019 tarihli senet tutarı olan 143.000,00TL bakiyeyi de borç tutarından tenzili yapılması nedeni ile borç bakiyesinin 561.647,74 TL olduğu,

davacı şirketin, davalı şirketten Ankara Batı İcra Müdürlüğü 'nün 2019/25057 Esas sayılı dosyasına istinaden 29.07.2019 icra takip tarihi itibari ile davalı şirketten talep edebileceği asıl alacak tutarının 561.647,74TL olacağı tespit edilmiştir.

Davalı ticari defter ve kayıtlarında bilirkişi tarafından yapılan incelemede; davalı ... Makine Sistemleri Taah. İnş. Taş. Amb. San. Ltd. Şti., davaya konu borcunu 320.01.P14. ... ENDÜSTRİ GERİ DÖN. İTH. İHR. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. hesabında takip ettiği, bu hesaba ilişkin 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin muavin defter kayıtları incelendiğinde taraflar arasındaki borç/alacak ilişkisinden dolayı 2019 yılı sonu itibarıyla 541.584,14TL borcu bulunduğu tespit edilmiştir.

Davanın tarafları, aralarındaki ticari ilişkiyi doğrulamaktadır. Gerek davacının ve gerekse davalıların kayıtları incelendiğinde taraflar arasında kesilen faturanın doğruluğu hususunda herhangi bir tutarsızlık bulunmamaktadır. Diğer bir ifade ile taraflar arasında fatura açısından anlaşmazlık yaratan bir çelişki bulunmamaktadır.

Tarafların arasında tutarsızlığa neden olan husus davalı tarafından kesilen ve kayıtlara yansıtılan iki adet faturadan kaynaklanmaktadır. Davalı taraf 19.02.2019 tarihinde 856554 numaralı fatura ile 20.170,16TL tutarında ve yine aynı tarihli 856555 sayılı fatura ile 188.245,70TL tutarında iki adet fatura keserek kendi kayıtlarına yansıtmıştır.

Davacı taraf ise 20.170,16TL tutarındaki faturayı kayıtlarına hiç yansıtmazken, 188.245,70TL tutarındaki faturayı kayıtlara 188.352,26TL olarak girmiştir. Bu iki faturanın sonucu olarak davacı tarafın alacağı kendi kayıtların göre 561.647,74TL görünürken, davalı açısından görünen borç miktarı 541.584,14TL olarak yer almaktadır. Aradaki fark girilmeyen ve eksik girilen bu iki faturadan kaynaklanmaktadır.

Davacı taraf 856555 numaralı 188.245,70TL tutarındaki faturayı 188.352,26TL olarak kayıtlarına girerek fatura bedelinin cari hesaptan düşülmesini kabul ettiği göstermiştir. Burada ifade edilen iki tutar arasındaki fark davacının hesaplamayı efektif satış kuru ile davalının ise döviz satış kuru ile hesaplama yapmasından kaynaklanmaktadır.

Diğer yandan 856554 numaralı 20.170,16 TL tutarındaki fatura davacının kayıtlarında yer almamakta olup, bu fatura bedelinin kabul edildiğine ilişkin dosya kapsamında herhangi bir sözleşme ya da belgeye rastlanılmamıştır. Hal böyle olmakla, davalı tarafından Yansıtma Bedeli adı altında tanzim edilen fakat davacı tarafından kabul edilmeyerek kayda alınmayan 20.170,16TL bedelli faturaya konu tutarın talep edilebileceğinin ispatı gerekmektedir.

Öte yandan, davacı vekili 29.07.2019 icra takip tarihi itibariyle davalıdan işlemiş faiz talep etmiş olmakla birlikte, bu alacakla ilgili davacının davalıları temerrüde düşürdüğüne ilişkin dava dosyasında herhangi bir ihtarnameye veya iadeli taahhütlü mektuba rastlanmadığından davacının icra takibine konu ettiği işlemiş faiz talebinin yersiz olduğu değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, 29.07.2019 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 561.647,74TL alacaklı bulunduğu, icra takip tarihi itibariyle davacının davalıları temerrüde düşürdüğüne ilişkin herhangi bir ihtarname ya da iadeli taahhütlü mektuba rastlanmadığından işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından,

davacının davasının kısmen kabulü ile Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün 2019/25057 esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun itirazının kısmen iptali ile davalı borçlu hakkındaki icra takibinin 561.647,74 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin işlemiş faiz alacağı talebinin reddine, dava konusu alacak likit alacak (borçlusu tarafından bilinebilir) niteliğinde olduğundan kabul edilen asıl alacağın %20 si oranında 112.329,55 TL icra inkar tazminatının davalı borçludan tahsili ile davacıya ödenmesine," karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; faizin fatura tarihinden başlatılması gerektiğini, bu nedenle işlemiş faiz talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, 16/01/2019 tarihli hesap mutabakatı ile faturaya dayalı borcu davalının kabul ettiğini, konkordato denetim raporunda da dava konusu borcun yer aldığını, bu nedenle davalının ayrıca temerrüde düşürülmesinin gerekmediğini, 10/09/2019 tarihli mailde de alacağın ödenmesinin açıkça talep edildiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının sözleşme şartlarını yerine getirmediğini, mahkemece bu hususun incelenmediğini, eksikliklerin giderilmesi için 01/08/2019 tarihli ihtar gönderildiğini, ancak eksikliklerin giderilmediğini, geç teslim edilmesi nedeniyle idarenin yaptırım uygulaması hususunun hiç değerlendirilmediğini, Ordu ili için yapılan sözleşme nedeniyle açılan İzmir ticaret mahkemesindeki davanın eldeki dava ile birleştirilmesi gerektiğini, davacının faturadan kaynaklı alacağın varlığını ve işi teslim ettiğini kanıtlaması gerektiğini, sadece defter kayıtları üzerinden karar verilmesinin hatalı olduğunu,

Yargıtay'ın yerleşik kararlarında itiraz edilmeyen faturaların malın teslim edilmiş olduğunu kanıtlamayacağının kabul edildiğini, yeni bilirkişi heyetinden rapor alınması talebinin ve yemin delilinin gözardı edilmesinin hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Eldeki itirazın iptali davasına konu olan icra takip dosyasında, 561.647,74 TL asıl alacak ve 108.160,18 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 669.807,92 TL alacağın tahsili talep edilmiş, dava dilekçesinde dava değeri olarak asıl alacak miktarı 561.647,74 TL gösterilerek harç bu miktar üzerinden yatırılmış ve dava dilekçesinin sonuç talep kısmında borcun aslı ile tüm faiz ve ferilerine ilişkin itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.

Mahkemece işlemiş faiz talebinin reddine ilişkin hüküm kurulmuş ise de; işlemiş faiz miktarı üzerinden gerekli harç tamamlatılmadan yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Bu itibarla, davacı tarafın işlemiş faiz miktarını dava konusu edip etmediği hususunda beyanı alınarak , dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde işlemiş faiz miktarı üzerinden harcın tamamlanması için gerekli usuli işlemler yapıldıktan sonra işin esasına girilerek sonucuna uygun bir hüküm kurulması gereklidir.

Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin diğer nedenler incelenmeksizin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.4 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.