Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/92 K.2024/1111

Kaldırılarak Mahkemesine Gönderilmesi)

ESAS NO : 2024/92

KARAR NO : 2024/1111

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/12/2023

NUMARASI

2021/262 Esas - 2023/988 Karar

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVANIN KONUSU

Eser Sözleşmesine Dayalı Alacak

KARAR TARİHİ : 19/12/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/12/2024

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; taraflar arasında 3 adet 1600 kg 7 duraklı, 1 adet 1600 kg 8 duraklı, 1 adet 320 kg 2 duraklı(2 Kurtarma Kapılı) tam otomatik paslanmaz kapılı ve kabinli makine dairesiz asansörün müvekkili yüklenici tarafından temin edilerek montajının yapılması ve çalışır durumda davalıya teslimine ilişkin sözleşme aktedildiğini, sözleşmenin bedeli 136.650,00 Euro+KDV olarak kararlaştırıldığını, ilave değişikliklerin bedelinin bilahere sözleşmeye ekleneceği hususunda mutabık kalındığını, müvekkilinin sözleşme ile yüklendiği tüm edimlerini gereği gibi yerine getirdiğini, ancak davalı yanca sözleşmede kararlaştırılan bedelin ödenmediğini,

nitekim o hususta davalı yana defalarca kez ihtarat yapıldığını, 24/06/2020 tarihinde sözleşmeden kalan 53.548,63 Euro borcun ödenmediğini, bu nedenle yasal yollara başvuru yapılmaması adına müvekkili firma hesabına belirtilen süre içinde yatırılması gerektiği hususunun davalıya bildirildiğini, davalı yanca 1 adet 320 kg kapasiteli asansör başka bir firmaya yaptırıldığını, asansörün bedelinin 19.500,00 Euro tutarında olduğunu, müvekkili firmaca asansöre ait malzemelerin sipariş edildiğini, davalı yanca sözleşmeye aykırı davranılması nedeni ile müvekkili firmanın zarar uğratıldığını, Euro olduğunu,

davalı yanca sözleşmede kararlaştırılan hususlara aykırı davranılarak bakiye kısım ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 Euro'nun temerrüt tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 12/07/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile de talebini;

sözleşmeye aykırı olarak ödenmeyen KDV yönünden 24.597,00 EURO'ya montaj hizmetine ilişkin faturadaki kur uygulanarak elde edilen 167.080,0419 TL'nin, KDV'nin müvekkil tarafından ödendiği tarih olan 26.06.2019 (KDV'nin beyan edildiği tarih) tarihinden itibaren Devlet Bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak davacıya ödenmesine,

davalı tarafından haksızca vazgeçilen ve müvekkil tarafından siparişi verilen yük asansörüyle ilgili 19.500,00 Euro'ya dava tarihi olan 27/04/2021 tarihindeki Merkez Bankası Euro Efektif satış kuru uygulanarak elde edilen 194.413,05 TL'nin dava tarihinden itibaren devlet bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; usule ilişkin olarak borcun varlığının kabulü anlamına gelmemekle birlikte davaya konu iddia edilen alacağın sözleşmenin niteliği gereği "aranacak borç" niteliğinde olması ve müvekkilin adresi ile işin yapıldığı yerin Eryaman Etimesgut olması ve genel yetki kuralı gereği, yetkili ve görevli mahkemenin Ankara Batı Aslive Ticaret Mahkemesi olduğunu, esasa ilişkin olarak dava dilekçesi ile iddia edilenin aksine, yemekhane yük asansörü şantiyeye hiç getirilmediğini, zira, bizzat davacı yetkilisi tarafından, kendilerinin duraksız asansör imalatı yapamadıklarını, oysa yemekhane yük asansörünün;

yükleme alanında ve yemekhanede durması gerektiğini, gıda maddesi taşıyan asansör için ara durak koyulmaması gerektiğinden bu asansörü yapamayacaklarını beyan edilmesi üzerine bu asansörün başka bir firmaya yaptırıldığını, işbu dava aşamasına kadar, yemekhane yük asansörü için herhangi bir ücret talep edilemediği gibi, asansörün müvekkilimiz şantiyesine götürüldüğü veya asansörün teslimine hazır olunduğuna dair de hiç bir delil ibraz edilmediğini, bu hususların, tarafların bu asansörün yapımından vazgeçtiklerinin kanıtı niteliğinde olduğunu, eksik teslim nedeniyle yapılan kesinti haricinde,

