Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/171 K.2025/57

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)

ESAS NO : 2024/171

KARAR NO : 2025/57

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 20/09/2023

NUMARASI

2020/521 Esas - 2023/644 Karar

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVANIN KONUSU

Eser Sözleşmesine Dayalı İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : 16/01/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 16/01/2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; taraflar arasında 23/09/2014 tarihinde KDV hariç 1.569.969,88 USD bedelli (KDV dâhil 1.852.564,45 USD) davalının ... Genel Müdürlüğü Kurumsal Kaynak Yönetim Sistemi Projesi kapsamında ihtiyaç duyduğu radyo frekans ile kimlik tanıma sistemleri ve donanımlarının (bilgisayar, anten, kablo, okuyucu, pano, vb.) HVL - Söz - 14/055 No'lu ...

Genel Müdürlüğü Kurumsal Kaynak Yönetim Sistemi Projesi Radyo Frekansı ile Kimlik Tanıma Sistemleri Sözleşmesi ile müvekkil yükleniciden temini konulu sözleşme imzalandığını, müvekkili şirketin, davalı ile aralarında akdedilen delil listesinde yer alan sözleşmedeki tüm yükümlülüklerini sözleşmeye ve şartnameye uygun olarak eksiksiz, anahtar teslimi olarak, kurulu ve çalışır vaziyette davalıya teslim ettiğini ve bunun neticesinde davalı tarafından kendisine içeriğinde HVL - Söz - 14/055 No'lu ...

Genel Müdürlüğü Kurumsal Kaynak Yönetim Sistemi Projesi Radyo Frekansı ile Kimlik Tanıma Sistemleri Sözleşmesi'nin ve sözleşme bedeli ve gerçekleştirilen iş tutarının KDV hariç 1.569.969,88 USD olduğunun Nisan 2017 tarihinde kabul edildiğini, 02/11/2017 tarihli kesin iş bitirme belgesi tanzim edilerek teslim edildiğini, müvekkilin eksiksiz, anahtar teslimi olarak, kurulu ve çalışır vaziyette teslim ettiği işin ...

Genel Müdürlüğü'nde hâlihazırda sorunsuz bir şekilde kullanıldığını, sözleşme kapsamında ve uyarınca müvekkil şirket tarafından davalıya,31/12/2015 tanzim ve AAA2015000000057 No'lu ve KDV hariç 470.990,94- USD - KDV dâhil 555.769,31- USD bedelli e-fatura tanzim edilmiş davalı tarafından müvekkil şirketin ...

A.Ş.'de bulunan ... tanımlı USD hesabına 16/02/2016 tarihinde "31/12/2015 tarih ve AAA2015-57 No'lu e- fatura" dekont açıklamasıyla 555.769,31- USD ve 27/ 12/2016 tanzim ve VKT2016000071036 No'lu ve KDV hariç 941.981,92- USD - KDV dâhil 1.111.538,67- USD bedelli e-fatura tanzim edildiğini, davalı tarafından müvekkilin ... A.Ş.'de bulunan ...

IBAN'a tanımlı USD hesabına 28/04/2017 tarihinde "27/12/2016 tarih ve VKT2016-71036 No'lu e-fatura" dekont açıklamasıyla 954.541,68- USD olmak üzere cem'an 1.510.031,09- USD yatırıldığını, taraflar arasında imza edilen HVL - Söz - 14/055 No'lu ...

Genel Müdürlüğü Kurumsal Kaynak Yönetim Sistemi Projesi Radyo Frekansı ile Kimlik Tanıma Sistemleri Sözleşmesi'nin Cins, Miktar, Birim Fiyat ve Toplam Tutar başlıklı 4. maddesinin 4.1. alt maddesi toplam sözleşme bedeli KDV hariç 1.569.969,88 ABD Doları olarak akdedilmiş olup KDV dâhil toplam sözleşme bedeli ise 1.852.564,45 USD olduğunu, ancak davalı tarafından yapılan ödemeler toplamının 1.510.031,09 USD iken müvekkil şirketin davalıdan 342.533,36 USD daha alacağı olduğunu, müvekkil şirketin, HVL - Söz - 14/055 No'lu ...

