Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/1162 K.2025/30

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 19.06.2020 tarihinde müvekkilinin içerisinde yolcu olarak bulunduğu, dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalı araç ile dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ZMMS sigortası olmaması nedeniyle davalı ...

Hesabının sorumluluğunda olan traktörün çarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde her iki araç sürücüsünün de kusurunun bulunduğunu, bu nedenle davalıların müvekkilinin zararlarından sorumlu olduğunu belirterek,

HMK'nın 107/2. maddesi uyarınca talep artırım hakları saklı olmak üzere, davalı sigorta şirketinden kalıcı iş göremezlik bedeli olarak şimdilik 6.800,00-TL, geçici iş göremezlik bedeli olarak şimdilik 100,00-TL, bakıcı gideri tazminatı olarak şimdilik 100,00 TL olmak üzere toplam 7.000,00-TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesine,

...'ndan şimdilik kalıcı iş göremezlik bedeli olarak 6.800,00-TL, geçici iş göremezlik bedeli olarak 100,00 TL, bakıcı gideri tazminatı olarak 100,00-TL olmak üzere toplam 7.000,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili talep artırım dilekçesi ile; ... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesi kapsamında ... Sigorta A.Ş. yönünden fazlaya ilişkin ve başkaca sorumlulara karşı her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, sürekli iş göremezlik tazminatı taleplerini 60.035,64-TL, geçici iş göremezlik tazminatı taleplerini 3.155,97 TL olarak, ... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesi bulunmaması nedeniyle ... yönünden, fazlaya ilişkin ve başkaca sorumlulara karşı her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 180.186,84-TL, geçici iş göremezlik tazminatı talebini 9.467,91 TL olarak belirleyerek davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde; dava konusu kaza ile ilgili olarak davacının başvurusunun eksik olduğunun tespit edildiğinin yazı ile bildirildiğini, bu kapsamda müvekkil tarafından Yönetmeliğin 9'uncu maddesine istinaden davacının söz konusu kazadan kaynaklanan kesin ve kalıcı vücut fonksiyon kaybı oranının belirlenmesi hususunda Prof.

Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi'ne başvuru yapıldığını, davacının ilgili kuruma başvurmadan ve dava şartını yerine getirmeden arabuluculuk ve dava yoluna başvurduğunu, bu nedenle dava şartı olan başvuru işlemi gerçekleştirilmeden davanın açıldığını, müvekkilinin sorumluluğunun kaza tarihindeki poliçe limiti dahilinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi bulunmayan araç sürücüsünün kusur oranı ve gerçek zarar ile sınırlı olduğunu, meydana gelen kaza ile davacının gerçek zararı arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı,

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından zarar görene gelir bağlanıp bağlanılmadığının belirlenmesi gerektiğini, davacının kazanın meydana gelmesinde müterafik kusurlu olup olmadığı ile kaza esnasında hatır taşıması yapılıp yapılmadığı hususlarının da araştırılması gerektiğini, müvekkiline yapılan eksiksiz bir başvuru bulunmadığından temerrütten bahsedilemeyeceğini ve alacağa hükmedilmesi halinde ancak dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; sorumluluklarının sigorta limiti, kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu, davacının kusuru, zararı ve maluliyeti kanıtlaması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca tanzim edilen 29/092021 tarihli raporda, davacının 19/06/2020 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" ve ekindeki cetveller esas alınarak bedensel özür oranı hesaplandığında, tüm vücut engel oranının % 41 olduğu ve sekel halini aldığı, bakıcı ihtiyacı süresinin 2 ay olduğu, iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği yönünde görüş bildirildiği,

Adli Tıp Kurumu İstanbul 2. Adli Tıp İhtisas Kurulu'nun 27/06/2022 raporu ile davacının dava konusu kaza nedeniyle yaralanmasının Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmeliğe göre, Görme Sistemi, Görme Sistemi yetersizliğine göre, kişinin tüm vücut engellilik oranının %32 olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 6 aya kadar uzayabileceği, tedavi süresince sürekli veya geçici olarak bakıcı ihtiyacı olmadığı yönünde görüş bildirildiği, Adli Trafik Bilirkişisi raporunda, ... plaka sayılı dava dışı araç sürücüsü ...'nun dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde % 75 oranında kusurlu olduğu,

... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ün ise %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, alınan raporlar çerçvesinde aktüer hesap birlikişisinden alınan raporda, davacının sürekli iş göremezlik zararının 240.142,46 TL, geçici iş göremezlik zararının 12.623,88 TL olarak hesaplandığı,

tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporlarına göre, davalı şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan dava dışı sürücü yönetimindeki ... plaka sayılı araç ile kaza tarihini itibariyle ZMMS sigortası bulunmayan dava dışı sürücü yönetimindeki ... plaka sayılı traktörün karıştığı trafik kazasında ... plaka sayılı araçta yolcu konumunda olan davacının yaralandığı ve vücut engellilik oranının %32 olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 6 ay olduğu hususunun Adli Tıp Raporu ile tespit edildiği,

mahkemece aldırılan ve dosya kapsamına ve denetime uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınan bilirkişi raporlarına göre, gerçekleşen kazada davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu, kaza tarihi itibariyle sigortasız araç sürücüsünün ise % 75 oranında kusurlu olduğu, davacının geçirdiği trafik kazası nedeniyle maluliyet oranı ve kusur oranı göz önünde bulundurularak aktüer bilirkişi tarafından yapılan hesaplama neticesinde davacının sürekli iş göremezlik zararının 240.142,46 TL, geçici iş göremezlik zararının 12.623,88 TL olduğu, davacının talebinin kusur oranında olduğu,

davalı ... vekilince hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği ileri sürülmüş ise de, hatır taşıması savunmasının defi niteliğinde olduğu ve davalı tarafından süresinde cevap dilekçesi verilmediğinden hatır taşıması indirimi yapılmadığı, ancak soruşturma aşamasında alınan beyanlar gözetildiğinde davacının sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca bindiğinin ve bu şekilde zararı artırdığının kabulü ile davacı lehine hükmedilecek tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğinin kabul edildiği, buna uygun olarak ve dava dışı araç sürücülerinin kusurlarına isabet eden miktarlarda tazminata karar verildiği,

ancak takdiri indirim nedeniyle davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine karar verilmediği, her ne kadar hükme esas alınan ATK raporunda davacının bakıcı ihtiyacının olmadığı bildirilmiş ise de, davacının her bir davalı yönünden talep etmiş olduğu 100,00 TL bakıcı gideri talebi sehven tazminat hesabına dahil edildiği, gerekçeli karar ile kısa karar arasında çelişki oluşmamak için kısa karar aynen gerekçeli kararın hüküm fıkrasına geçirildiği, davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun 25/01/2021 tarihinde, davalı ...

Hesabına yapılan başvurunun 23/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalıların kendilerine yapılan tebliğ tarihine 8 iş günü ilave edilmesi neticesinde davalı sigorta şirketinin 05/02/2021 ve davalı ... Hesabının 04/12/2020 tarihi itibariyle temerrüde düşmüş olacağı göz önünde bulundurularak ve kazaya karışan araçların hususi olduğu özetilerek yasal faize hükmedildiği gerekçesiyle. “1-Davanın kısmen kabulüne,

A-Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden;

-60.035,61 TL sürekli iş göremezlik, 3.155,97 TL geçici iş göremezlik ve 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 63.291,58 tazminattan % 20 oranında müterafık kusur indirimi yapılmasıyla belirlenen 50.633,26 TL tazminatın 05/02/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

B-Davalı ... yönünden;

- 180.106,84 TL sürekli iş göremezlik, 9.467,91 TL geçici iş göremezlik ve 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 189.674,75 tazminattan % 20 oranında müterafık kusur indirimi yapılmasıyla belirlenen 151.793,80 TL tazminatın 04/12/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,” karar verilmiş, karar davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; maluliyet raporu, Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulundan alınmış ise de yeterli olmadığını, müvekkilinin kazaya bağlı maluliyetinin daha fazla olduğunu, mevcut arazlarına uygun olmadığını, rapordaki maluliyet oranının eksik tespit edildiğini, ayrıca müvekkilinin 65 yaşından büyük olması nedeniyle de engel oranına %10 ilavesi ile balthazard yöntemi ile bu oranın da nazara alınarak belirlenmesi gerektiğini, yine raporda, geçici ve sürekli bakıcı ihtiyacı olmadığına yönelik değerlendirmeyi de kabul etmediklerini, bu nedenle raporlar arasındaki,

