Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/997 K.2025/234

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; davacı şirket ile davalı borçlu arasındaki "2017 Yılı 54. Bölge Bakım, Onarım ve Hizmet İşi"ne ilişkin sözleşmenin imzalandığı ve sözleşmedeki tüm edimlerin yerine getirildiğini.

Söz konusu sözleşmeye ilişkin tüm işlerin bitmesinin üzerinden yaklaşık dört yıl geçtiğini, bu kadar uzun süre geçmesine rağmen davalı borçlu tarafın, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin dışında gelişen ve dava dışı kişiler ile kurumlarla yaşanılan problemlerini ödemenin gecikmesine sebep gösterdiğini, bu durumun müvekkili şirket nezdinde telafisi imkansız zararların ortaya çıkmasına sebep olacağını, müvekkili şirketin karşı taraf ile muhasebe departmanları arasında hak edişlerden kaynaklı teminat ve kesinti alacağına ilişkin ödemesi yapılmamış miktarı gösteren Hesap Mutabakatı düzenlendiğini.

Bu hesap mutabakatına rağmen, davalı tarafın ödeme yapmayacağını bildirmesi üzerine, davalı aleyhine Ankara 9. İcra Müdürlüğü 2021/2470 E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine geçildiğini, davalıya tebliğ edilen ödeme emrine haksız olarak itiraz edildiğini, söz konusu miktarı ve varlığı açıkça ortada olan muaccel alacağın ödenmesi ve ihtilafın çözülmesi amacıyla dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, karşı taraf, davalı ile davacı şirket arasında yapılan hesap mutabakatına göre;

müvekkili şirketin karşı taraftan olan asıl alacağının 846.019,85 TL olduğunu, bu alacağın tahsili amacıyla başlatılan Ankara 9. İcra Müdürlüğü 2021/2470 E. sayılı dosyasında davalının yaptığı haksız itirazın iptaline , takibin devamına ve alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili şirket ile ... Belediyesi arasında akdedilen "2016/30 Bölge Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım İşi" kapsamında, davacı ile karşılıklı imzalamış oldukları 11/02/2016 Tarihli Sözleşme uyarınca davacının faaliyet göstermiş olduğu ve belli işleri ifa ettiğini, ilgili ihale kapsamında Yapım İşleri Genel Şartnamesi (Md.

44-Kesin Kabul)” ile “Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği (Üçüncü Bölüm - Kesin Kabul)” uyarınca kesin kabul yapılmayışından kaynaklı olarak 4735 Sayıh Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 13. ve 14, maddeleri uyarınca yapılan hesap kesintilerinin davacı yana yasal olarak iade edilemediğini, ancak davacı yan, kesin kabulün yapılmayışını ve dolayısıyla ifa etmiş olduğu işlerin teknik şartnameye uygunluğunun denetlenme işleminin bitmemesine rağmen;

hukuka ve yasal düzenlemelere aykırı şekilde kesintileri talep ettiğini, devamında müvekkili davalı şirket aleyhine haksız ve hukuka aykırı icra takibi başlattığını, usul ve esasa aykırı davanın reddi gerektiğini, davalı Şirketin 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında kurulduğunu, ... Belediyesi ve bağlı kuruluşlarına gerek hizmet alım, gerek ise yapım işlerinde hizmet ifa ettiğini, dava konusu edilen işin ana yüklenicisinin ...

Belediyesi olduğunu, belge ve bilgi taleplerinin ...

Belediyesi'nden celbi gerektiğini, davacının, davalı şirket uhdesinde bulunan 2016/30 Bölge Bitkisel İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım işi kapsamında faaliyet gösterdiğini ve belli işleri ifâ ettiğini, ancak ilgili ihalenin 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'na ve 4735 Sayıh Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na tabi olduğunu, bu sebeple açılan haksız davanın ve icra takibinin 6098 Sayılı ve Türk Borçlar Kanunu ve 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerinin tek başına uygulanmasının mümkün olmayacağını, ilgili İhalenin Ana Sözleşmesi'nin ...

Belediyesi ile davalı müvekkil şirket arasında akdedildiğini, davalı müvekkili şirketin hukuki statüsü her ne kadar özel hukuk tüzel kişiliğine haiz olsa da, kamu hizmeti niteliğinde olduğunu, davacı ile davalı arasında akdedilen sözleşmenin 7. Maddesinde "..., YÜKLENİCİNİN her hakedişinden (kdv hariç) hakediş bedelinin %5'i kadar emanet kesintisi yapacaktır.

