Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/1133 K.2025/131

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 14.12.2020 tarihinde Ankara ili Pursaklar ilçesi, Özal Bulvarı, Havaalanı yolunda ... plakalı aracın %100 kusurla müvekkiline ait ... plakalı araca çarpmak suretiyle hasarlanması ve değer kaybına uğramasına sebebiyet verdiğini, davalıların tümünün müvekkilinin uğradığı değer kaybı zararından müştereken ve müteselsilen sigorta şirketinin sorumluluğunun teminat miktarı limiti ile sorumlu olduğunu belirterek,

müvekkiline ait aracın 2019 model ... ve 14.350 kilometrede orijinal araçken hasarlandığını, aracın güncel piyasa değerinin 3.000.000,00TL civarında bulunduğunu, aracın değer kaybının alınan ekspertiz raporunda 250.000,00TL civarında olduğunu, ancak değer kaybının bu değer kaybının çok üzerinde bulunduğunu belirterek,

37.250,00 TL değer kaybı bedeli, 500,00 TL ekspertiz ücret bedeli olmak üzere toplam 37.750,00 TL maddi zarar bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin verdiği teminat miktarıyla sınırlı kalmak kaydıyla) davalı sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi olan 21.03.2022, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 14.12.2020 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı için davalı sigorta şirketi açısından 37.750,00 TL değer kaybı talebinde bulunduğunu, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın 17.05.2020-2021 vadeli Genişletilmiş Kasko Sigortası Poliçesi ve de İMMS kapsamında davalı sigorta şirketine sigortalı olduğunu, sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında 37.750,00 TL ile sınırlı olduğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Akaryakıt Nak. ve Yed. Parç. Tic.

A.Ş. ve ... ... vekili cevap dilekçesinde; davalı ... ...'un kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu şeklindeki iddianın doğru olmadığını, davacı tarafça ... plakalı araç değerinin 3.000.000,00 TL olduğunun belirtildiğini, dava konusu kaza üzerinden 1.5 yıl geçmiş olmakla ve de 1.5 yılda da araç fiyatlarının üç katına çıkmış olduğu dikkate alındığında davacıya ait araç değerinin kaza tarihinde 1.000.000,00 TL civarında olduğunu, davacı tarafça maliki olduğu araçta meydana gelen değer kaybının 250.000,00 TL olduğu belirtilmişse de,

davacının dilekçesi ekinde sunmuş olduğu eksper raporunda değer kaybının 203.490,00 TL olarak belirtildiğini, davacının araç onarımının 138.269,77 TL olduğunu iddia etmişse de, söz konusu bedelin fahiş olduğunu, dosyaya sunulan belgelere göre aracı davacının kendisinin onardığını ve hasar bedelini de şişirmiş olduğunu, bu bedele KDV ilavesinin de yapılmış olunduğunu, oysa hasar bedelinin 117.117,77 TL olduğunu, davalının maliki olduğu ... plakalı aracın diğer davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye sigortalı olduğunu ve davalı sigorta şirketinin değer kaybı sorumluluğunun da 37.750,00 TL olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ... ...'un meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK'nın 46/b-c., 56/a-1. ve 84/g-j. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ...'nın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu,

davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 130.000,00 TL, sigorta genel şartlar hesaplama yöntemine göre ise 59.835,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketinin sigortalısı ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumundaki %100 kusuru oranında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybından 2918 sayılı KTK'nın 91. maddesi gereği 37.750,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumluluğu olmakla, davalı sigorta şirketinin bu bağlamda diğer davalı ile birlikte reel piyasa koşullarına göre sorumluluğunun müştereken ve müteselsilen 37.750,00 TL olacağı,

bakiye (130.000,00 TL- 37.750,00 TL) = 92.250,00 TL değer kaybından ise diğer davalılar “... Akaryakıt Nak. ve Yed. Parç. Tic. A.Ş.” ve “... ...”ın müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarını, Sigorta Genel Şartları hesaplama yöntemine göre ise davalı sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limiti olan 37.750,00 TL ile sınırlı olacağı, bakiye (59.835,00 TL - 37.750,00 TL) = 22.085,00 TL değer kaybından ise diğer davalılar “... Akaryakıt Nak. ve Yed. Parç. Tic.

