Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/1058 K.2025/329

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili. Davacı, davalı ile iş yapmak amacıyla avans olarak 01/04/2011 tarihli tahsilat makbuzu ile; ...

Şb.'nin 94605 nolu hesabından keşide etmiş olduğu her biri 60.000,00TL tutarında dört adet çek düzenlenmek suretiyle davalıya verdiğini, daha sonra davacı ile davalı arasında ticari ilişki tesis edilmemiş olması nedeniyle çekler bedelsiz kaldığını, sözü edilen çekler davalı tarafından davacıya iade edilmediğini, çeklerin arkalarının yazılmasından endişe eden davacı, günü geldiği halde iade edilmeyen 08/06/2011 tarihli 60.000,00TL ve 08/07/2011 tarihli 60.000,00TL tutarlı toplam 120.000,00TL'sini ödediğini, ödenen tutarların istirdadı amacıyla davalıya,

Beşiktaş 11.Noterliğinin 17.08.2012 tarihli ve 35661 yevmiye nolu ihtarın keşide edildiğini, ancak ihtara rağmen ödemenin gerçekleşmediğini, ihtara rağmen ödemenin yapılmaması üzerine, alacağın tahsilini temin amacıyla İstanbul 13.İcra Müdürlüğü'nün 20132867 Esas sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını, yapılan takibe borçlunun yetki yönünden itirazı sebebiyle dosya Ankara 9.İcra Müdürlüğünün 2014/46 Esasına kaydedildiğini, borçlu tarafından borca itiraz edildiğini, borçlu itirazında, ihtarname ile ve icra takibi ile talep edilen tutarın kendisine ödenmiş olduğunu kabul etmekte olduğunu,

ancak ödemelerin başka amaçla yapıldığını ileri sürdüğünü, davacı taraflar arasında iki adet çekin ödenmesini gerektirecek ticari ilişkinin kurulmadığını, talep edilen tutarın kendisine ödenmiş olduğunu kabul ettiğini, bu nedenle, davada ispat külfetinin yer değiştirdiğini, davalı kendisine çeklerle ödenen tutarın başka amaçla ödendiğini veya ödemenin davacı tarafından yapılmamış olduğunu yazılı belge ile ispatının zorunlu olduğunu, davacının tüm itirazlarının yersiz ve yasal dayanaktan yoksuz bulunduğunu, davalı-borçlunun amacı çeşitli yollarla alacağın tahsili olanağını geciktirmek amacına yönelik olduğunu,

bu nedenle itirazının iptali ile haksız itiraz sebebiyle %20'den az olmayacak şekilde tazminat ödeye mahkum edilmesi gerektiğini, açıklanan ve yargılama sürecinde tüm delillerin toplanması ile sabit hale gelecek olan nedenlerle, davanın kabulüne;

borçlunun Ankara 9.İcra Müdürlüğünün 2014/46 Esas sayılı icra takip dosya borcuna yönelik itirazının iptali ile takibin takip talebinde yazılı olan koşullarla devamına, 152.171,66TL alacağın asıl alacak için takip tarihinden itibaren hesaplanacak TC Merkez Bankasının kısa vadeli krediler için uyguladığı avans faiz oranının esas alınması suretiyle hesaplanacak avans (reeskont) faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının haksız itirazı nedeniyle %20'den az olmayacak şekilde tazminat ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekil ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili.

Davanın sebepsiz zenginleşmeye dayalı istirdat davası olarak açılmış olduğunu, zenginleşmenin gerçekleştiği iddia edilen çek bedellerinin ödeme tarihinden itibaren bir yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, 01.04.2011 tarihli tahsilat makbuzu ile müvekkili şirkete verilen dört adet çekin "avans" olarak verildiği iddiasının doğru olmadığını, davacı tarafın müvekkili şirkete imzasını taşıyan çek vermiş olduğundan HMK 201.mdsi gereğince bu çeklerin "iş yapmak maksadıyla avans olarak verildiği" iddiasını senetle ispat etmek zorunda olduğunu,

davacı tarafın 08.06.2011 tarihli çek bedeli ödediği iddiasının doğru olduğunu, ancak 08.07.2011 tarihli çeki ödediği iddiasının doğru olmadığını, 08.07.2011 vadeli çekin müvekkili şirket tarafından ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ciro edildiğini, bu şirketin elindeyken ... İnşaat Tekstil Ticaret San. Ltd. Şti.'nin mutemeti olan ... tarafından 5 adet banka havalesi ile yetkili hamil ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ödendiğini, davacı tarafın söz konusu 4 adet çeki ...

