Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/3 K.2025/18

Kaldırılarak Yeniden Hüküm Kurulmasına)

ESAS NO : 2025/3

KARAR NO : 2025/18

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/05/2024

NUMARASI

2024/212 Esas

İHTİYATİ TEDBİR

TALEP EDEN DAVACI

VEKİLİ

ALEYHİNE TEDBİR

İSTENNE DAVALI

TALEP KONUSU

İhtiyati Tedbire İtiraz

KARAR TARİHİ : 09/01/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 09/01/2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davada verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması istemine ilişkin, mahkemece talebin reddine dair verilen karara karşı süresi içinde aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; taraflar arasında Samsun ilinde 4 adet iş için taşeron sözleşmesi aktedildiğini, bu sözleşmeler gereği müvekkilinin davalı tarafa 3 adet teminat çeki verdiğini, Samsun ili İlkadım ilçesi Subaşı meydanı ve yeraltı mekanik otopark yapılması,

samsun ili Havza ilçesi Havza gasilhane ve yeraltı mekanik otopark yapılması ve Samsun ili Çarşamba ilçesi Çarşamba katlı mekanik otopark yapılması sözleşmelerinin 25. maddesinde belirtildiği üzere sırasıyla 212.500,00 TL, 375.000,00 TL ve 275.000,00 TL avans (teminat) olmak üzere toplamda 862.500,00 TL bedelli çek, 31.12.2022 tarihinde davalı şirkete verdiğini, söz konusu çekin vadesi davalı şirketin talebi üzerine 31.12.2023'e kadar uzatıldığını, ancak müvekkilinin davalı şirketten alacaklı olduğu için çek, 862.500,00 TL bedelle değil, 720.000,00 TL bedelle uzatılarak kesin teminat çeki olarak davalı şirkete verildiğini, Subaşı,

Çarşamba ve Havzadaki işlere yönelik çekin takibe de konu edildiği üzere 720.000,00 TL bedelle 31.12.2023 tarihine kadar uzatıldığını, 06.04.2023 tarihinde müvekkili şirkete “Samsun ili İlkadım ilçesi 19 Mayıs Mah. 7753.

Ada Mekanik Otopark ve Meydan Yapılması” sözleşmesinin gönderildiğini, sözleşmenin 25. ve 27. Maddesinde yer alan teminatlar kısmında müvekkili şirketinin, davalı tarafa 400.000,00 TL ve 640.000,00 TL bedelinde 31.12.2023 tarihli çekleri teminat olarak verdiğini, yükümlü olduğu işleri süresi içinde yapamaması sebebiyle şantiyeyi müvekkiline teslim edemediğini, davalı şirketin kendi yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin zor duruma düştüğünü, müvekkili aleyhine ellerinde bulunan ve haksız olarak müvekkiline iade etmediklerini, tüm çekleri icra takibine konu ederek müvekkilinin toplam 1.957.794,77 TL borçlu gösterdiklerinin,

müvekkilinin takibe konu edilen çeklerinin teminata ilişkin olduğunu, karşı tarafın teminat çeklerini icra takibine konu etmesi mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile takibin ve takibe konu çeklerin iptaline, teminat senedinde belirtilen miktarların tahsili için borç senedinde olduğu gibi kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatılamayacağını ileri sürerek,

Ankara 1. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/1657 Esas sayılı dosyasının davacı açısından durdurulmasına (mümkün olmaması halinde İİK’nun 72/3.maddesine göre tedbir kararı verilmesine) yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "davacı vekili tarafından dava dilekçesinde açıkladığı sebeplerden dolayı, icra takibinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulması talebinde bulunmuş ise de. İ.İ.K.nun 72/3 maddesine göre "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.

Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmü gereğince, davacı vekilinin takibin durdurulması talebinin reddine.

İİK.nun 72/3 maddesine göre davacı tarafından takip tutarında yazılı olan miktarın % 15' i oranında nakdi teminatın mahkeme veznesine yatırıldığında veya süresiz banka teminat mektubu sunulduğunda, Ankara 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/1657 E. sayılı takip dosyasında icra veznesine yatırılacak paranın işbu dava sonuna kadar takip alacaklısına ödenmesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına, teminat şartı yerine getirildiğinde kararın infazı için Ankara 1. Genel İcra Müdürlüğüne yazı yazılmasına," karar verilmiştir.

