Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/931 K.2026/518

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; müvekkilleri ile davalı arasında TDLHZM-1072 ...

Genel Müdürlük tesisleri bitkisel alanların 36 ay süreli bakım ve onarımı hizmet alımı işine ait sözleşme imzalandığını, bu sözleşme devam ederken girdi fiyatlarındaki öngörüleyen artışlar nedeni ile ek fiyat farkı ve artırımlı fiyat farkı ödenmesine dair 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanununa Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile Geçici 5. ve 6. maddelerin eklendiğini, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na eklenen Geçici 5. maddeye ilişkin uygulama esaslarının 24/02/2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmi Gazete’de yayınlandığını ancak 2022 yılında ortaya çıkan uluslararası gelişmelere bağlı olarak,

enerji fiyatları başta olmak üzere girdi fiyatlarında öngörülmeyen artışlar meydana gelmesi üzerine 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa “Ek fiyat farkı veya sözleşmelerin feshi” başlıklı Geçici 6. maddenin eklendiğini, eklenen bu maddenin 15/04/2022 tarih ve 31810 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanununun 19. maddesi ile yürürlüğe girdiğini,

davacı şirketin davalı nezdinde yer alan Temmuz 2021-Aralık 2021 hakkediş döneminde 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu Geçici 5. maddesine istinaden ek fiyat farkı olarak 17.997,68-TL, 01/01/2022-31/03/2022 hakediş döneminde 4735 sayılı Kamu İhale Kanunun Geçici 6. maddesine istinaden ek fiyat farkı olarak 45.679,43-TL, 01/01/2022-30/04/2023 hakkediş döneminde ise Geçici 6. maddeye istinaden 273.963,07-TL ek artırımlı fiyat farkı ödemesi yapıldığını,

daha sonra davalı tarafından davacı şirkete gönderilen 23/06/2023 tarih ve 288011 sayılı yazıya istinaden ödenen ek ve artırımlı fiyat farklarının fazla ve yersiz ödenmiş olduğu gerekçesiyle ödenen tutarlardan 251.703,13-TL'nin davacı şirketin davalı kurumda bulunan 2023 yılına ait Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarına ilişkin hakedişlerinden kesildiğini, kesintinin sebebinin ise a1 katsayısının yaklaşık maliyet dosyasındaki işçiliklerin toplam ihale bedeline oranını temsil eden 0,69 olarak dikkate alınmasından kaynaklı olduğu,

a1 katsayısının her ayın hakedişindeki işçilik oranı baz alınarak verilen malzemeye göre farklı oranlar tespit edilmek sureti ile hesaplanması gerektiği olarak davacı şirkete 31/05/2023 tarih ve 281975 sayılı yazı ile bildirildiğini, ancak davalının a1 katsayısının yaklaşık maliyet dosyasındaki işçiliklerin toplam ihale bedeline oranını temsil eden 0,69 olarak dikkate alınmayarak her ayın hakkedişindeki işçilik oranı baz alınarak hesaplanmasının ve bu oranın her ay değişiklik gösterecek şekilde belirlenmesinin fiyat farkı ödenmesi için çıkarılan Kanun ve mevzuat hükümleri ile diğer düzenleyici kararlara aykırılık teşkil ettiğini,

hesaplama yapılırken a1 katsayısının yaklaşık maliyet dosyasındaki işçiliklerin toplam ihale bedeline oranını temsil eden 0,69 olarak dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini, bu nedenle hakedişlerden fazla ödendiği gerekçesiyle kesilen 251.703,13 TL'nin davacı şirkete geri ödenmesi gerektiğini, alacağın tahsili istemi ile davalı aleyhinde Ankara 4. Genel İcra Dairesi nezdinde başlatılan 2023/92110 sayılı icra takibine davalı tarafından itiraz edilerek takibin durdurulmasını sağladığını ileri sürerek,

davanın kabulüne, icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, davalı hakkında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; davalı ... Anonim Ortaklığı tarafından (...) EKAP üzerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu açık ihale usulü ile 16/03/2021 tarihinde gerçekleştirilen 2021/22025 KİK İhale Kayıt Numaralı TDLHZM-1072 dosya numaralı "... Genel Müdürlük Tesisleri Bitkisel Alanların 36 Ay Süreli Bakım ve Onarımı İşi"ne ilişkin ihale neticesinde, davacılar ... Hizmet Temizlik İnşaat Taahhüt Otomasyon Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi & ....

