Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/1156 K.2025/27

Taraf vekillerince açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali ve alacak istemlerine ilişkin asıl ve birleşen davada, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne ve birleşen davanın redrdine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı-birleşen davada davalı vekili, müvekkilinin ...

İnşaat isimli şahıs şirketinin sahibi olduğunu, davalı işveren firma ile 22/05/2014 tarihli sözleşme imzaladığını, sözleşmeye göre müvekkili firmanın ... nolu parselde 4 kat ve 5 bloklu yapılacak olan inşaat ve binanın oda kapılarının imalat ve montajı işinin yapımını üstlendiğini, müvekkil tarafından sözleşme konusu tüm işlerin tam ve eksiksiz olarak tamamlandığını, ancak davalının edimlerini yerine getirmediğini, bunun üzerine davalı aleyhine Eskişehir 7. İcra Müdürlüğünün 2015/13551 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın borca itirazı sonucu takibin durduğunu belirterek,

davaya konu sözleşmenin 4. Maddesi gereği müvekkil lehine tescili gereken ... parsel C Blok 6 numaralı gayrimenkul ile asıl alacak miktarı olan 79.189,17 TL'den geriye kalan bakiyeye ait fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının haksız ve kötü niyetli olarak yapmış olduğu itirazının iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren başlatılmak üzere faize hükmedilmesine, borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-birleşen davada davacı vekili, taraflar arasında yapılan Çelik Kapı Satış Sözleşmesi ve Protokol gereğince taşeron ... İnşaat şirketinin yüklenmiş olduğu işlerin bir kısmını eksik bıraktığını, ... marka kapı yerine başka marka kapı taktığını, eksik kalan ve yapılmayan kısımlar için karşı tarafa ihtarname gönderildiğini, tespit edilen eksiklikler müvekkillin mağduriyeti sebebiyle ve karşı tarafın da bilgisi dahilinde ... firmasına yaptırıldığını ve 23.222 TL bedelli faturaların taraflarına kesildiğini belirterek zararlarının giderilmesini, davanın reddi ile yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini istemiştir. Birleşen Davada;

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı arasında yapılan Çelik Kapı Satış Sözleşmesi ve Protokol ile müvekkili şirkete ait inşaatta taşeron ...

İnşaat'ın yapımı üstlendiği işleri tamamlamadığını, bir kısımı eksik bıraktığını hatta bazı dairelerde anlaşılan ... marka kapı yerine başka marka kapı taktığını, eksik kalan ve yapılmayan kısımlar için davalıya ihtarname gönderilmesine rağmen davalının bu ihtara karşılık vermediğini, müvekkili şirketin davalıdan cevap alamaması ve mağduriyeti sebebiyle ve davalı şirketin bayiliğini yapmış olduğu ... (...) markasına ihtar çektiğini, ihtar üzerine ...

Firmasının şantiyeye gelerek eksikleri tespit ettiğini ve bir rapor halinde taraflarına sunduğunu, ...

Firmasının davalının bilgisi dahilinde inşaattaki tespit edilen eksiklikleri tamamladığını ve karşığılında toplam 23.222 TL bedelli faturalar kestiğini, ayrıca Eskişehir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/56 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığını ve raporda görülen eksikliklerin tespit edildiğini, ayrıca bu eksik hususların da sebebiyle zararlarının giderilmesini talep ettiklerini iddia ederek yukarıda açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerden zararlarına karşılık, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 23.222 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap;

Davalı vekili; öncelikle davacının dava konusu sözleşmeye göre yerine getirmesi gereken maddi edimlerinin hiçbirisini yerine getirmediğini, tescil edeceğini beyan ettiği C blok 6 nolu dairenin davalı adına tescilini yerine getirmediğini, çek teslimi ile ödeyeceği nakit bedelleri de ödemediğini, dava tarihi itibariyle ödemiş olduğu bir parasal tutarın da mevcut olmadığını ve bu nedenle zarar iddiasında bulunamayacağını ve iş bu davanın açılmasında hukuki yararının bulunmadığını beyan ederek usul yönünden itirazda bulunmuş.

Esas yönünden ise; davacının taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalı ve davacı taraflar arasında 22/05/2014 tarihli kapı yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca müvekkilinin 464 adet lake kapı, 56 adet kanat lake camlı kapı ve süpürgeliklerinin imalatı ve takılması,

karşılık olarak müvekkiline Goldpakta yapılacak binanın C blok 6 nolu dairesinin tapuya tescili ve 70.020 TL nakit (7 adet çek karşılığı) ödenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin üzerine düşen imalat ve montaj işlerini tamamladığını ve faturalarını tanzim ederek davacıya teslim ettiğini, ancak davacının sözleşme yükümlülüğündeki gayrimenkulün faturasını kestiğini ancak tapuya tescilini halen yapmadığını, ödenmesi gereken 70.020 TL bedelleri çekleri teslim etmediği gibi herhangi bir nakit ödeme de yapmadığını,