Genel Müdürlüğü Kurumsal Kaynak Yönetim Sistemi Projesi Radyo Frekansı ile Kimlik Tanıma Sistemleri Sözleşmesi'nde yer alan Www...com.tr domainli Tresmi internet sitesinde yer alan ....com.tr adreslerine mutabakât metni gönderilmiş ise de davalı tarafından söz konusu mutabakât mektubuna da yanıt verilmediğini ileri sürerek,

müvekkilinin, davalıdan olan 342.533,36 USD alacağının fazlaya dair talep, takip, alacak ve dava hakları saklı kalması kaydıyla 156.996,99 USD'lik bakiyesini Ankara 32. İcra Müdürlüğü'nün 2020/6010 E. sayılı dosyası üzerinden takibe konu etmiş ise de davalı/borçlu tarafından yasal süresi içinde müvekkili şirkete herhangi bir borcu olmadığından bahisle haksız ve mesnetsiz olarak itiraz edilmiş ve takip durdurulduğunu ileri sürerek, davalının yapmış olduğu itirazının iptali ile, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; taraflar arasında 23/09/2014 tarihinde HVL-SÖZ-14/055 numaralı ...

Genel Müdürlüğü Kurumsal kaynak Yönetim Sistemi Projesi Radyo Frekans ile kimlik Tanıma Sistemleri Sözleşmesi imzaladığını, sözleşme kapsamında davacı şirket proje kapmasında ihtiyaç duyulan Radyo Frekans ile kimlik Tanıma Sistemleri ve donanımlarını davalı şirkete temin etmeyi ve ardından 3 yıl süre garanti hizmeti vermeyi taahhüt ettiğini, ardından davacı şirket ile davalı şirket arasında sözleşme değişikliği yapıldığını, bu doğrultuda sözleşmenin 8. ve 9. maddeleri uyarınca tarafların proje kapsamındaki tüm bileşenlerin sorunsuz şekilde çalıştığının tespiti üzerine kesin kabulü gerçekleştireceğini ve garanti süresinin başlayacağını,

3 yıllık garanti süresinin sonunda ise nihai kabulün gerçekleşeceğini, sözleşmenin faturalandırma ve ödeme başlıklı 11.3. maddesi ile de davacı şirketin sözleşme kapsamındaki garanti yükümülüğünün başarıyla tamamlandığının davalı şirket tarafından tespit edilmesiyle nihai kabulü takiben sözleşme bedelinin 010'una tekabül eden 156.997 ABD dolarını davacı şirkete ödeyeceğini, Davacı şirketin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini zamanında yerine getirmediğini, davalı şirket tarafından davacı şirkete cezalı ek süreler tanıdığını,

tüm bu gecikmelere ek olarak davacı şirket ilerleyen süreçte söz konusu kesin kabul ile başlayan garanti yükümlülüğünüde yerine getirmemeye başladığını, davacının 31/01/2017 tarihinden başlayarak 3 yıl süre ile 31/01/2020 tarihine kadar garanti yükümlüğünün bulunduğunu, 2018 yılının Haziran ve Temmuz aylarında davacı şirketin davalı şirkete garanti desteğinde önemli seviyede aksaklıklar yarattığını, davacı şirketin davalının çağrılarına ve arıza bildirimlerine cevap dahi vermediğini, davalı şirket tarafından davacı şirkete hata kodlarını içeren e-postalar gönderildiğini,

davacı şirket çeşitli arıza bildirimlerine cevap vermediği süre boyunca sözleşme madde 13.1.3, 13.1.4 ve 13.1.5 uyarınca uygulanan cezalar sözleşme bedelinin %30'unu aşmış ve sözleşme bedelinin %10 u olan ceza tavanına ulaştığını, bu süre zarfında davacı şirketin konkordato ilan ettiğini ve davacı şirketin ilerideki tarihte de sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini, davalı şirket bu nedenlerle sözleşme madde 13.1.7'de düzenlenen sözleşmeyi fesih etme hakkını kullanarak 19/11/2018 tarihinde Ankara 13. noterliğinden 26433 yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini,