sözleşme ile müvekkilinin üzerine düşen tüm ödeme yükümlülükleri yerine getirildiğini, davacıya yapılan ödemelerin, teslim edilmeyen ürüne karşın, vadesinde ve sözleşme ile öngörülen tarihlerde yapıldığını, davacı taraf ayrıca, kur farkından kaynaklı alacakları bulunduğu iddiasında ise de, akdedilen sözleşmede belirtilen Euro ücretler, vadesinde ve tümüyle, ödeme tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası olarak davacıya ödendiğini, müvekkiline ait, davaya konu sözleşmenin de ifa yeri olan, okul inşaatı, yatırım teşvik belgesi kapsamında yapıldığından,

KDV ve harçlardan muaf olduğunu, davacı tarafından iddia edilenin aksine taraflar arasında akdedilen sözleşme KDV dahil değil, iş bedeli + KDV şeklinde akdedildiğini, bu nedenle de KDV miktarının ödenmemesinin, davacının iş bedelinde herhangi bir eksilmeye yol açmayacağı gibi, KDV amme alacağı olduğundan davacın tarafın kendisini kamu kurumu yerine koyarak tahsil etmeye çalışacağı bir alacak tutarı olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Dava konusu sözleşmeye konu işin davacı tarafça tam ve zamanında yapılıp yapılmadığı, eksik yapılan işten kaynaklı sorumluluğun hangi tarafta olduğu, davacının davalı taraftan sözleşme sebebiyle alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarı hususlarına ilişkindir.

Taraflar arasında G... parselde yer alan, 3 adet 1600 kg 7 Duraklı, 1 adet 1600 kg 8 duraklı, 1 adet 320 kg 6 kat 2 duraklı(2 kurtarma kapılı) Tam otomatik paslanmaz kapılı ve kabinli makine dairesiz Asansörün yüklenici tarafından temin edilerek, montajının yapılması ve çalışır durmda İşveren anahtar teslimi edilmesi işine ilişkin sözleşme akdedildiği, işlerin malzeme işçilik dahil toplam bedelinin KDV hariç 136.650 Euro+KDV olarak belirlendiği, davacının işi kuyu tesliminden 120 günde bitirmeyi sözleşmeye uygun olarak monte etmeyi işler vaziyette teslim etmeyi kabul ve taahhüt etmiştir.

4 adet asansörün teslim edildiği ve bedelinin ödendiği konusunda taraflar arasında bir çekişme bulunmamakla, 320kg 6 Kat 2 Duraklı asansörün davacı tarafından imal edilip davalıya teslim için şantiyeye getirildiği yönünde bir delil bulunmadığı, taraflar arasında düzenlenen ihtarnameler ve tarafların kabulü ile iş bu asansörün davalı tarafından 3. Firmaya imal ettirildiği, davacının imal edip montajını tamamladığı 4 adet asansörün bedelinin tam olarak ödendiği yönünde bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alındığı,

bu 4 asansöre ilişkin taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri dikkate alındığında davacının kur farkı alacağının bulunmadığı, teslim edilmeyen adet asansöre ilişkin davalının kusuru ispatlanamadığından iş bu asansöre ilişkin davacının alacağı bulunmadığı, KDV talebine ilişkin davalının dosyaya sunduğu muafiyete ilişkin belgeler ve vergi dairesine yazılan "Taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince davacı ...

Asansör Ve Teleferik Sanayi Anonim Şirketi (V.No: ...) tarafından davalı ... Program Yazılım Eğitim Öğretim Bilgisayar Sistemleri Yayın İnşaat Taahhüt Ve Sanayi Limited Şirketi'ne (Etimesgut VD. No: ...) teslimi gereken.