A.Ş.” ve “... ...”ın müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarının belirtildiği, Karayolları Fen Heyeti'nden 28/11/2022 ve 20/03/2023 tarihlerinde bilirkişi raporları aldırılmış olup, 28/11/2022 tarihli raporda; davalı ... Sigorta Şirketine sigortalı, diğer davalı ... Akaryakıt Nak. ve Yedek Parça Tic. AŞ. adına kayıt ve tescilli ... plakalı kamyonetin davalı sürücüsü ... ...’un meydana gelen trafik kazasında %100 (yüzdeyüz) oranda tamamen kusurlu olduğu, davacı ...

Oto Servis ve Dış Ticaret A.Ş.’ye ait ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...’nın meydana gelen trafik kazasında kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... plakalı ... marka aracın kaza tarihi itibariyle 236.571,00TL (ikiyüzotuzaltıbinbeşyüzyetmişbirlira) değer kaybına uğrayacağının belirtildiği, 20/03/2023 tarihli ek raporda; dava konusu ..., 2019 model 14.350 km yol kat etmiş aracın 14.12.2020 tarihinde karıştığı kaza sonrası değer kaybının 35.000,00-TL olacağını rapor ettikleri, raporlar arasında fahiş farklılıklar olması sebebiyle çelişkilerin giderilmesi bakımından T.C.

Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nden aldırılan 11/05/2023 tarihli Adli Tıp Raporu'na göre; ...

Oto Servis ve Ticaret A.Ş.’ye ait 12.01.2021 tarihli e-fatura’dan, davaya konu ... plaka sayılı, 2019 model, ... marka, ... tipi otomobilde malzeme, işçilik ve KDV dahil toplam 138.269.-TL’lik hasar meydana geldiği anlaşılmış, yaşı (1 yaş), kullanılmışlık düzeyi (14.350 km), kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri (Türkiye Sigortalar Birliği Kasko Değer Listesinden 2.376.000.- TL), hasar miktarı (138.269.- TL), değer kaybı hesaplamasında dikkate alınan parçalar (motor kaputu değişmiş) ile üst segment araç oluşu,

hasar kaydının oluşmuş olması ve piyasa şartları dikkate alındığında dava konusu araçta 65.000.- TL’lik değer kaybının olacağının belirtildiği, kaza sebebiyle sigorta şirketi tarafından davacı aracın kasko sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş.'ye azami sorumluluk tutarı kadar banka kanalıyla 24/02/2021 tarihinde 41.000,00-TL ödeme yapıldığından bahse konu araç için dava dışı ...

Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun sona erdiği, ... plaka sayılı araç sürücünün kasko sigortacısı davalı sigorta şirketi tarafından davacı aracın kasko sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş.'ye banka kanalıyla 20/04/2021 tarihinde 62.702,29-TL ödemede bulunulduğu, bu suretle davalı sigorta şirketinin teminat limitinin 37.297,71-TL miktarla sınırlı olarak, diğer davalıların ise oluşan maddi zarardan müştereken ve müteselsilen tümüyle sorumlu olduğu gerekçesiyle.

"1-Davacının davasının kısmen kabulü ile, 65.000,00-TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden (davalı sigorta şirketi yönünden 37.297,71 TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) 21/03/2022 tarihinden, diğer davalılar ... Akaryakıt Nakliyat Yedek Parça Ticaret AŞ. ile ... ... yönünden kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... Oto Servis ve Tic.