SAVUNMA

Aleyhine ihtiyati tedbir karar verilen davalı vekili; davacı tarafça dosyaya birtakım belgeler sunulduğunu, bu belgelerin hiçbirinin takibe konu senetlerin teminat senedi olduğuna ilişkin delil teşkil etmediğini, ayrıca hukuken de geçerliliklerinin olmadığını, davaya konu çeklere ilişkin hiçbir evrakta ne çek numarasının, ne bankanın belirtilmiş olduğunu, ne de çek bedellerinin tuttuğunu, davacının kesin olmayan delillerle hiçbir şekilde müvekkili şirketi yetkililerinin imzasını taşımayan belgelerle çeklerin teminat çeki olduğunu iddia etmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının ödeme yaptığına ilişkin bir iddiası bulunmadığın savunarak, itirazlarının kabulü ile, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Dava, İİK'nun 72/3.maddesine göre menfi tespit istemine ilişkindir.

Yukarıda ayrıntılı olarak belirtildiği gibi, davacı(ihtiyati tedbir talep eden) vekili dava dilekçesi ile, İİK'nun 72/3.maddesine göre davaya konu senede ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, Mahkememizce %15 teminat karşılığında talebin kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili tarafından ise, dilekçesinde belirtilen nedenlerle karara itiraz edilmiştir.

İİK'nun 72/3.maddesine göre;"İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmü öngörülmüştür.

Mahkememizce, dava ve talep dilekçesi içeriği, sunulan deliller, çeklerin yasal şekil şartlarını taşıması ile tüm dosya kapsamı itibariyle, İİK'nun 72/3.maddesine uygun şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup, davalı vekilinin iddialarının da yargılamayı gerektirdiği" gerekçesi ile, aleyhine tedbir kararı verilen davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacı tarafın dosyaya sunduğu çeklerin teminat senedi niteliğinde olduğunun ispatlanamadığını, senetlerin teminat çeki olduğu iddiasının yazılı deliller ile ispatlanması gerektiğini, yerleşik Yargıtay içtihatları ile de bu hususun sabit olduğunu, çekin bir ödeme aracı olarak kullanıldığını, ödeme amacı dışında verilmesi halinde bu durumun ispatlanması gerektiğini, davaya konu senetlerin ödeme amacı dışında kullanılacağının herhangi bir delille ispatlanamadığını, dava konusu senetlerin teminat senedi olmadığını, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığını,

söz konusu çeklere ilişkin olarak yerel mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir kararına karşı yapmış oldukları itirazlarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir kararının kaldırılması istemine ilişkindir. Davacı taşeron, davalı yüklenicidir. Mahkemece ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiş olup, hüküm aleyhine tedbir kararı verilen davalı vekilince istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İİK'nun 72/3.maddesinde; "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." Düzenlemesine yer verilmiştir.

HMK'nın 26. maddesinde ise "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hakimin tarafların talepleriyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta davacı taraf icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş olup, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulmasına yönelik bir talepte bulunmamıştır.

İcra takibinin durdurulması talebi ile icra veznesine yatacak paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulması talepleri başka başka talepler olup, bahse konu ilk talep "Çoğun içinde az da vardır ilkesi" çerçevesinde değerlendirilerek ve de HMK'nın 26/2 maddesine dayanılarak icra veznesine yatacak paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulması yönünde tedbir kararı verilemez.

Bu yönde bir tedbir kararı verilebilmesi için ilgilinin bu bağlamda özel bir istemde bulunmuş olması gereklidir. Dairemizce bu husus gözetilerek, ilk derece mahkemesince konulan ihtiyati tedbir kararı doğru bulunmamış, tedbirin kaldırılması gerekmiştir.

HMK.'nın 353/1-b.2 maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, diğer bir ifade ile kanun koyucu, temyiz kanun yolunda Yargıtay tarafından verilebilen, yerel mahkeme hükmünün gerekçesinin değiştirilerek düzelterek onanması kararını, istinaf mahkemeleri için öngörmeyip, bu halde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiğini düzenlediğinden, Dairemizce aleyhine tedbir kararı verilen davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK.'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Katip · E-imzalıdır