01/12//2014 tarihli ve 95.700 USD tutarlı kesin teminat mektubunun irat kaydedildiğini, davalı şirket davacı şirketin sözleşme kapsamında yerine getirmediği garanti hizmetinin 3. bir taraf ile anlaşarak temin ettiğini, sözleşmenin feshinden sonra Ankara 31. İcra Müdürlüğünün 2019/2097 Esas sayılı dosyası ile davacı şirketin davalı şirketten 342.253,45 dolar alacak talebinde bulunduğunu, davalı şirketin takibe yasal süresinde itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu ve arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşılamadığını,

arabuluculuk görüşmelerinin tamamlanmış olmasına rağmen davacı şirket tarafından davalı şirkete karşı ödeme 1'den dolayı itirazın iptali davası açılmadığını ve bu durumun söz konusu alacağın mevcut olmadığını gösterdiğini, ardından davacı şirketin 2 yıl sonra Ankara 32. icra Müdürlüğünün 2020/6010 esas numaralı ve 29/07/20220 tarihli ödeme emri ile davalı şirketten 156.969,99 dolar alacak talebinde bulunduğunu, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu ve arabuluculuk görüşmelerinde anlaşılamadığını,

taraflar arasında bir cari hesap ilişkisinin mevcut olması için öncelikle bu durum üzerinde tarafların yazılı olarak mutabık kalması gerektiğini, bu anlamda taraflar arasında cari hesap ilişkisinin kurulmadığını, davalı ile davacı şirket arasında yürürlükte olan bir sözleşme veya bir ticari ilişki kalmadığı için cari hesap ilişkisinden söz edilemeyeceğini, davalı şirket tarafından Ankara 13. Noterliğinin 1/09/2020 tarihli ve 14465 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflar arasında cari hesap ilişkisinin ve herhangi bir borcunda olmadığının ihtaren bildirildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davacı tarafından Ankara 32. İcra müdürlüğünün 2020/6010 esas sayılı dosyasında toplam 156.996,99 USD alacağın tahsili için icra takibine başlanmış, borçlu tarafından ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine iş bu dava açılmıştır.

Davacı ile davalı arasında, davalının ... Genel Müdürlüğü kurumsal kaynak yönetim sistemi projesi kapsamında ihtiyaç duyduğu radyo frekans ile kimlik tarama sistemleri ve donanımlarının ( bilgisayar, anten, kablo, okuyucu, pano vb.) iş bu sözleşme ve eklerinde belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yükleniciden temini konulu 20/11/2014 tarihli sözleşme ve 19/11/2016 tarihli ve 28/04/2017 tarihli ek sözleşme imzalanmıştır. Davalı tarafından davacıya gönderilen Ankara 13. Noterliğinin 19/11/2018 tarih 26433 yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşme feshedilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Ankara 32. İcra müdürlüğünün 2020/6010 esas sayılı dosyasında takip konusu cari hesap tablosunda gösterilen faturalardan dolayı davacının alacaklı olup olmadığı, davalının sözleşme nedeniyle ceza alacağının bulunup bulunmadığı, davacının taraflar arasında imzalanan 23/09/2014 tarihli sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davacının alacağı varsa takip tarihi itibariyle miktarı konusundan kaynaklanmaktadır.

Sözleşmede işin bedeli, 1.569.969,88 ABD doları olarak belirlenmiş olup, sözleşmenin 9.1.1. Maddesi " garanti süresi sözleşme kapsamındaki işin kesin kabulünün başarıyla tamamlanmasıyla başlayacak olup yazılım ve donanım için 3 yıldır", 9.1.4.

Maddesi " Yüklenicinin iş bu madde 9.1.3 altında belirtilen süreler içinde müdahale edemediği ve/veya gideremediği arızalarda iş bu EK- A HVL - ETİ - KKYS - TŞ - 02 sayılı teknik şartnamede tanımlanan cezalar uygulanacaktır. " , 13.1.3 maddesi; " İş bu sözleşme EK- A HVL - ETİ - KKYS - TŞ - 02 teknik şartnamede detayları belirtilmiş olan " 1. Hizmet seviyesi " arızaları kapsamında problemin çözülemediği her bir gün için sözleşme bedelinin 0.003'ü ( Binde üç) oranında ceza uygulanacaktır.

6 saati geçen süreler 1 gün olarak sayılacaktır. " , 13.1.4 maddesi; " İş bu sözleşme EK- A HVL - ETİ - KKYS - TŞ - 02 teknik şartnamede detayları belirtilmiş olan " 2. Hizmet seviyesi " arızaları kapsamında problemin çözülemediği her bir gün için sözleşme bedelinin 0.002'i ( Binde iki ) oranında ceza uygulanacaktır. " , 13.1.5 maddesi; " EK- A HVL - ETİ - KKYS - TŞ - 02 teknik şartnamede detayları belirtilmiş olan "3.