hiçbir ihtirazı kayıt bildirilmeksizin ve ayıp ihbarı yapmaksızın teslim alınmış olan faturaların içeriği imalat ve montaj dolayısıyla ayıp ihbarında bulunamayacağını, bunun yanında eksiklik ihbarı ve talebinin de yersiz olduğunu, tarafların ticari defterleri incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağını, sözleşme konusu işin teslimi ve işe ait faturaların davacıya teslimi ve işin kabulünden sonra davacının maddi yükümlülüklerinden kaçınmak amacıyla müvekkiline ait iş yerine 13/08/2015 tarihli bir yazı bıraktığını, adı geçen yazının resmi kanalla gelmediği gibi herhangi bir çalışana da tebliğ edilmediğini,

müvekkilinin işletmesine bırakılan faturaya Eskişehir 4. Noterliği aracılığıyla hem faturaya itirazda bulunulmuş hem de sözleşme konusu iş dolayasıyla 26.985,56 TL'lik iş artışı talep edildiğini, Eskişehir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/56 D.

İş sayılı tespit davası ile müvekkili şirket aleyhine yapılan tüm tespitlere itiraz ettiklerini, davacının hiçbir maddi yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi bir ayıp ihbarının da bulunmadığını, müvekkilinin yapmış olduğu imalatın bedelini alamamış olması sebebiyle çok mağdur olduğunu, söz konusu bedellerin tahsili için davacı aleyhine icra takibine başlandığını ancak davacı tarafından haksız itirazlarda bulunulduğunu, itirazın iptaline yönelik davanın mahkememizin 2015/772 Esas sayılı dosyasında görüldüğünü,

başka bir iş dolayısıyla ile davacının müvekkilinden teslim evrakı ve protokolle teslim almış olduğu teminat çekini iade etmediğini ve bu nedenle davacı aleyhine menfi tespit davası açtıklarını, söz konusu davanın mahkememizin 2015/544 Esas sayılı dosyasında görüldüğünü, iddiaların kabulü anlamına gelmemek kaydı ile gelinen aşamada davacının ancak garanti mükellefiyetine dayanabileceğini, bu durumun da ancak müvekkilinin incelemesi ve garanti kapsamında kalıp kalmadığını belirlemesi şartı ile ileri sürülebileceğini,

davacının sözleşme konusu maddi edimlerini yerine getirmeden ayıp ve eksikliklerin giderilmesine ilişkin bedele ilişkin tazminat talebinde hukuki yararının bulunmadığını, davacının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi iddia ettiği eksiklikleri de kendisinin gidermediğini, dolayısıyla mevcut bir zararının bulunmadığını, hukuki yarar dava şartı olduğundan davanın öncelikli usulden reddinin gerektiğini savunarak yukarıda arz ve izah olunan nedenler ve resen dikkate alınacak hususlar karşısında davacının davasının reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.10.2022 tarih 2020/738 E- 2022/725 K sayılı kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne ve birleşen davanın kabulüne kararı verildiği, davacı-karşı davalı vekili tarafından dosyada istinaf yoluna başvurulduğu 12.01.2023 tarihli istinaf formu ile dosyanın 31. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderildiği,

BAM 31.Hukuk Dairesinin 02.03.2023 tarih ve 2023/94 E-2023/275 K sayılı ilamıyla"...Dairemizin kaldırma kararından sonra alınan 16/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda, davalı tarafça dosyaya sunulan 01/03/2018 tarihli 61.619,60 TL miktarlı fatura esas alınmak suretiyle, davalının ayıpları bu bedele giderdiğinden bahisle, asıl davada davacı alacağından mahsup edilerek sonuca ulaşılmıştır.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında, ayıplı işlerinin giderilme bedelinin ayıpların ortaya çıktığı tarihteki serbest piyasa rayiç fiyatlarına göre belirleneceği kabul edilmektedir (Yargıtay 15. HD. 2020/1619 E-2021/1730 K vb).

Bu durumda; hükme esas alınan bilirkişi kurulundan ek rapor alınmak suretiyle, asıl davaya konu edilen ayıpların, tespit tarihi olan 17/09/2015 tarihi itibariyle giderilme bedelinin belirlenerek, asıl davada talep edilen alacaktan mahsup edilmesi gerekirken, davadan çok sonra dosyaya sunulan fatura bedelinin mahsup edilmesi doğru olmamıştır.

Bununla birlikte birleşen davada, davacı yüklenicinin dosyaya sunduğu 3.kişilerden alınan belgeler esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de; özel nitelikteki bu belge ve kayıtların her zaman temini mümkün olduğundan, yüklenicinin harcamalarını kanıtlar nitelikte olmadığı hususunun mahkemece değerlendirilmemesi de hatalı olmuştur (Yargıtay 15. HD. 2020/3186 E 2021/1198 K vb).. gerekçesi ile bozulduğu ve Mahkememizin 2023/247 E sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

İnşaat mühendisi, SMMM ve Hukukçu bilirkişi tarafından düzenlenen 02.10.2023 tarihli heyet raporunda özetle: 07.12.2021 tarihli kök raporda da belirtildiği üzere; davalı/karşı davacı vekilinin 02.07.2021 tarihli dilekçesinin ekinde sunulan 01.03.2018 tarih ve 28401 sıra no’lu faturanın tetkikinden. 11.11.2015 tarihli raporda belirtilen, kusurlu ve bazı kapılarda başka marka kullanılarak yapılan kapı imalatları ile bir kısım eksik ve hatalı imalatların, ... Ahşap San. ve İth.