İnşaat Tekstil Ticaret San. Ltd. Şti.'nin müvekkili şirkete olan borcunu ödemek maksadıyla verdiğini, davacı şirketin bunlardan sadece 08.06.2011 tarihli 60.000,00TL'lik çeki ödediğini, ... İnşaat Tekstil Ticaret San. Ltd. Şti., 08.07.2011 tarihli çek bedelini yetkili hamili ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'ne ödedikten başka müvekkili şirkete olan bakiye borcunu da ödediğinden 01.04.2011 tarihli tahsilat makbuzu ile müvekkili şirkete verilen 08.08.2011 ve 08.09.2011 vadeli 2 çekin davacı tarafa iade edildiğini, davacı tarafın hiçbir sözleşmeye dayanmadan iş yapmak için tanımadığı bir şirkete sıralı 4 adet çek vermesi ve ödediği çekin bedelinin istirdadını istemek için de iki yıldan fazla bir süre beklemesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını, davacı şirketin düştüğü ekonomik aciz nedeniyle alacaklılarını oyalamak maksadıyla kötü niyetli olarak bu davayı açtığını, bu nedenle kötüniyet tazminatına hükmedilmesini,

izah edildiği üzere davacı tarafça ileri sürülen 4 adet sıralı çekin iş yapmak maksadıyla avans olarak verildiği ve bunların ikisinin kendileri tarafından ödendiği iddiası doğru olmadığını, davacı taraf üçüncü kişinin müvekkili şirkete olan borcunu ödemek maksadıyla 4 adet çeki verdiğini ve bunlardan sadece 08.06.2011 tarihli olanı ödediğini, ciro edilen 08.07.2011 tarihli çeki yetkili hamile borcunu üstlendiği üçüncü kişi ödediğini, davacının borcunu üstlendiği üçüncü kişinin müvekkili şirkete olan bakiye borcunu ödemesi nedeniyle bedelsiz kalan 08.08.2011 ve 08.09.2011 tarihli çekler de davacı tara iade edildiğini,

öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde haksız ve dayanaksız olan davanın esastan reddine karar verilmesini ve davacı tarafın kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davacı şirket tarafından davalıya 1/4/2011 tarihli tahsilat makbuzu ile 4 adet ve her biri 60.000 TL bedelli toplamda 240.000 TL çek verildiği verilen çekler karşılığı kurulması gereken ticari ilişkinin gerçekleşmediğinden bahisle söz konusu çeklerden ödendiği anlaşılan 2 adet toplam 120.000 TL ve 31. 267.42 TL faizin tahsili için davalı şirket aleyhine icra takibi yapıldığı, alınan bilirkişi raporunda davalı yanca davacı şirket adına düzenlenmiş herhangi bir fatura tespit edilemediğini, dosyaya da böyle bir fatura sunulmadığı davalı şirketin dava dışı ...

Ltd.Şti. ile ticari ilişkisinin bulunduğu, bu ilişkinin ise 31.3.2011 tarihli sözleşmeye dayalı olduğu, dava konusu çeklerin de davalı defterlerinde ... A.Ş. ve ... Ltd. Şti. olarak açılan cari hesaplarda göründüğü cari hesaplara 1 çekin tahsil olarak işlendiğini, 1 çekin ... Yapı firmasına ciro edildiği, çeklerden dava konusu olmayan 2 adedinin ise iadesi ile hesaplardan çıkarıldığı, buna göre 2 adet çekin ... cari hesabında tahsilinin sağlanarak ... Ltd.

Şt'nin borcundan düşüldüğü ve dava konusu çeklerin dava dışı ... Ltd.Şti'nin borcuna karşılık verildiği ileri sürülmekle birlikte, dosyaya borcun nakli ile ilgili bir belge ya da protokolün sunulmamış olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporunda 8.6.201 tarihli ve 60.000.,00.- bedelli çekin davacı şirket tarafından davalıya ödendiğini, 8.7.2011 tarihli ve 60.000.00.- çekin ise davacı kayıtlarında görünmediğinin belirtildiği, çekin önce davalı şirket tarafından önce ...

Yapı Ltd. Şti.'ne ciro edildiğini, daha sonra ise dava dışı ... Ltd. Şti. sigortalı çalışanı ... tarafından ... Bankasına 20,000.00.- ve İş Bankası bankamatiğinden 4 parçada 40.000.00.- olmak üzere ödendiği, çek bedelini bankaya ödeyen ...'un ise ödeme tarihinde dava dışı ... Ltd.

Şti'nde sigortalı olarak çalıştığını, şirketi temsil yetkisinin bulunmadığını, bu tarihlerde şirketi temsile yetkili kişilerin ... ve ... olduğunu, somut olayda, davacının taraflar arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki kurulamadığından bahisle çeklerin bedelsiz kaldığını iddia ettiğini, davalının ise çeklerin dava dışı ... Ltd.

