Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/591 K.2023/468

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı asıl ve birleşen davada davacı ... vekili, birleşen davada davacı ... vekili ve birleşen davalarda davalı ... Sigorta vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Asıl ve birleşen 2019/140 Esas nolu dosyada davacı ... vekili dava dilekçesinde, davacının çocuğu ...'a 31/07/2016 tarihinde davalı sürücü ... yönetimindeki aracın çarparak çocuğun ölümüne sebebiyet verdiğini, olayda kusurun araç sürücüsünde olduğunu belirterek 1.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının her iki davalıdan, 75.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... ...'dan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin dava değerini 26.756,01 TL olarak arttırmıştır.

Birleşen 2018/505 Esas sayılı dava dosyasında davacı ... vekili dava dilekçesinde, davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ve davalı ... ...'ın maliki olduğu aracın davacının oğlu ve murisi ...'a çarparak ölümüne neden olduğunu,müteveffa ...'ın anne ve babasının 04/02/2010 tarihinde boşandıklarını, çocuğun velayetinin annesinde olduğunu, ancak müteveffanın boşanma tarihinden vefat tarihine kadar sürekli davacının yanında kaldığını, bu nedenle de müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı,

75.000,00 TL manevi tazminat ve 500,00 TL cenaze giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin dava değerini 16.852,65-TL olarak arttırmıştır.

Asıl dava dosyasında davalı ... ... cevap dilekçesi sunmamış, yargılamanın devamı sırasında vekili aracılığıyla davanın reddine karar verilme talep etmiştir. Birleşen 2018/505 Esas ve birleşen 2019/140 Esas sayılı dava dosyalarında davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Yerel mahkemece, asıl ve birleşen 2019/140 esas nolu dava dosyalarında maddi tazminat davasının kabulü ile; davacı ... için 26.756,01-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

Sigorta A.Ş'den ise temerrüt tarihi olan 03/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştekeren ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile,davacı ... için 20.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen 2018/505 esas nolu dava dosyasında maddi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 16.852,65-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 500,00-TL cenaze gideri olmak üzere toplam 17.352,65-TL maddi tazminatın davalı ... ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

Sigorta A.Ş'den ise temerrüt tarihi olan 03/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştekeren ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 20.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hükme karşı asıl ve birleşen davada davacı ... vekili, bileşen davada davacı ... vekili ve birleşen davalarda davalı ...

Sigorta vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen dosyada davacı ... vekili istinaf dilekçesinde, kazanın oluşumunda davalı sürücünün asli kusurlu, davacının oğlu olan müteveffa yayanın ise kusursuz olduğunu, bilirkişi tarafından yapılan tazminat hesabında kusur indirimi uygulanmış ise de davacının,müteveffanın salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan 3. kişi sıfatıyla eldeki davayı açtığını, kusurun davacıya yansıtılamayacağını,hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Birleşen 2018/505 Es. Sayılı dosyada davacı ... vekili istinaf dilekçesinde, davacı tarafından Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/505 Es. Sayılı dosyası ile ikame edilen dava ile eldeki dava birleştirilmeden evvel Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/600 Es.

Sayılı dosyası üzerinden kusur raporu alındığını,sonrasında dava dosyalarının birleştirilmesine karar verildiğini ancak birleştirme sonrasında önceden alınan kusur raporunun kendilerine tebliğ edilmemesi nedeniyle savunma hakkının kısıtlandığını,somut olayda davalı ... ...’ın tam ve ağır kusurlu olduğunu, müteveffanın ise kusursuz olduğunu,yerel mahkeme tarafından hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu,işbu davanın ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destek yoksun kalan 3. kişi sıfatıyla davacı tarafından açılmış olması nedeniyle kusurun davacıya yansıtılamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Birleşen 2018/505 Esas ve birleşen 2019/140 Esas nolu dosyalarda davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, hükme esas alınan hesap raporundaki gelir tutarlarının yeniden incelemeyi gerektirdiğini, SGK dökümü evrakları incelenmeden, gerçek ücretler araştırılmadan hesaplama yapılmasının yerinde olmadığını, davacıların geliri net olarak araştırılmadan hesaplama yapılması nedeniyle tazminat belirlemesinin de hatalı olduğunu,vergilendirilmiş gelir olmadıkça hesaplamanın asgari ücret üzerinden yapılması gerektiğini,