Okul inşaatine ilişkin 3 adet 1600 kg 7 Duraklı, 1 adet 1600 kg 8 duraklı, 1 adet 320 kg 6 kat 2 duraklı(2 kurtarma kapılı) Tam otomatik paslanmaz kapılı ve kabinli makine dairesiz Asansörün yapılan iş gereği KDV'den muafiyetinin bulunup bulunmadığı (yazımız ekinde gönderilen ve muafiyeti belirtilen malzemelerden olup olmadığı), muafiyet kapsamında ise ne kadarının kapsamda olacağı, davacının bu işe ilişkin yapmış olduğu KDV ödemesini iade alıp alamayacağı,

iade alabilecekse şartları ve kapsamının bildirilmesi ile varsa buna ilişkin evrakların mahkememize gönderilmesi," müzekkerenin cevabi yazısı dikkate alındığında dava konusu işin KDV muafiyetine tabi bulunduğu" gerekçesi ile, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin sözleşme ile yüklendiği edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirdiğini, ancak davalı tarafça eksik ödeme yapıldığını, sözleşme bedelinin ödenmesi gerektiği yönünde davalıya ihtarname gönderildiğini, davalının sözleşme konusu yerin bir okul olduğu ve KDV muafiyeti bulunduğundan bahsederek,

KDV tutarını ödemediğini, buna rağmen müvekkilinin yapılan işler nedeniyle tahakkuk edilen KDV miktarını 16/05/2019 tarihinde ödediğini, davalı tarafından sunulan teşvik belgelerinde sadece 2 asansör için KDV istisnası verildiğini, bu yönüyle müvekkilinin yalnızca 2 asansör için ödemiş olduğu KDV'yi iade alabileceğini, kalan asansörler için ödenmiş olan KDV bedelinin iade edilmeyeceğini,

müvekkilinin ödediği ve iade alamayacağı 12.652,20 Euro KDV tutarının müvekkili tarafından kesilen faturaya istinaden tahakkuk eden ve ödenen KDV'ye uygulanan kur olan 6.7927 TL üzerinden 16/05/2019 tarihi itibariyle 3095 Sayılı Kanun m.4/a'da belirtilen faizle birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davalının sözleşmeyi, sözleşme bedeli + KDV olarak imzaladığını, bu yönüyle de davacının iş bedelinin KDV'sini ödeme yükümlülüğü bulunduğunu, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek,

yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı tarafça istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasında asansör temini ve montajına dair eser sözleşmesi imzalanmıştır. Davacı işi yapıp teslim ettiğini, davalının iş bedelinin bir kısmını ödememesi üzerine icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiş; davalı, davacının sözleşmede belirtilen asansörlerden yük asansörünü getirip monte etmediğini, davacının yaptığı işe karşılık gelecek iş bedelini ödediklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır. (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2021/3130 Esas, 2021/2836 Karar)

Taraflar arasındaki uyuşmazlıklar kur farkı talep edilip edilemeyeceği, teslim edilmeyen asansör için bir bedel ödenmesi gerekip gerekmediği ve okul inşaatının KDV'den muaf olup olmadığı, asansörler için KDV hesaplanması gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır. Mahkemece tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi heyetinden rapor da alınmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf davalının sunduğu KDV teşvik belgelerine göre, davalıya sadece 2 adet asansör için KDV teşviki verildiğini, bunların dışında kalan asansörler için davalının KDV ödemekle yükümlü olduğunu, istisna kapsamı dışında kalan 3 adet asansör için kendilerinin 12.652,20 Euro tutarında KDV ödediklerini bu miktarı davalıdan tahsilinin gerektiğini iddia etmektedir. Mahkemece bu iddia ile ilgili olarak vergi dairesi müdürlüğüne bir müzekkere yazılmıştır.

Ancak gelen müzekkere cevabı açık ve kesin bir bilgi bulunmamaktadır.

Bu nedenle mahkemece sözleşme ve dava konusu tüm asansörlerin istisna kapsamında olup olmadığı, tamamı istisna kapsamı içinde değilse kaç adet asansörün istisna kapsamında olduğu, istisna kapsamı içinde olan asansörlerin marka, model, vasıf, seri numarası gibi açıklayıcı bilgilerinin bildirilmesi konusunda Etimesgut Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne ve Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkereler yazılarak bu konu açıklığa kavuşturulmalı, gerektiğinde KDV uygulamaları konusunda uzmanlığı bulunan maliyeci bir bilirkişiden bu hususta bilirkişi raporu da alınmalı ve davacının iş bedeli için ayrıca KDV alacağı talep edemeyeceği,

edebilecek ise ne miktarda talep edebileceği ortaya çıkarılmalıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip karara bağlanması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Katip · E-imzalıdır