Özel Sağlık Hizmetleri Otomasyon Organizasyon Temizlik Hizmet İnşaat Turizm Taahhüt Tekstil Gıda Yemekçilik Elektrik Elektronik Taşımacılık ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı ile 22/04/2021 tarihinde 36 ay süreli 4.447.951,66-TL tutarlı birim fiyat teklif cetveli üzerinden sözleşme imzalandığını, davacıların 01/03/2022 tarihli dilekçeleri ile 24/02/2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu Geçici 5. maddesine istinaden ek fiyat farkı talebinde bulunduğunu,

2021 yılı Temmuz-Aralık dönemlerini kapsayan aylar için ek fiyat farkı olarak 10.450,78-TL'nin hesaplanarak kendilerine ödendiğini, davacıların 23/05/2022 tarihli dilekçelerinde ise 13/05/2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu Geçici 6 ncı maddesine istinaden ek fiyat farkı ve artırımlı fiyat farkı uygulamalarından yararlanmak için talepte bulunduğunu, 04/07/2022 tarihli dilekçelerinde hesaplanan ek ve artırımlı fiyat farklarının tutarlarına itiraz ettiğini,

söz konusu görüş sonrası fiyat farkı hesaplamalarının Cumhurbaşkanı Kararı'nın 6. Maddesinin 2. Bendinin (ç) alt bendine göre yapılarak 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 5. maddesine istinaden düzenlenen Temmuz 2021-Aralık 2021 dönemine alt ek fiyat farkı (17.997,68-TL),

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6. Maddesine istinaden düzenlenen Ocak 2022-Mart 2022 dönemine ait ek fiyat farkı (45.679,43-TL) ve Geçici 6. maddeye istinaden düzenlenen Ocak 2022 - Haziran 2022 dönemini kapsayan artırımlı fiyat farkı (73.856,54-TL) olmak üzere toplam 137.533,65-TL hesaplanarak davacıların Temmuz 2022 hakedişi ile daha önce hesaplanan 10.450,78-TL tutar hariç kalan 127.082,87-TL ödendiğini, bu tarihten sonra düzenlenen hakedişlerde a1 katsayısı 0,31 alınarak artırımlı fiyat farkı ödemelerine devam edildiğini,

kesin hesap cetvelinde hesaplanan 251.703,13-TL fazla ödenen ek ve artırımlı fiyat farkı tutarı ve 42.166,58 TL sözleşme damga vergisi olmak üzere toplam 293.869,71-TL tutarın davacıların bloke edilen hesabından kesildiğini ve kalan bakiye 40.178,25-TL'nin davacılara ödendiğini, icra takibine konu talebin yerinde olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farkı alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce deliller toplanmış, davaya dayanak Ankara 17. İcra Dairesi'nin 2023/20457 sayılı takip dosyası, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri celp edilmiş bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Ankara 17. İcra Dairesi'nin 2023/20457 sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından davalı aleyhine 25/08/2023 tarihinde "Mayıs, Haziran, Temmuz hakedişinden kesilen fiyat farkı ödemesi iadesi" açıklamasıyla 251.703,13-TL üzerinden başlatılan ilamsız icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğu ve davacı tarafından yasal süresi içerisinde eldeki itirazın iptali davasının ikame edildiği anlaşılmıştır.