Hizmet seviyesi " arızaları kapsamında problemin çözülemediği her bir gün için sözleşme bedelinin 0.001'ü ( Binde bir) oranında ceza uygulanacaktır. " , 13.1.6 maddesi; " Yükleniciye hizmet seviyelerinin sağlanamaması nedeniyle kesilecek toplam ceza tutarı sözleşme bedelinin %10'u göçmeyecektir. " , 13.1.7 maddesi; " Verilen cezai süreler sonunda ... verilen cezai süreyi uzatıp uzatmamakta veya madde 13.1.2 uyarınca sözleşmeyi feshedip etmemekte serbesttir.

13.2.1.1 maddesinde yüklenicinin (i) iş bu sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerinin verilen cezai süreler sonunda yerine getirmemesi veya ... (iii) ağır aykırılık hallerinde aykırılığın bir defa gerçekleşmiş olması durumunda .. ... ayrıca hüküm almaya veya protesto çekmeye gerek olmaksızın sözleşmeyi kısmen veya tamamen feshetme hakkına sahiptir " hükmü düzenlenmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen faturaların defterlerde kayıtlı olup olmadığının tespiti için İstanbul Anadolu ATM ye talimat yazılarak, bilirkişiden 28/01/2022 tarihli rapor alınmıştır. Bilirkişi raporuna göre davacı tarafından davalıya kesilen 5 adet faturanın davacı defterlerinde kaydedildiği, cari hesap alacağının 252.696,99 USD olduğu tespit edilmiştir.

Akabinde davalı defterler incelenmek suretiyle alınan bilirkişi kurulunun 26/06/2022 tarihli raporunda, davacı tarafından kesilen fatura bedelinden davalı tarafından iade edilen fatura bedeli tenzil edildiğinde davacının alacağının 159.996,69 USD kaldığı, sözleşme bedelinin %10'u olan 156.996,99 USD miktarlı ve 24/04/2017 tarihli ceza faturası kesildiğinden davalı ...'ın ticari kayıtlarına göre davacının alacağının sıfırlandığı, davalı tarafından davacı şirketten 18/11/2015 tarihli yazı ile muayene ve kabul komisyonu tarafından belirlenen ekli listedeki eksikliklerin tamamlanmasının talep edildiği,

29/06/2016 tarihli yazı ile verilen sürelerde eksiklikler tamamlanmadığından 50 günlük cezai süre verildiği, 07/02/2017 tarihli yazı ile eksikliklerin 09/02/2017 tarihine kadar tamamlanmasının talep edildiğinin tespit edildiği, davacı tarafından 03/08/2018 tarihli ve 1908 kodlu , 13/08/2018 ve 1963 kodlu , 11/09/2018 tarihli ve 2068 kodlu , 13/09/2018 tarihli ve 2086 kodlu ve 16/10/2018 tarihli 2298 kodlu hata bildirimlerinin yapıldığının, arıza bildirimleri incelendiğinde davacı tarafın garanti kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğinin anlaşıldığı, arızaların giderildiğine dair dosyada bilgi ve belgenin bulunmadığı,

02/11/2017 tarihinde davacıya iş bitirme belgesinin düzenlendiği, garanti süresinin 3 yıl olduğu, davalı defterlerine göre davacının alacaklı olmadığı, davacının garanti kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediği bildirilmiştir.

Davalı tarafça uygulanan cezalara ilişkin hesaplanabilir bir şekilde yapılması ve cezalara dayanak hataların teknik olarak açıklanması için bilirkişiden 05/12/2020 tarihli rapor alınmıştır. Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada cezai bedel 620.138,2 USD olarak hesaplanmış olup, sözleşme bedelinin %10 u tavan olduğundan ceza bedeli 156.996,99 olarak tespit edilmiştir. Dosya tekrar bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi tarafından 23/03/2023 tarihli rapor düzenlenmiştir. Bilirkişi raporlarında hata kodlarıyla ilgili teknik açıklama bulunmadığından bu konuda yeniden 15/06/2023 tarihli ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 15/06/2023 tarihli ek raporda hata bildirimlerinin açıklamaları yapılmış ve her bir hata yönünden ceza bedeli belirlenmiştir.