Yapılan bu kesintinin YÜKLENİCİ'nin ... ile işin kabulünü yapması ve kesin hakedişinin (sözleşme bitim tarihinde düzenlenen ve Büyükşehir Belediyesince onaylanmış hakedişin) onaylanmasından sonra kesinlen emanet tutarı Yüklenici'ye iade edilecek" hükümünün düzenlendiğini, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 13. Madde düzenlemesinde kesin ve ek teminatların iadesine ilişkin hükümlerin düzenlendiğini, arz ve izah edilen yasal düzenleme ışığında;

ilgili ihale kapsamında henüz kesin kabul yapılmadığını, yapılan iş ve imalatların idarece kontrol edilip tespite konu edilmemesiyle kesin hesabın yapılamadığını, mezkur icra takibine konu edilen emanet kesintilerinden davalı müvekkili şirketin her hangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca davacı tarafça dava dilekçesinde beyan edilen mutabakatnamede iddia olunan bakiye İkrarın hiçbir şekilde söz konusu olmadığını, ilgili mutabakatnamenin ihale makamı tarafından ilgili iş ve işlemlerin kontrolü öncesinde düzenlenen (kabul etmemekle birlikte) hiçbir eksik bulunmaması ihtimalinde doğacak emanet kesintilerine ilişkin olduğunu,

ilgili emanet kesintilerinin, yüklenici firma tarafından yapılan İş ve işlemlerde eksik olması halinde, ilgili eksiklerin giderilmesi için kullanılacak bedeller olduğunu, ilgili ihale hakkında da henüz kesin kabul yapılmadığından, ilgili emanet kesintilerinin bu aşamada ne idarece ne de davalı müvekkili şirket tarafından ödenmesinin hukuka aykırı olacağını, davalı Müvekkili şirketin 5393 Sayılı Belediye Kanunu Kapsamında Sayıştay denetimine tabi olduğunu, kesin kabulü yapılmayan bir ihalenin emanet kesintilerinin iadesinin mümkün olmadığını, davacının mesnetsiz ve haksız olan taleplerini içerir davanın Ankara 9. icra Müdürlüğünün 2021/2470E.

Sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebinin reddine, yargılama masraflarının ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.

İhbar olunan vekili; davalı ... ... İşlt. Ltd. Şti.'nin davanın müvekkil idareye ihbarını isterken, uyuşmazlığa konu sözleşmeden doğan işle ilgili kesin kabulün müvekkil idare ...

Belediye Başkanlığı tarafından yapılması gerektiğini ileri sürdüğünü ve 07/02/2022 tarihli duruşmada, müvekkili idare tarafından kesin kabulün yapılmamış olduğunu iddia ettiğini, ancak davalı şirketin bu beyanı anlaşılamadığını çünkü dilekçeleri ekinde sundukları kesin kabul tutanağından görüleceği üzere 22/01/2019 tarihinde kabul tutanağının onaylandığını ve söz konusu tutanakta "Yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı görülmüştür." denildiğini, işin yüklenicisi davalı ... ...

İşlt. Ltd. Şti.'nin de kabul tutanağına imza attığını, mevzuat gereği kabul işlemlerinin müvekkil idareye teklifini davalı ... ... İşlet. Ltd. Şti. yapmakta olduğunu, kabul işleri neticesinde davalı kendi hak edişini almakta ve alt yüklenicisine ödeme yapması gerektiğini, ancak davalı ... ... İşlet. Ltd.

Şti.'nin kesin kabulünü yaptırdığı bir işten dolayı dava dışı ihbar olunan taraf idareyi sorumlu tutmasının kabul edilemeyeceğini, davacının sözleşmeden kaynaklanan ödemesini yapmamasına ilişkin kusurun ihbar olunan idareye atfedilemeyeceğini, nitekim ödemeye ilişkin sorumluluğun davalı şirkete ait olduğunu, asla davayı kabul anlamına gelmemekte birlikte Davalı ... ... İşlet. Ltd. Şti'nin borçlarından ... Belediye Başkanlığı'nın sorumlu olmadığını, ... Ankara ... İşi. Ltd.

Şti. belediye iktisadi teşekkülü olması hasebiyle özel hukuk tüzel kişisi olduğunu, dolayısıyla faaliyetlerini hem bir kamu isletmesi hem de "tacir" sıfatına sahip özel işletme olarak yerine getirdiğini, TTK'nın 18. maddesinin 1. fıkrasına göre; belediyelerce özel hukuk statüsünde işletilmek üzere kurulan teşekkül ve müesseselerin "tacir" sayılmakta olduğunu, bunun yanı sıra belediye şirketlerinin, belediyeden ayrı bir tüzel kişiliği ve idari yapısı bulunduğunu, Belediye şirketleri;

mali hizmetleri, hukuk müşavirliği, idari işleyişiyle belediyeden bağımsız bir idari kuruluş olduğunu, belediye şirketlerinin, özel hukuk hükümlerine göre idare edilen, özel bütçeli, tüzel kişiliği olan şirketler olduğunu, davalı şirketin, özel bütçesi ve tüzel kişiliği olması dolayısıyla idari ve adli yargı organları ve üçüncü şahıslar nezdinde temsil edildiğini, özel bütçesi. tüzel kişiliği dolayısıyla davada taraf olma ehliyetine haiz olan ... Ankara ... İşi.. Ltd.