İhr. Paz. Ltd. Şti. tarafından giderildiği ve giderilme bedelinin 61.619,90 TL (KDV dahil) olduğu anlaşıldığını, asıl davada; davacı taraf takip talebinde 76.701,58 TL asıl alacak olduğunu, davacı vekilinin 02.07.2021 tarihli dilekçesinin ekinde sunulan 01.03.2018 tarih ve 28401 sıra no’lu faturanın tetkikinden. 11.11.2015 tarihli raporda belirtilen, kusurlu ve bazı kapılarda başka marka kullanılarak yapılan kapı imalatları ile bir kısım eksik ve hatalı imalatların, ...

Ahşap San. ve İth. İhr. Paz. Ltd. Şti. tarafından giderildiği ve giderilme bedelinin, KDV dahil 61.619,90 TL olduğunun anlaşıldığını, söz konusu bedelin TÜİK Yİ-ÜFE endeksleri ile asıl davaya konu edilen ayıpların tespit tarihi olan 17.09.2015 tarihine taşındığında (Eylül 2015 Endeksi: 254,25, Mart 2018 Endeksi: 333,21). 254,25/333,21 x 61.619,90 TL = 47.017,98 TL olarak hesaplanmış olduğunu, bu durumda asıl davadaki alacak bedelinin.

76.701,58 - 47.017,98 = 29.683,60 TL olduğunu ve bu bedelin dava tarihine kadar yasal faizleri ile birlikte ödenmesi gerektiğini bildirmişlerdir.

Dosyanın tümü üzerinde yapılan inceleme sonucunda; asıl davaya konu edilen ayıpların tespit tarihi olan 17/09/2015 tarihi itibariyle giderilme bedelinin 02.10.2023 tarihli heyet raporunda 29.683,60-TL olduğunun bildirildiği, alacak eser sözleşmesinden kaynaklandığından icra inkar tazminatı talep edilemeyeceği, birleşen davada davacının dosyaya sunduğu 3. kişilerden alınan belgelerin özel nitelikte belge ve kayıt olduğu, bu belgelerin her zaman temininin mümkün olduğu anlaşılmakla asıl davanın kısmen kabulü ile davalının Eskişehir 5. İcra Müdürlüğünün 2015/13551 E sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile,

takibin 29.683,60 TL asıl alacak üzerinden devamına, alacak eser sözleşmesinden kaynaklandığından icra inkar tazminatı talebinin reddine ve birleşen davanın reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar-birleşen davada davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ayıp ihbarının yapılmadığını, yapıldığı kabul edilse dahi süresinde olmadığını, davalı tarafın ayıp ihbarını 13/08/2015 tarihinde yaptığının belirtmesinin doğru olmadığını, davadan 4 yıl sonra dava dışı 3.kişi kestiği faturanın kesin bir alacak olduğu kabul edilerek alacaktan mahsup edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, asıl davada icra inkar tazminatının kabul edilmesi gerektiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; BAM kararının çelişkili olduğunu, ayıplı imalatların 3.bir firmaya giderildiğini, 17/09/2015 tarihinde tespit raporunun dikkate alınmasının hatalı olduğunu, eksik ve kusurlu imalatların sulh hukuk mahkemesince tespit edildikten sonra müvekkilince 3.kişiye giderildiğini ve bedelinin ödendiğini, ihtimale dayalı bir hesaplama ile gerçek zararın tazminin mümkün olmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava ve birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali ve alacak istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dairemizin 02/03/2023 tarihli kaldırma kararının gerekçe kısmının 1 numaralı bendinde açıkça asıl davaya konu edilen ayıplı işlerin tespit tarihi olan 17/09/2015 tarihi itibariyle giderilme bedellerinin serbest piyasaya rayiç fiyatlarına göre belirlenerek asıl davada talep edilen alacakların mahsup edilmesi gerektiği, davadan çok sonra dosyaya sunulan fatura bedelinin alacaktan mahsup edilmesinin doğru olmadığı belirtildiği halde, kaldırma kararından sonra alınan ve hükme dayanak yapılan 02/10/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda tekrar dava tarihinden sonra dosyaya sunulan faturanın esas alınarak 17/09/2015 tarihine endekslenmesi işlemi ile eksik ve kusurlu işler bedelinin hesaplanması ve bu miktarın hüküm altına alınması doğru olmamıştır.

Bu durumda; bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak veya gerekirse yeni bir bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak, eksik ve ayıplı işlerin giderilme bedelinin 17/09/2015 tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenip, asıl davada tespit edilen alacaktan mahsup edilmek suretiyle hüküm kurulması gereklidir.

Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.