Nitelikli hesaplamalar uzmanı ve emekli Sayıştay denetçisi bilirkişiler tarafından sunulan 19/07/2024 tarihli kök bilirkişi raporunda özetle; "...sözleşmesinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunan sözleşmelerde, 01/07/2021-31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlar için fiyat farkı hesaplanmasında formülde yer alan a1 (hakedişteki işçilik oranı) katsayısı 0,69 yerine gerçekleşen hakediş tutarı üzerinden belirlenmesi gerektiği,

davalı tarafından ek fiyat farkının hesaplanmanın Kamu İhale Kurulunun 24/03/2022 tarihli ve 2022/DK.D-94 sayılı Kurul kararında ifade edilen "gerçekleştirilen kısımlar" ifadesinden de yüklenici tarafından fiili olarak yapılan iş, imalat ve/veya teslimat miktarının anlaşılması gerektiği görüşüne uygun olduğu" yönünde, aynı bilirkişiler tarafından sunulan 16/01/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda ise özetle; "...kök raporda varılan sonuç ve kanaatten ayrılmayı gerektirir bir husus bulunmadığı, ... davacının davalıdan takibe konu fiyat farkı kesintileri nedeniyle alacaklı olmadığı,

yapılan kesintiler nedeniyle davacıya iadesi gereken bir tutar da bulunmadığının değerlendirildiği, Mahkeme aksi kanaatte ise ve davacının davalıdan takibe konu fiyat farkı kesintileri nedeniyle alacaklı olduğu değerlendirilirse;

davalı taraf kesin hesap cetvelinde hesaplanan 251.703,13-TL fazla ödenen ek ve artırımlı fiyat farkı tutarı ve 42.166,58-TL sözleşme damga vergisi (taraflar arasındaki Sözleşmenin 7.2. maddesi uyarınca davalı ...'nun ödemesi sonrasında yüklenicin hakedişlerinden mahsup edilerek tahsil edilecektir) olmak üzere toplam 293.869,71-TL tutarın davacıların bloke edilen hesabından kesildiğini beyan ve kabul ettiği için, davacının davalıdan takibe konu fiyat farkı kesintileri nedeniyle 251.703,13-TL olduğu,

davalının yapılan kesintiler nedeniyle (sözleşme damga vergisi) 42.166,58-TL davacıya iadesi etmesi gerektiğinin değerlendirilebilineceği." görüş ve kanaati bildirildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınması uygun bulunan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 2021/22025 KİK ihale kayıt numaralı, 22/04/2021 tarihli "...

Genel Müdürlük Tesisleri Bitkisel Alanların 36 Ay Süreli Bakım ve Onarımı İşi" hususunda 36 ay süresi hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin ekleri arasında sayıldığı ve anılan sözleşmenin 14. maddesinde fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanmasına dair hususların düzenlendiği görülmüş olup konuya ilişkin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 5. ve Geçici 6. madde ile buna ilişkin olarak çıkarılan 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun'un Geçici 6. maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar'ın 6. madde hükümlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesinden,

sözleşmesinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunan sözleşmelerde, 01/07/2021-31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlar için fiyat farkı hesaplanmasında formülde yer alan a1 (hakedişteki işçilik oranı) katsayısı 0,69 yerine gerçekleşen hakediş tutarı üzerinden belirlenmesi gerektiği, davalı tarafından ek fiyat farkının hesaplanmanın Kamu İhale Kurulu'nun 24/03/2022 tarihli ve 2022/DK.D-94 sayılı Kurul kararında ifade edilen "gerçekleştirilen kısımlar" ifadesinden yüklenici tarafından fiili olarak yapılan iş, imalat ve/veya teslimat miktarının anlaşılması gerektiği görüşüne uygun olduğu,

bu nedenle bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere yapılan kesintiler nedeniyle davacıya iadesi gereken bir tutarın bulunmadığı" gerekçesi ile, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; bilirkişilerce hesaplanan aylık gerçekleşen iş miktarına göre değişken biçimde hesaplanan katsayının hatalı olduğunu, fiyat farkı ödemelerinde haksız kesintiye yol açıldığını, bu kesinti nedeniyle müvekkilinin menfi zarara uğradığını, 4734 sayılı Kanuna dayanılarak yayımlanan fiyat farkı esasları 6. maddesi ve ekli formüllerde katsayının nasıl belirleneceğinin düzenlendiğini, katsayının burada belirlenen formüllere göre hesaplanması gerektiğini, yerel mahkemece alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını,

bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacılar yüklenici, davalı iş sahibidir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Katip · E-imzalıdır