Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/546 K.2025/729

Taraflar arasında yargılaması yapılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkin davasında mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davanın kabul kararına karşı davacı/birleşen dosyada davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Asıl davada davacı vekili; ... inşaat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile DSİ 19. Bölge Müdürlüğü Barajlar ve HES Şube Müdürlüğünün “Sivas Yıldızeli Göndoğan Göleti İnşaatının Yapım İşini” 2014/144785 kayıt numaralı ihale ile adı geçen kurumdan almış olduğunu. Davalı ... inşaat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı ... İnş. Elk. Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında 20.05.2016 ve 01.07.2016 tarihli “Alt Yüklenici Sözleşmelerini” tanzim edildiğini; alt yüklenici olan davacının üstlenmiş olduğu edimlerini; sözleşme ve fenne uygun şekilde ifa ettiğini, belirtilen sözleşmeler gereğince ifa edilen işlerin bedeli olarak tahakkuk eden 318.992,21 TL. bedelli 8 nolu hakkediş, 572.227,66.TL. bedelli 9 nolu hakkediş, 382.395,15.TL. bedelli hakkediş ve 773.162,63.TL. bedelli 10 nolu hakkediş toplamı olan 2.046.784,65.TL.'sinin ödenmediğini, davacının, Sincan 2. Noterliğinin 05.04.2018 tarih ve 06703 yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek.

2017 yılı hakediş bedeli olarak tahakkuk eden toplam 2.046.784,65.TL. sının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleriyle birlikte 10 gün içinde ödenmesini, aksi halde yasal yollara başvuracağını davalıya ihtar ettiğini, bu ihtarı 06.04.2018 tarihinde tebellüğ eden davalının, müvekkili ile arasında tanzim edilen “Alt Yüklenici Sözleşmeleri” ile hüküm altına alman 2017 yılına ait ödeme edimini ifa etmeyerek, temerrüde düştüğünü, yüklenicinin, dava dışı idare ile arasında tanzim edilen eser sözleşmesi uyarınca alt yüklenici olan müvekkile tevdi ettiği işlerin bedelini ödeme yükümünü yerine getirmemesi sebebiyle dava açtığını;

iddia ederek. “Fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretini de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini” talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekil;: Müvekkili şirketin ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 19. Bölge Müdürlüğü Barajlar ve HES Şube Müdürlüğü'nün "Sivas Yıldızeli-Gündoğan Göleti" inşaatının yapım işini, ihaleye girmek suretiyle üstlendiğini, müvekkili şirketin ... İnşaat, bu projeyle ilgili taşeron kullanma kararı alarak davalı ... İnşaat Elektrik Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. ile 20.05.2016 ve 01.07.2016 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmelerini akdettiklerini, Davalı ... tarafından, müvekkili şirketin belirtilen sözleşmelerden dolayı tüm yükümlülüklerini fazlasıyla yerine getirmesine rağmen, müvekkil ... İnşaat aleyhine, hakediş bedeli istemli bir dava açıldığını, bu davanın Ankara 9. Ticaret Mahkemesi'nin 2018/335 E. Sayılı dosyasında devam etmekte olduğunu, Anılan davada müvekkili şirketin ...

İnşaat'tan alacak talep edilmesinin, hukuka aykırı bir talep olduğunu, esasen müvekkili şirketin, davalı ...'ndan alacaklı konumda olduğunu, belirtilen dosyanın daha önce açılmış olması ve her iki dava arasındaki hukuki ve fiili irtibattan dolayı işbu davanın , Ankara 9. Ticaret Mahkemesi'nin 2018/335 E. Sayılı dosyada görülen dava ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili. DSİ Genel Müdürlüğü 19. Bölge Müdürlüğü-Sivas tarafından ihalesi yapılan ve müvekkili şirket uhdesinde yapımı tamamlanarak geçici kabule hazır hale getirilen “Sivas-Yıldızeli-Gündoğan Göleti İnşaatı” işinin yapımına Ol Nisan 2015 tarihinde davalı firma tarafından başlanılmış olup.

