Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/271 K.2025/1133

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)

ESAS NO : 2025/271

KARAR NO : 2025/1133

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 24/12/2024

NUMARASI

2023/251 Esas - 2024/890 Karar

DAVANIN KONUSU

APKİS'in Feshi

KARAR TARİHİ : 25/12/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/12/2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi istemine ilişkin davada, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; müvekkilinin ticari faaliyetlerini yürüttüğü şirket binasının yetersiz kalması üzerine binanın arkasına ek olarak başka bir yer yaptırmak istediğini, bunun için kendisini müteahhit olarak tanıtan davalı ... ile görüşmeye başladığını, görüşme sonucunda davacı ile davalı ... arasında 23/09/2021 tarihinde anahtar teslimi sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye göre davacının davalıya toplam 300.000,00 TL tutarında çek verdiğini, aradan geçen iki aya karşın davalı ...'nın henüz inşaata başlamadığını, bunun sebebi olarak artan inşaat giderlerini ileri sürdüğünü,

davacının inşaat giderlerinin artmasından kaynaklanan mağduriyeti önlemek için davalının talep ettiği tüm malzemelerin kendi alacağını ve giderlerini kendisi karşılayacağını, inşaat bitiminde davalı ...'ya emek ve sermaye için kararlaştırılan bedelin verileceğini belirttiğini, taraflar arasında 23/09/2021 tarihli anahtar teslim inşaat sözleşmesi baki kalmak kaydıyla yalnızca gider kalemlerinin ödenmesi açısından değişiklik yapıldığını, tüm inşaat giderlerinin davacı tarafından karşılandığını,

sonrasında davalı ...'nın formalite olduğu ve işlerin daha hızlı yürümesi için gerektiğini söylemesi üzerine davacı ile davalı ... arasında 26/11/2021 tarihinde Ankara 45. Noterliğinin 20513 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi imzalandığını, davalının bu sözleşmeye müteahhit isterse işbu sözleşmenin tüm hüküm ve şartları aynen baki kalmak kaydıyla sözleşmeyi ...ne devir edebileceği, bunun için ayrıca arsa sahibinin muvafakati alınmayacaktır hükmünü koyduğunu,

davacının yetkilisinin bu madde hükmünde neden bir başka şirketin yazıldığını sorduğunda davalı ...'nın kendi şirketi ile ilgili bazı sıkıntılar yaşadığından yeğeni adına ...ni kurduğunu ancak tüm işleri kendi yürüttüğünü, olur da kendi şirketiyle ilgili bir sıkıntı yaşanırsa davacının bir mağduriyet yaşamaması adına böyle bir hükme sözleşmede yer verildiğini söylediğini, bunun üzerine sözleşmenin davalı şirketin yetkili ile düzenlendiğini, kalan işlerin davalı şirket adına davalı ... tarafından yürütüldüğünü, davacının yükümlülüklerini yerine getirdiğini,

davalı şirketin Ankara 64. Noterliğinin 27/02/2023 tarih ve 06006 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayanarak bağımsız bölümlerin % 33'ünü talep ettiğini, tüm harcamalar ve ödemeler davacı tarafından yapılmasına ve yalnızca emek ve mesaisine karşılık kararlaştırılan bedelin verileceği hususunda anlaşılmasına karşın davalılara gerçek iradeyi yansıtmayan, formaliteden verilen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak hak talep edilmesinin açıkca hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek,

Ankara 45. Noterliğinin 26/11/2021 tarih ve 20513 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin iptaline, tapu kaydındaki şerhin terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... vekili; davacının geçerli olduğunu iddia ettiği sözleşmenin davacı taraf ile davalıya ait ... İnşaat arasında yapılmış iken iptali istenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin ise davacı ile davalı ... arasında yapıldığını, iki sözleşmenin taraflarının farklı olduğunu, bu hususun bile başlı başına davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, bu durumun dosya kapsamındaki mevcut bilgi ve belgeler ile ispatladığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili; davalının devir sözleşmesi ile devraldığı sözleşmeye göre tüm edimlerini yerine getirdiğini, verilen süre içerisinde ruhsatını aldığını, taraflar arasında aktedilen sözleşme yükümlülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirdiğini, 20/02/2023 tarihli yapı kullanma izin belgesi alıp inşaatı tamamladığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Dava, hile nedenine dayalı olarak taşınmaz satış vaadi ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin iptali davasıdır.

Davacı Ankara 45. Noterliğinin 26/11/2021 tarih ve 20513 yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı İnşaat Sözleşmesi başlıklı sözleşmenin kurulması sırasında iradesinin aldatma ile oluşturulduğu vakıasını ileri sürmüş ve sözleşmenin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ise dava dilekçesindeki vakıanın doğru olmadığını savunmuşlar ve davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Uyuşmazlık dava konusu sözleşmenin kurulması sırasına davacının iradesinin aldatması sonucu oluşup oluşmadığı hususundadır.