Şti'nin borçları karşılığında verildiğini ileri sürdüğünü, ancak bu konuda dosyaya bir belge sunulmamış olduğunun tespit edildiği, ...'un dava dışı ... yapıda çalıştığı sabit olmakla ... yapının defterlerini sunması için için Mersin Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimata cevap verilmemiş davacı iş için bahse konu çekleri verdiğini iddia etmekte davalının kayıtlarında ticari ilişki ve fatura bulunmadığı ve davalının ... yapı ile ticari ilişkisi olup davalı defterlerinde bir çek ciro edilmiş çeklerden biri tahsil edilmiş ve ödemeyi dava dışı ... yapı çalışanının aldığının anlaşıldığı,

Davacı ve davalı arasındaki işin davalı tarafından yapılmadığı konusunda ihtilaf olmadığı davacı ile ... yapı şirketi arasında hukuki ilişki ya da borcun nakline ilişkin bir delil sunulmadığı dava dışı ... yapı şirketinin defter ve kayıtları incelenemediğinden borcun kaynağına ilişkin kayıtlar incenemediğinden davalı tarafından yapılan ödemenin davacının borcu nedeniyle yapıldığı davalı tarafından ispatlanamadığından davacı tarafından yapılan icra takibinde takip tarihi itibariyle söz konusu alacak miktarının, 8.6.2011 tarihli çek 60.000.00.- asıl alacak 16.229.17 faiz,

8.7.2011 tarihli çek 60.000.00.- asıl alacak 15.038.25.- işlemiş faiz olarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edildiğinden davacının davasının bu miktar üzerinden sübut bulduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne ve davalının icra takibine vaki itirazının iptaline ve alacak likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı çeklerin avans olarak verildiğini senetle ispat etmesi gerektiğini, davacı çeklerinin dava dışı ... Ltd. Şti'nin taahhüdü altında olan iş için verildiğini, davacının çeklerden birini ödediğini, diğer çeki ... Ltd.

Şti mutemedi ...'un ödediğini, davacının yazılı olarak iddiasını ispatlayamadığını, davacı tarafın sözleşme sunmadığını, davacı kayıtlarında da sözleşme bilgisi bulunmadığını, yargılama sırasında sözleşme sunulmadığını, davacının yargılama sırasında çeklerin ileri kurulacak sözleşme ilişkisi kapsamında verildiğini iddia ettiğini, davacının iddiasını genişletemeyeceğini, istinaf aşamasında sunulan sözleşmeyi kabul etmediklerini, dava dışı ... Ltd.

Şti ile imzalanan sözleşme örneğinin dosyaya sunulduğunu, sözleşme ayakta olduğuna göre çeklerin bedelsiz kaldığının düşünülemeyeceğini, davacının başka şirketin taahhüdü altında bulunan inşaatın alüminyum işlerinin yapılması karşılığında ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davacının çeklerden sadece birisini ödediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

İlk derece Mahkemesinin 2014/1696 Esas-2016/631 Karar sayılı kararının Dairemizin 25/05/2021 tarih, 2020/507 Esas, 2021/518 Karar sayılı ilamı ile kaldırılması üzerine Mahkemece yeniden inceleme ve değerlendirme yapılarak karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı ile davalı şirket arasında davacının işveren, davalının yüklenici olarak tanımlandığı 31/03/2011 tarihli sözleşmenin imzalandığı, bu sözleşme ile aynı tarihli olarak dava dışı ... şirketi ile davalı arasında aynı tarihli aynı içerikli sözleşmenin imzalandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşme gereğince davacının davalıya 240.000,00 TL tutarında avans çeki verecektir. Sözleşmenin icra edilmediği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık konusu çeklerden 08/06/2011 vade tarihli çek yönünden icra edilmeyen sözleşme kapsamında verildiği be bedelinin davacı tarafından ödendiği anlaşıldığından, bu çek yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

08/07/2011 vade tarihli çek yönünden ise bedelinin dava dışı ... şirketinin sigortalı çalışanı olduğu tespit edilen ... tarafından ödendiği, ... şirketi vekilinin 28/06/2022 tarihli yazısıyla da bedelin davacı şirket tarafından ödendiği iddiasının kabul görmediği, davalı şirket kayıtlarında ödemenin dava dışı ... lehine işlendiği, bu çek yönünden istirdat iddiasının ispatlanamadığı anlaşılmakla bu çek yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmasına; davanın 08/06/2021 vade tarihli çek yönünden kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Katip ... · ✍e-imzalıdır