26.11.2016 tarihine kadar 4 adet Hakedişle toplam 1.238.275,24 TL (Fiyat farkı dahil) 4 222.889,54TL(KDV) — 1.461.164,78 TL imalat yapılarak 2015 yılı inşaat sezonunun kapatıldığını. DSİ 19. Bölge Müdürlüğü'nün ... İnş. Ltd.

Şti'ni “Resmi Alt Yüklenici” olarak kabul ettiğini müvekkil şirkete bildirmesi üzerine 01.07.2016 tarihinde mevcut olan ve müvekkili şirkete ait olan tesislerde şantiye açıldığını ve inşaat imalatlarına başlandığını; müvekkil şirketin, davacı şirket yetkili müdürü olan ...'ya işleri müvekkili olmaksızın rahat yürütebilmesi için Umumi Vekalet verdiğini; yapılan hakedişlere karşı, sözleşmeye uygun olarak davacı ...

İnşaatın hakedişlerinin ödendiğini; hakedişlere tekabül eden faturaların davacı ... İnşaat tarafından müvekkili şirkete kesildiğini; hiç bir problem yaşanmadığını ve ibralaşıldığını. Gölet inşaatında kullanılan iş makinaları, kamyonlar vs. bütün araçların aylık kira bedellerinin davacı ...

İnşaat yetkilisi ile kiralık araç sahipleri arasında belirlenip, her ayın sonunda bu araçlara ait puantajlar [EPOSTA] adresinden davalı şirkete ait [email protected] adresine gönderildiğini, faturaları müvekkil şirket adına kestirilip fatura görüntüleri davacı şirket yetkilisi ...'nun ... nolu telefonundan müvekkil şirket Yetkilisi ...'a ait ... nolu telefonuna WhatsApp Mesaj olarak gönderilerek bu görüntülere istinaden bu firmaların ödemeleri çek veya EFT havale olarak yapıldığını, bu fatura ve ödemelerin ekte sunulduğunu, Gündoğan Göletinde kullanılan motorinin müvekkil ...

İnşaat tarafından tedarikçi firmalara tanker bazında sipariş verilip şantiyeye getirtilmekte olduğunu. Yeşilyurt ilçesinde ... tarafından tartılarak teslim alındığını; şantiyede bulunan kamyon tankere boşaltıldığını; teslim alma irsaliyelerinin ... tarafından imzalandığını; faturaların dağıtım firmaları tarafından müvekkili ... İnşaat Ltd.Şti adına düzenlenerek müvekkili şirket merkezine kargo ile gönderildiğini. Fatura bedellerinin ya ...

Bankası kanalı ile ve müvekkilinin Çekleri ile bütün ödemelerinin yapılmış olduğunu; gölet inşaatı projesi içinde yer alan ... İnşaatı işinin kalıp, beton, demir işçiliği davacı ...

İnşaat tarafından Taşeron ... ve mahiyetindeki 5 Kişi tarafından yapılmış olup bu işçiliğe ait 87.000TL taşeron alacağının 40.866,20 TL tutarındaki miktarı işçi bordrosundan ödenmek üzere davacı ... inşaata EFT/Havale olarak gönderilen para ile ödendiğini; kalan 46.133,80 TL tutarındaki borcun müvekkili tarafından Taşeron ...'a Elden ve banka EFT/havalesi olarak ödendiğini; neticede davacı ...