Sti.'nin sorumlu olduğu işlerden dolayı süren yargılama sürecinin de bizzat davalı tarafınca takip edildiğini, davada ... ... İşlet. Ltd. Şti.'nin doğru hasım olduğunu, ihbar olunan müvekkili idarenin bir sorumluluğu ve kusuru bulunmadığını, ihbar olunan müvekkili idare yönünden tüm itirazların kabulü ile davanın reddini karar verilmesini, yargılama gideri ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; Tüm dosya kapsamı, dava , cevap, taraflar arasındaki ve davalı ila ... belediyesi arasındaki sözleşmeler, taraflar arasında yapılan teminat kesinti miktarına ilişkin mutabakatname, ile ... Belediyesinin ... Tarihli yazı cevabı ekinde gönderilen bilgi ve belgelerde, "Ankara İl Sınırları İçerisinde Bulunan Parklar, Refüjler, Yan Bantların Yeşil Alanları,

Piknik Alanları, Rekreasyon Alanları, Mezarlıklar, Havuzlar ve Göletler ile Belediyemize Ait

Tesislerin Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım İşi" bünyesinde olan 2017 Yılı

Ankara 54. Bölge Bakım Onarım Hizmet Alım İşi'nin, 20.01.2016 tarihli sözleşme ile ...

Ankara ... İşl. Ltd. Şti. tarafından "Yüklenici" sıfatıyla üstlendiği, bilahare de davacı ile davalı ... arasında ise 27.02.2017 tarihli aynı işie ilişkin taşeron sözleşmesi yapıldığı, işin 31.12.2017 tarihinde sona erdiği ve ... ile asıl işveren olan ... Belediyesi arasında düzenlenen 21.01.2019 tarihli ... Belediyesi "Hizmet İşleri Kabul

Tutanağı" ile yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve kabule engel olabilecek eksik,

kusur ve arızların bulunmadığı belirtilerek, işin bitim tarihine 02.04.2018 olarak itibar edilmek

suretiyle, işin kabulünün yapılmasının uygun görüldüğüne karar verildiği, ancak davacı ile davalı arasında kesin kabulün yapılmadığı, 19.02.2021 tarihli ve her iki taraflarca imzalı

, herhangi bir ihtirazı kayıt içermeyen mutabakat belgesiyle 31.12.2020 tarihi itibariyle davacı şirketin, davalıdan 846.019,85.-TL "emanet-teminat alacağı" nın var olduğunun tespit edildiği, söz konusu hizmet işinin kabulünün yapıldığı, dava dışı ... Belediyesi ile

davalı ... şirketi arasında kesin hesabın düzenlendiği (Aynı hizmet işine ait yapılan tüm

ihalelere ilişkin ... Belediyesi, Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlenen İnceleme

Raporunda, İdarenin 381.795.142,84TL zarara uğratıldığı iddiasında bulunmuştur.) ancak taraflar

arasında kesin hesap ve hakedişinin düzenlenmediği, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince %6 oranında kesilen

nakit kesin teminat bedeli olan 231.169,87TL ile %5 oranında hakediş raporlarında kesilen toplam 192.641, 57TL tutarında emanet

kesintisinin davalı ... şirketinin bu işle ilgili

SGK’dan soğuk damgalı ilişiksizlik belgesini alarak dava dışı İdareden teminatını

çözdüremediği ( müfettiş raporu doğrultusunda borcuna karşılık mahsup edildiği) ve davacı ile

davalı arasında kesin hesap raporu düzenlenmediğinden

iadesine ilişkin şartların oluşmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkil alacağından toplam %11 emanet ve teminat kesintilerinin yapıldığını, emanet kesintilerinin hakedişin onaylanmasından sonra iadesinin gerektiğini, şartların gerçekleştiğini, müvekkil ile davalı arasında kesin kabulün yapılmamasının davalıdan kaynaklı olduğunu, davalının kötüniyetli olarak kesin kabule yanaşmadığını, Ankara BAM 27. Hukuk Dairesi kararında kesin hesabın hükmen yapılması gerektiğinin ifade edildiğini, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin de emsal kararı bulunduğunu, davalı ile ...

Belediyesi arasında 21/01/2019 tarihinde kabul tutanağı düzenlendiğini, ihtirazi kayıtsız imzalandığını, sgk borçlarının bulunmadığını, ... yönünden SGK ilişiksiz belgesinin araştırılmadığını, ... teminat alacağının ...

Belediyesi alacağından mahsup edildiğini, bu şekilde davalının teminat çeklerini bozdurduğunu, sözleşme hükümlerine göre de iade koşullarının oluştuğunu, bilirkişi ek raporunda emanet kesinti alacağı ve teminat kesinti alacağının inceleme dışı tutulduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece Mahkemesinin 2021/577 Esas-2022/974 Karar sayılı kararının Dairemizin 05/12/2023 tarih, 2023/386 Esas- 2023/1269 Karar sayılı ilamı ile kaldırılması üzerine Mahkemece Dairemiz kararı doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak yeniden karar verilmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, takip ve dava tarihi itibariyle İdare nezdinde kesin hesap onaylanmadığından teminatın iadesi koşullarının oluşmadığı, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Katip · ✍e-imzalıdır