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; değer kaybı tespiti için dosyanın İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyetine sevk edilmesi gerekirken konu ile ilgili yeterli düzeyde bilgisi olmayan bilirkişilerden raporlar alındığını, dava açmadan evvel konunun uzmanı olan bağımsız ekspertizden alınan raporda aracın değer kaybının 205.000,00 TL olarak belirlendiğini, Yerel Mahkeme tarafından alınan 28.09.2022 tarihli bilirkişi raporunda değer kaybının 130.000,00 TL olacağının belirtildiğini,

arada oluşan fahiş fark sonucunda Yerel Mahkemece alınan heyet raporunda değer kaybı araştırması sonucu meblağ 236.571,00 TL olarak belirlenerek bağımsız eksperden alınan rapor bir anlamda teyit edilerek çelişkinin giderildiğini, davalı tarafça yapılan itiraz sonucunda bilirkişi heyetinden ek rapor alındığını, bunun sonucunda da bu sefer değer kaybı 35.000,00 TL denilerek yeni bir çelişki yaratıldığını, ortaya çıkan yeni çelişki sonrasında Yerel Mahkemece dosya tüm ısrarlara rağmen İTÜ veya Karayolları Trafik Fen Heyetine gönderilmeyerek Adli Tıp'a gönderildiğini,

Adli Tıp Raporunda ise yukarıda belirtilen tüm rakamlardan farklı olarak bu kez 65.000,00 TL değer kaybı taktir edildiğini, hükme esas alınan Adli Tıp Raporu'nda da herhangi bir araştırma sonucu yansıtılmamış olup afaki değerlendirmelerle sonuca gidildiğini, aracın değer kaybı, formülasyon hesabında dahi 203.000,00 TL olarak göründüğünü belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybına ilişkin zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında, kusurun tespiti kadar, zararın doğru şekilde tespit edilmesi de önemlidir. Haksız fiil sorumluluğunda zarar kişinin kaza tarihi itibariyle uğradığı "gerçek zarar" olup, gerçek zarar TBK hükümlerine ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin zararın tespitine yönelik benimsediği ilkelere uygun olarak tespit edilmelidir.

Davacının zararının artmasına neden olması söz konusu ise, haksız fiil sorumlusunun, zarar görenin eylemi ile artan zarardan sorumlu olmayacağı gözetilmelidir. Zarara yönelik çelişkili deliller ve izaha muhtaç durumlar var ise bu hususlar değerlendirilmeden, bir kısım delillere üstünlük tanınarak hazırlanan rapora göre karar verilmemelidir.

Bu çerçevede, değer kaybına ilişkin olarak, aracın tamirinin mümkün ve/veya ekonomik olması durumunda aracın markası, modeli, yaşı, km'si kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle, aracın kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarındaki rayiç değeri ile meydana gelen kaza sonrasında onarılması halindeki serbest piyasadaki rayiç değeri arasındaki farka göre tespiti Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından kabul edildiğinden, rapordaki hesaplamanın bu yöntem çerçevesinde yapılması, denetlenebilir olması gereklidir.

Hükme esas Adli Tıp Kurumundan alınan raporda; ... plaka sayılı, 2019 model, ... marka, ... tipi otomobilde malzeme, işçilik ve KDV dahil toplam 138.269.- TL’lik hasar meydana geldiği anlaşılmış, yaşı (1 yaş), kullanılmışlık düzeyi (14.350 km), kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri (Türkiye Sigortalar Birliği Kasko Değer Listesinden 2.376.000.- TL), hasar miktarı (138.269.- TL), değer kaybı hesaplamasında dikkate alınan parçalar (motor kaputu değişmiş) ile üst segment araç oluşu, hasar kaydının oluşmuş olması ve piyasa şartları dikkate alındığında dava konusu araçta 65.000.- TL’lik değer kaybının olacağı kanaatine varılmış olup,

aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri 2.376.000.- TL, aracın kaza sonrası 2. el piyasa değeri 2.311.000.- TL ve değer kaybının 65.000.- TL olarak belirlendiği anlaşılmakta olup, yukarıda belirtildiği şekilde değerlendirme yapıldığı, dosyadaki yazılara kanuni gerektirici sebeplere, değer kaybına ilişkin belirlemenin usul ve yasaya uygun olarak yapıldığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 3531-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.