İnşaat 01.01.2017 ile 31.12.2017 arasında Sözleşme ile Alt Yükleniciliğini üstlendiği tamamen ve işi eksik bırakıp devam etmediğini, bu eksiklerin müvekkil şirket tarafından giderilerek ödemelerin yapıldığını iddia ederek. “Davanın reddine karar verilmesini” talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; asıl dava yönünden davacı taşerona yapılan ödemeler kapsamına göre davacı taşeronun bakiye hakediş alacağı bulunmadığı belirtilerek, asıl davanın reddine, Birleşen davada ise; taraflar arasında imzalanan sözleşmeler kapsamında sözleşmeye göre kesilmesi gereken cezalar yönünden birleşen davacı yüklenicinin davalı taşerondan 1.5 katı tutarında 109.773,00 TL talep edebileceği, yine birleşen davada davalı taşerona ödenen tutarların ve 3.kişilere ve kurumlara taşeron yerine ödenen tutarların toplam bedelinden taşeron ...'nun hakediş miktarının çıkartılması ile hesaplanan fark alacak tutarının 897.370,06 TL olduğu,

birleşen davalı taşeronun hakedişinden kesilmesi gereken imalat tutarları toplamının KDV dahil 128.109,28 TL olduğu hükme esas alınan ikinci bilirkişi heyeti ek raporu kapsamında tespit edilmekle, birleşen davada birleşen davacının ıslah ettiği tutar doğrultusunda davanın 100.000,00 TL alacak üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı/karşı davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ıslah tarihi itibariyle 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden ikinci heyet raporuna göre karar verilmesinin hatalı olduğunu, tüm bilirkişi raporlarına itiraz edildiğini, yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, Yargıtay'ın bu konuda emsal kararlarının mevcut olduğunu, fatura ve teslim fişlerinin hesaplamada hatlı olarak dikkate alındığını, bilirkişilerin görev ve yetki alanının dışına çıkarak Yozgat-Aydıncık Baydiğin Göleti yapım işini de hesaplamaya dahil ettiğini, itirazlarının değerlendirilmediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddeleri uyarınca taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Yine, gerek doktrinde gerekse Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere; ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kişiye düşer. Bu kabul, adi karine niteliğindedir. Nitekim.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin istikrar bulmuş içtihatlarında kabul edildiği üzere, bir sözleşme fesih ya da başka bir nedenle ortadan kaldırılmadıkça, o sözleşme kapsamında kalan işlerin, o sözleşmenin yüklenicisi tarafından yapıldığı kabul edilir. Ancak, sözleşme feshedilmiş ve işin üçüncü kişiye yaptırıldığı ileri sürülmüşse, bu kez karine, üçüncü kişi yararına oluşmaktadır.

Elbette, her iki durumda da, bu karinelerin aksini ileri süren tarafın, bu savunmasını kanıtlanması mümkündür. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2021/423 Esas, 2021/1860 Karar).

2- Taraflar arasındaki sözleşmenin 2/1 maddesi gereğince davalı işveren (iş sahibi) ile dava dışı idare arasında imzalanan ana sözleşme, sözleşme eki olarak kabul edilmiştir. Sözleşme taraflarının açacağı davada zaman aşımı süresi, kesin kabulün veya kesin hesabın onay tarihlerinden hangisi sonra ise, o tarihten başlar. Yukarıda yapılan açıklamalara göre değerlendirme yapılmadan ve dosya kapsamında alınan bilirkişi heyet raporları arasındaki çelişki giderilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3- O halde Mahkemece yapılacak işlem; gerekirse dava dışı İdareden de belgeler getirtilerek kesin kabul veya kesin hesap onay tarihi belirlenerek buna göre davacı tarafın zaman aşımı iddiasının tartışılması; işin esası yönünden önceki raporlar arasındaki çelişkiyi gidermek için konusunda uzman bilirkişilerden HMK'nın 266 ve davamı maddelerine göre yeni bir heyet oluşturulması; taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından feshedilip edilmediğinin ispat kurallarına göre tartışılması;

kabule göre davalı tarafından sunulan faturalar işin 3. Kişiye tamamlatıldığına dair iddianın ispatı için tek başına yeterli olmadığından gerekçede 1. Maddede belirtilen karinenin tartışılması ile kabule göre hesap yapılması; bu şekilde tarafların iddia ve itirazlarını karşılar denetime elverişli olarak alınacak asıl ve gerekirse ek raporla ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davacı/birleşen dosyada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Katip ... · ✍e-imzalıdır