24/12/2024 tarihli celsede dava dilekçesinde Ankara 45. Noterliğinin 26/11/2021 tarih ve 20513 yevmiye nolu Düzenleme Şeklindeki Taşınmaz Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin iptalinin talep edilmesi ve sözleşmede bedelin 149.000,00 TL olarak belirlenmesi nedenleri ile Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanununun 5. maddesinin 3. fıkrası gereğince dosyanın heyete tevdiine yer olmadığına karar verilmiştir.

Türk Medeni Kanununun 6. maddesi gereğince kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer, davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir.

Davacı ve davalılar arasında uyuşmazlık konusu olan vakıalara göre genel kurala uygun olarak dava dilekçesinde dayandığı vakıaları ispat yükü davacıdadır.

Türk Borçlar Kanununun 36. maddesinin 1. fıkrasına göre taraflardan biri, diğerinin aldatması sonucu bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşmeyle bağlı değildir.

İspat yükü kendisine düşen davacının noterde düzenleme şeklinde hazırlanan sözleşmenin imzalanmasından önce davalı ...'nın kendisini aldattığı vakıasına dayanması, toplanan delillerden dava konusu sözleşmenin davacı ile davalı ... arasında imzalanması, davalı şirketin bu sözleşmenin tarafı olmaması, davacı tanığı ...'ın davacı ile davalı ... arasındaki sözleşme görüşmeleri anlatmasından sonra sözleşmenin imzalanmasından önce davacının yetkilisinin sözleşmeyi okuduğunu ve sözleşmenin maddeleri hakkında davalı ...'ya soru sorduğunu beyan etmesi,

davacı tanığı ...'ın sözleşme görüşmeleri sırasında davalı ...'nın davalı şirketten söz ettiğini beyan etmesi, davalı tanıkları ... ile ...'ın sözleşmenin kurulması aşamasındaki görüşmeler hakkında bilgilerinin bulunmaması, dinlenilen tüm tanıkların aldatmaya ilişkin beyanlarının bulunmaması dolayısı ile davacının dava konusu vakıanın ileri sürdüğü şekilde gerçekleştiğini ispatlayamaması, davacının dayandığı dava konusu vakıayı ispatlar nitelikte delil sunmaması,

davalı ...nin iptali istenilen sözleşmenin tarafı olmaması ve dava dilekçesinde yemine deliline dayanılmaması nedenleri ispatlanmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde sözleşmelerin geriye etkili feshinin talep edilmesi durumunda, sözleşme bedeli üzerinden harç alınması gerekli olduğu" gerekçesi ile, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dosyanın 2024 yılı dava değeri itibari ile heyete tevdi edilmesi gerekirken, tek hakim tarafından görüldüğünü bu nedenle, verilen kararın bozularak, dosyaya heyetçe bakılması gerektiğini, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin davalıların talebi üzerine formalite olarak imzalandığını, bu sözleşmenin tarafların gerçek iradelerini yansıtmadığını, mevcut durum ile geçerliliği iddia edilen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin birbiri ile örtüşmediğini, müvekkilinin gerçek iradesinin 23/09/2021 tarihli anahtar teslim sözleşme olduğunu,

işlerin ... tarafından sözleşmenin devir alınmasından itibaren de davalı ... tarafından görülmeye devam ettiğini, bu durumun anahtar teslim sözleşmeden de anlaşıldığını, iskan alınabilmesi için ... Belediyesinin talep etiği deprem bölgesine konteyner yardımı için taş yünü bağışının müvekkili tarafından ...

Belediyesine ödendiğini, davalı ... tarafından ödeme dekontu açıklamasına ... adına yazılmasının talep edildiğini, müvekkilinin bu davalı şirketin bu talebini yerine getirdiğini, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gerçek iradeyi yansıtsaydı, bu bedelin sözleşme gereği davalı şirket tarafından ödenmesi gerektiğini, bu bedelin müvekkilince ödenip parasının da müvekkiline verilmediğini, müvekkilinin iradesini hile ile sakatlandığını ve olayların kötü niyetli olarak başından beri tasarlandığını, yerel mahkemece yapılan incelemenin eksik ve hatalı olduğunu, gerekli delillerinin toplanmadığını, tanık beyanları dikkate alınarak,

toplanmayan eksik delillerin de etkisiyle verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi istemine ilişkindir. Davacı arsa sahibi, davalı gerçek kişi yüklenici, davalı şirket sözleşme devralan yüklenicidir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacının irade sakatlığını en geç Ankara 64. Noterliği'nin 27/02/2023 tarihli ve 6006 yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ettiği tarihte öğrenmiş kabul edilmesinin gerektiği, buna göre TBK 36 maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde irade sakatlığı iddiasına dayalı iş bu davanın açıldığı, ancak davacının davasını ispat edemediği anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Katip ... · E-imzalıdır