İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/3 K.2025/29

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 2014 yılından beri çeşitli şirketlerle eğitim ve danışmanlık hizmeti veren aktif bir şirket olduğunu, şirketin tek sahibi ...'in Bodrum ilçesinde yaşayan tek kızı ...'in eşinden gördüğü ağır cinsel ve fiziksel şiddet nedeniyle boşanma kararı aldığını, taraflar arasında şiddetin yüksek boyutta olduğundan onlarca koruma ve uzaklaştırma kararı ile ceza davaları vuku bulduğunu, bu vaziyette kızının can güvenliğinden endişe eden şirketin tek sahibi ...'in uzun bir süre Bodrum ilçesinde kalabileceğini ön görerek şirket evraklarını alarak apar topar İstanbul'daki evini kapattığını,

birkaç yıl önce kızının eğitimi için satın aldığı Bodrum ilçesinde bulunan evine taşındığını ve kızı ile torununu yanına aldığını, tacir ...'in tüm dikkatine rağmen ani taşınması esnasında kolilerden birkaçının kaybolduğunu, 29/04/2024 tarihinde ...

Bankasının bildirimi ile şirketin imza sirküsünün süresinin bittiğini fark eden müvekkilinin imza sirküsü çıkarmak için şirketin genel kurul toplantı müzakere defterini ve ortaklar pay defterini bulmaya çalıştığını ancak diğer defterler tam olmasına rağmen ilgili defterin kolilerden çıkmadığını, bu nedenle müvekkili şirkete ait genel kurul toplantı müzakere defterini ve ortaklar pay defterinin zayi olduğundan bahisle zayi kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, zayi belgesi verilmesi talebinde bulunan tacirin, şirketinin İstanbul'da olduğunu, kendisinin ise Bodrum'da ikamet ettiğini, İstanbul-Bodrum arasında sürekli iş sebebiyle seyahat ettiğini, kaybolan şirket defterlerinin eğitim evrakları ile birlikte arkadaşının evinde durduğunu, arkadaşının kendisine bir oda ayırdığını, arkadaşının evinde badana boya yapılırken, arkadaşının evrakların kaybolacağını ve alıp götürmesini istediğini, kendisinin de bunları alıp Bodrum'daki evine götürdüğünü ancak Bodrum'a gidip de kutuları açınca defterlerinin kaybolduğunu anladığını, defterlerinin taşınma esnasında kaybolduğunu belirtmiş,

davacı temsilcinin de bu beyanını duruşmada da ayrıntılı olarak tekrar edilip imzasıyla da onayladığını, dolayısıyla ortada kanunun aradığı yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi edilme koşulunun oluşmadığını, basiretli bir tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defterin kaybolduğunu, deftere ne olduğunu bilemediklerini, defter ve belgelerine gereken özen ve ihtimamın gösterilmesi gerektiğini ancak gösterilmediğini, davacının evrakın kendi iradesi dışında zayi olduğunu ispat edemediği belirlendiğinden, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; şirketin tek sahibi ...'in Bodrum İlçesinde yaşayan tek kızı ... eşinden gördüğü fiziksel şiddet nedeniyle boşanma kararı aldığını, taraflar arasında şiddet yüksek boyutta olduğundan, kızının can güvenliğinden endişe eden davacı şirketin tek sahibi ... uzun bir süre Bodrumda kalabileceğini öngörerek şirket evraklarını alarak apar topar İstanbul'daki evini kapattığını, Bodrum ilçesinde bulunan evine taşındığını, bu esnada da eşyalarını arkadaşının evine emanet olarak bıraktığını, ...'in tüm dikkatine rağmen ani taşınması esnasında kolilerden birkaçı kaybolduğunu,

müvekkili kıymetli eşyası olmadığından hırsızlık vb. ihbar yapmadığını, kaybolan kolilerin içeriğinde kıyafetlerinin olduğunu öngördüğünü, taşınma telaşı ve kızının yaşadığı travmalar neticesinde müvekkili kaybolan eşyalarının peşine düşmediğini, 29/04/2024 tarihinde ...

Bankası'nın bildirimi ile şirket imza sirküsünün süresinin bittiğini farkeden müvekkili; imza sirküsü çıkarmak için şirketin genel kurul toplantı müzakere defterini ve ortaklar pay defterini bulmaya çalışmış ancak diğer defterler tam olmasına rağmen ilgili defter kolilerden çıkmadığını, şirkete ait genel kurul toplantı müzakere defteri ve ortaklar pay defteri müvekkilinin tüm özen ve dikkatine rağmen taşınma esnasında kaybolduğundan zayi olan şirket genel kurul toplantı müzakere defterinin ve ortaklar pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacının saklamakla yükümlü genel kurul toplantı müzakere defterinin ve ortaklar pay defterinin zayi olduğundan bahisle açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı" düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da zıyaı uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen zayii sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda müzakere defterinin ve pay defterinin kaybolması için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmadığı,zayi belgesi istenilen defterlerin kaybının ne suretle gerçekleştiğinin belli olmadığı, kayıp olgusunun varlığı zayi belgesi verilmesi için tek başına yeterli değildir.Her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını özenle saklaması gerekmektedir.

Davacı taraf genel kurul toplantı müzakere defterinin ve pay defterlerinin kaybolduğundan bahisle zayii belgesi talep etmiş ise de ;kanun da tarif edildiği şekilde bir afet sebebiyle veya hırsızlık gibi tacirin iradesi dışında bir zayii halinin mevcut olduğu iddia ve ispat edilmediği, zayi belgesi isteme koşulları mevcut olmadığı, davacı şirketin özenle muhafaza etmediği defterlerin kaybı nedeniyle zayi belgesi isteyemeyeceğinden; davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.