Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/1716 K.2024/119

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 28.07.2020 günü ...

Kooperatifi'nin kasko (İMMS) poliçesi tanzim ettiği ... plakalı aracın sürücüsü %75 kusuru ile müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, meydana gelen trafik kazası sonrasında müvekkilinin eksper incelemesi yaptırarak gerçek zararın tespitini istediğini, görevlendirilen eksperin araçta oluşan hasarı KDV dahil olarak 121.195,17 TL olarak tespit ettiğini, Sigorta Tahkim Komisyonu kararı ile ZMMS limitinin dolduğunu, kusur tenzili sonrasında Z.M.M.S. limiti dışında kalan zarardan ...

Kooperatifinin kasko poliçesi (İMMS) kapsamında sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000TL hasar bedelinin temerrüt tarihinden avans faiziyle tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle taleplerini 38.595,21TL'ye çıkarttıklarını, ancak yargılama sırasında davalı tarafından ödenen 24.104,25TL yönünden davanın konusuz kaldığını belirterek, ıslah kapsamında karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 28.07.2020 tarihinde dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli olmak üzere müvekkili şirket nezdinde İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası ile teminat altına alındığını, uğranılan maddi zararın öncelikli olarak Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasından karşılanması gerektiğini, davacı tarafın sigorta şirketine usulüne uygun başvurusu da bulunmadığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, müvekkili şirketin ancak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulabileceğini bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacının %25 kusuruyla gerçekleşen kaza sonucu toplam hasar bedelinin 106.126,94 TL olduğu, kusurun tenzili, ZMSS kapsamında ödenen bedel (41.000 TL) ile dava açıldıktan sonra davalı kasko (İMMS) sigorta şirketinin ödediği miktar (24.104,25 TL) düşüldükten sonra davacının bakiye hasar bedeli zararının 14.490,95TL olup, poliçe teminat sınırının 100.000 TL olduğu gerekçesiyle davanın bu bedel üzerinden kısmen kabulüne, temerrüt tarihinin ise kısmi ödeme tarihi olduğu, davanın 24.104,95 TL'lik kısmının ödeme nedeniyle konusuz kaldığı,

HMK 331/1.maddesi gereği konusuz kalan kısım açısından davanın açıldığı tarihteki davacının haklılık durumu gözetilerek aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilemeyeceği, kazanın taraflarının tacir olmaması ve kazaya karışan araçların ticari bir amaçla kullanılmaması gözetilerek yasal faize karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle “DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE.

14.490,95TL bakiye hasar bedeli tazminatının temerrüt tarihi olan 09/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talep konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, faiz oranına ilişkin fazla talebin reddine” karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacı tarafından ZMM sigortası aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulduğunu ve hakem tarafından, kusur oranına göre davacı sigortalının hasar tazminatı alacağının 65.104,25TL bulunduğunu, davalı İMM sigortacısının ZMM sigortacısının ekpertiz raporu ve tahkim kararı ile bağlı olduğunu, mahkemece alınan rapora sigorta tahkim komisyonu raporuyla arasındaki fark ve fiyatların rapor tarihi itibarıyla hesaplanması nedeniyle itiraz edilmesine rağmen itirazlarının değerlendirilmediğini, adli tıp kurumundan rapor alınması gerektiğini, hükme esas alınan raporun yetersiz olduğunu,

sigorta şirketi temerrüde düşürülmediğinden faize hükmedilmesinin de doğru olmadığını belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davalı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasarının ZMMS limitinin üzerinde kalan miktarının İMM sigortasından tazmini istemine ilişkindir.

Yerel Mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında, kusurun tespiti kadar, zararın doğru şekilde tespit edilmesi de önemlidir. Haksız fiil sorumluluğunda zarar kişinin kaza tarihi itibariyle uğradığı "gerçek zarar" olup, gerçek zarar TBK hükümlerine ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin zararın tespitine yönelik benimsediği ilkelere uygun olarak tespit edilmelidir. Davacının zararının artmasına neden olması söz konusu ise haksız fiil sorumlusunun, zarar görenin eylemi ile artan zarardan sorumlu olmayacağı gözetilmelidir.

Bu çerçevede, araç onarım bedeline yönelik olarak açılan bir davada; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi emsal içtihatlarında da açıklandığı üzere; makina mühendisi bilirkişiden alınacak raporla, kazalı aracın markası, modeli, yaşı, kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle, aracın rayiç değerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespiti ile kaza tarihinde hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle tazminat miktarının tespit edilmesi gerekir.

Somut olayda; davacı tarafından ...… Ltd. Şti.’den alınan ekpertiz raporunda, davacının %25, karşı araç sürücüsünün %75 kusurlu olduğu tespiti yapılarak davacının aracında işçilik ve KDV dahil toplam 121.185,17TL’lik hasar bedeli hesaplandığı, ancak aracın ikinci el hasarsız değerinin belirlenmediği; karşı araç ZMM sigortacısı ... Sigorta AŞ. tarafından düzenlenen ekpertiz raporunda ise davacının aracının hasarsız 2. el değerinin 175.000TL olduğu belirlenerek araçtaki hasar miktarının iskontosuz ve KDV hariç 56.129,92TL olarak belirlendiği, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti’nin 12/01/2021 gün ve 2021/2434 sayılı kararında ise davacının aracındaki hasar miktarının iskontosuz ve KDV dahil toplam 86.805,67TL olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Mahkemece makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmış ve raporda sadece davacının aldığı ekpertiz raporu ile ...

Sigortanın düzenlediği ekspertiz raporları esas alınarak hesap yapıldığı, sonuçta davacının aracındaki toplam zararın 106.126,94TL olarak tespit edildiği ve mahkemece bu rapor hükme esas alınarak kusur oranı ile yapılan ödemeler tenzil edilerek zarar belirlenmiş ise de, hükme esas alınan rapordaki hesabın kaza tarihindeki verilere (parça işçilik vs. bedelinin kaza tarihindeki verilerine) göre düzenlenip düzenlenmediği anlaşılamadığı gibi, raporda davacının aracının hasarsız ikinci el piyasa değeri belirlenerek tamirinin ekonomik olup olmadığı değerlendirmesinin de yapılmadığı,

bu haliyle raporun karar vermeye elverişli olmadığı anlaşıldığından davalının bu yönlere ilişkin istinafının kabulü gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle, kararın HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek mahkemece öncelikle, kaza yapan aracın şasi/motor no ve plaka bilgisi ile kaza tarihinden önce hasar kaydı olup olmadığı Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinde sorularak varsa hasar kayıtları dosyaya kazandırıldıktan ve sigorta tahkim komisyonu hakem heyeti kararına esas bilirkişi raporu da dosyaya getirtildikten sonra, dosya yeni bir bilirkişiye tevdi edilerek,

dosyadaki tüm ekspertiz raporları, sigorta tahkim dosyasında alınan bilirkişi raporu ve mahkemece alınan bilirkişi raporları değerlendirilerek, kaza tarihi itibarıyla, aracın markası, modeli, yaşı, kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu irdelenmek suretiyle, aracın rayiç değerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespiti ile kaza tarihinde hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi,

buna göre aracın onarımı ekonomik ise onarım bedeli, aracın tamirinin ekonomik olmaması durumunda, sovtaj değeri (şayet davacının sattığı değer daha yüksek ise satış bedeli) düşüldükten sonra (sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemeler de nazara alınarak) davacının talep edebileceği tazminat belirlenerek sonuca göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalı ... vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.