Davalı tarafından gönderilen 19/11/2018 tarih ve 26433 yevmiye numaralı ihtarnamede fesih sebebi olarak 03/08/2018 tarihli ve 1908 kodlu , 13/08/2018 ve 1963 kodlu , 11/09/2018 tarihli ve 2068 kodlu , 13/09/2018 tarihli ve 2086 kodlu ve 16/10/2018 tarihli 2298 hata kodlu çağrılara yanıt verilmemesi ve garanti desteği alınamaması gösterilmiştir.

Her ne kadar takibe konu miktarda alacak, taraf defterlerinde kayıtlı ise de sözleşmenin 9. Maddesi gereğince davacı yüklenicinin 3 yıl boyunca yazılım ve donanım için garanti yükümlüyüğünü üstlendiği, davalı tarafından teknik şartname kapsamında gönderilen arıza bildirimlerinin gereğinin davacı tarafından süresinde giderilmediği,

davalı tarafça sözleşmenin 13.1.3 , 13.1.4 ve 13.1.5 maddeleri gereğince uygulanan ceza miktarının son bilirkişi raporuna göre 606.020,0 USD olduğu ve sözleşme gereğince ceza tavanı olan 156.996.99 USD 'yi aştığı, uygulanan cezanın sözleşme hükümlerine uygun olduğu ve davalı tarafından davacıdan talep edebileceği (davacı taraf fesih ihtarnamesinde yer almayan hata kodlarının hesaplamaya dahil edildiğini iddia etmiş ise de, sözleşmenin feshine ilişkin ihtarnamede belirtilen 1908 , 2086 , 2098 kodlu hatalar nedeniyle hesaplanan cezaların toplamı dahi ceza tavan miktarını aştığından davacının bu iddiası yerinde görülmemiştir.),

davacının istihdam ettiği personelin sözleşmedeki yükümlülükleri yerine getirmemesinden sorumlu olduğu, davalının talep edebileceği ceza miktarına göre davacının takip talebindeki miktar kadar alacağının kalmadığı, takip tarihi itibariyle davacının alacağın bulunmadığı, ödeme emrine yapılan itirazın haklı olduğu" gerekçesi ile, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; sözleşmenin feshine ilişkin ihtarname keşide edilene kadar geçen hata bildirimlerine dönüş yapılmadığının iddia edilen son 2 aylık süreç içerisinde 5 ayrı hata kodu e-mail yoluyla ... isimli şahsa gönderildiğini, ve hata bildirimlerine dönüş yapılmadığı hususunda davalı tarafça müvekkili şirket içerisinde başkaca hiçbir yetkiliye uyarı ihtar veya ikaz mahiyetinde bir bildirim yapılmadığını, sürecin tamamen müvekkili şirket yetkililerinin bilgisi dışında, dava dışı 3. Şahıs ile birlikte yürütüldüğünü ve davalı tarafça sözleşmenin tek taraflı feshedildiğini,

davalının tek taraflı fesih ihtarnamesi ile, belirtilen tarihlerde hatalı kodlara dönüş yapılmaması ağır ihlal sayarak sözleşmeyi 13.2.1 maddesine göre feshettiğini iddia ettiğini fakat, 10/10/2022 tarihli beyanında ise sözleşmenin 13.1.7 maddesine istinaden feshedildiğini iddia ettiklerini, davalının feshe ilişkin kendi içerisinde dahi çelişkiye düştüğünü, bu hususların davalının kötüniyetinin bir göstergesi olduğunu, yine davalı tarafından iş bitirme belgesi ile sabit olan kesin kabul süreci sonrasında garanti süresi içerisinde müvekkiline uyguladığı bir ceza bulunmadığını,

müvekkilinin dava konusu eseri tam ve eksiksiz olarak meydana getirdiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını, yerel mahkemece verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, bilirkişi raporunda söz konusu arıza bildirimlerinin garanti kapsamında kalan hususlardan kaynaklandığı ve davacı yüklenicinin garanti kapsamındaki ödevlerini yerine getirdiğinin tespit edildiği anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Katip ... · E-imzalıdır