davacıların kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların tespit edilmesiyle,davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilecek olası bir tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini,davacı anne ...’a ilişkin SGK’dan bir ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmaksızın hüküm kurulduğunu,hesap raporunda yetiştirme giderinin %5 yerine %3 olarak alınmasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf talebinde bulunan tarafların sıfatı gözetilerek ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; asıl dava destekten yoksun kalmaya bağlı maddi ve manevi tazminat, birleşen 2019/140 Esas nolu dosya destekten yoksun kalmaya bağlı maddi tazminat, birleşen 2018/505 Esas nolu dosya destekten yoksun kalmaya bağlı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1-Desteğin küçük yaşta vefat etmesi halinde destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında baba ve annenin çocuğunu belli bir yaşa kadar büyütmek, yetiştirmek ödevi olup çocuğun ölümü nedeni ile artık yapılması gerekmeyecek yetiştirme giderlerinin belirlenecek tazminattan düşülmesi gerekir. Yargıtay uygulamasına göre kaza tarihinde gelir elde edecek yaşta olmayan desteğin ölümü sebebi ile desteğin gelir getirecek işte çalışmaya başlayacağı yaşa kadar annenin çalışıyor olması halinde hem anne hem de babanın çocukları için gelirlerinin % 5’i oranında yetiştirme gideri, annenin gelir getiren bir işte çalışmadığının belirlenmesi halinde ise, sadece babanın gelirinden % 5 oranında yetiştirme gideri ayıracağı kabul edilerek hesaplanacak tazminattan indirilmesi gerekir.

Dava konusu olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda,tazminat hesabında davacı anne ve babanın bakiye yaşam süresince çocuğu için %3’er oranında yetiştirme gideri ayıracağı kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de; bilirkişi tarafından bu hesaplama yapılırken davacı anne ve babanın gelirlerine ilişkin sosyo ekonomik durum araştırma tutanaklarının esas alındığı,anılan tutanaklarda davacı anne ...’ın öğretmen,

davacı baba ...’ün ise mobilyacı olduğunun tespiti ile ve salt beyana göre düzenleme yapılmış olduğu,mahkemece davacı anne ve babanın gelirlerinin SGK’dan sorulması ve net şekilde belirlenmesiyle davacı anne ve babanın bakiye yaşamı süresince kaza tarihindeki gerçek gelirlerinden %5’er oranında destek için yetiştirme gideri ayıracağı kabul edilerek hesaplama yapılması gerekirken ,eksik inceleme ile karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.Eksik inceleme ile karar verilemez.

2-Kabule göre de, birleşen Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/505 Esas sayılı dosyası ile davacı ... tarafından ikame edilen dava ile eldeki dava birleştirilmeden evvel asıl dava dosyası olan Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/600 Esas sayılı dosyası üzerinden mahkemece alınan kusur raporunun,birleştirme işlemi sonrasında birleşen dosya davacısı davacı ... vekiline tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.Kusur raporunun taraflara tebliğ edilmesi usuli bir zorunluluk olup,bilirkişi raporu kendisine tebliğ edilmeyen tarafa rapora itiraz hakkının tanınmamış olması savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.

Açıklanan nedenle hükme esas alınan kusur raporunun davacı ... vekiline tebliği ile yasal itiraz süreleri beklenerek bu tarafa savunma hakkı tanınması gerekirken davacı ...’ın savunma hakkının kısıtlanması yerinde görülmemiştir.

Bu durumda mahkemece, yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle mahkemece,hükme esas alınan kusur raporunun birleşen dosya davacısı ...’a tebliği ile yasal beyan ve itiraz sürelerinin beklenmesi,akabinde SGK’dan davacı anne ... ve davacı baba ...’ün kaza tarihindeki gerçek gelirlerinin detaylı şekilde sorulması ile,

davacı anne ve babanın bakiye yaşamı süresince kaza tarihindeki gerçek gelirlerinden %5’er oranında destek için yetiştirme gideri ayıracağı kabul edilerek hükme esas alınan rapor tarihi verileri esas alınarak hesaplama yapılması amacıyla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli konusunda uzman bir başka aktüer bilirkişiden yeni tazminat raporu alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi hükmün esasına ve sonucuna etkili olan bu hususlarda gerekli deliller toplanıp, değerlendirilmeden karar verildiği anlaşılmakla, birleşen dosyada davalı ... vekilinin ve birleşen dosyalarda davalı ...

Sigorta A.Ş. vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf taleplerinin kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının kaldırılmasına (HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile bağlı kalınarak yapılan inceleme sonunda) ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre istinaf talebinde bulunan asıl ve birleşen dosya davacısı ... vekilinin tüm, birleşen dosyalar davalısı ... sigorta A.Ş. vekilinin ve birleşen dosya davacısı ... vekilinin sair istinaf taleplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.