çelişkinin giderilmesi için yeninden rapor alınması gerektiğini, müterafik kusur indirimini de kabul etmediklerini, kaza ile müvekkilinin yolcu olduğu araç sürücüsünün alkollü olması arasında illiyet bağı olmadığını, bu nedenle müterafik kusur indiriminin haksız olduğunu, faize ilişkin ise, kaza tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesi gerektiğini, aksi durumda ise davalılara başvurularının tebliğ tarihlerinin nazara alınması gerektiğini, davalıların kazayı öğrenmeleri ile temerrüdün gerçekleştiğinin kabulü gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun uygun olmadığını, Kaza Tespit Tutanağı ve bilirkişi raporunda çelişki olduğundan çelişki giderilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, aktüer hesaplamanın da Genel Şartlara göre yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerinin teminat kapsamında olmadığını, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca alınan maluliyet raporunda bakıma muhtaç olmadığı belirtilmiş iken bakıcı giderine karar verilmesinin de hatalı olduğunu,

müvekkiline eksik evrak ile müracaat edilmiş olması nedeniyle müvekkilinin temerrüdü gerçekleşmemiş olmasına rağmen temerrüt faizine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf edenlerin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan inceleme neticesinde; Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle, bakıcı gideri, sürekli iş göremezlik ve geçici iş görmezlik tazminatı istemidir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

1- Davacı vekilinin maluliyet raporuna yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; haksız fiilden kaynaklanan cismani zarar nedeniyle iş göremezlik zararlarına dayalı maddi tazminat davasında, maluliyet durumunun doğru şekilde tespit edilmiş olması önemlidir.

Zarar görenin maluliyet durumunun tespitinde, mahkemece alınan raporlar arasında çelişki bulunması halinde taraflarca rapora itiraz edilmesi durumunda raporlar arasında çelişki giderilmeli, yine raporlar arasında çelişki olmasa dahi raporun uygun olmadığına yönelik somut itiraz olması halinde özellikle mevcut yaralanma ve kaza arasında illiyetin yeterince raporda tartışılmadığı durumlarda itiraz değerlendirilmeden karar verilmemelidir.

Rapora bir itiraz olmasa dahi, rapora yönelik açık bir kabul olmadığı durumlarda mahkeme, raporun karar vermeye elverişli olmadığı kanaatine varması halinde de HMK'nın 281/3. maddesi gereğince rapor alabilir.

Eldeki dosyada, ilk derece mahkemesi tarafından Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan raporda, davacının meydana gelen kaza nedeniyle "görme sistemi" arazları nedeniyle % 41 engel oranı belirlenmesi yanında, ayrıca "Kulak Burun Boğaz" arazları çerçevesinde yüzünde meydana gelen yaralanma nedeniyle %3 oranında engeli meydana geldiği kabul edilerek balthazara göre toplam engel oranının %34 olarak tespit edildiği, ayrıca davacının yaşı nedeniyle %10 engel oranı ilavesi ile engel oranın %41 olarak tespit edildiği görülmüştür.

Hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu 27/06/2022 tarihli raporunda ise, sadece görme siteminde meydana gelen arazlar nedeniyle %32 engel oranı tespit edildiği anlaşılmaktadır. Davacının yaşı nedeniyle maluliyetine %10 ilave edilmemiş olması, kazaya bağlı maluliyet niteliğinde olmadığından yerinde görülebilir ise de, yüzünde meydana gelen yaralanmalar nedeniyle her iki rapor arasında çelişki bulunmaktadır.

Bu durumda, Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulundan Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulundan alınan rapor ile Hacettepe Üni. Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan alınan 29/09/2021 tarihli raporlar arasında çelişki bulunduğundan, Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulundan davacının yüzünde meydana gelen yaralanmalar da değerlendirilmek suretiyle çelişkinin giderildiği engellilik raporu alınarak, davacının kazaya bağlı yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik durumunun tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden davanın esası hakkında eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

2-Davalı vekilinin bakıcı giderine yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; mahkemece hükme esas alınan maluliyet raporunda, davacının kazaya bağlı yaralanması nedeniyle geçici ve sürekli bakıma muhtaç olmadığı belirtilmesine rağmen mahkemece kısa karada ve gerekçeli karar hüküm fıkrasında davacının bakıcı giderine yönelik talebinin kabulüne karar verilmiştir. Her ne kadar mahkemece gerekçesinde sehven verildiği belirtilmiş ise de, hüküm fıkrasında tarafların hak ve borçları düzenlendiğinden, gerekçede sehven denilmiş olması, hüküm fıkrasında düzenlenen hak ve borçları ortadan kaldırmayacağından, alınan maluliyet raporunda davacının geçici veya sürekli bakıma muhtaçlık durumu olmadığı belirtilmesine rağmen bakıcı giderinden davalıların sorumlu tutulmuş olması doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldlrılmasına, davanın yeniden görülerek öncelikle Hacettepe Üni.

Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan rapor ile Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulundan alınan raporlar arasında "yüzde meydana gelen yaralanmalar" nedeniyle araz oluşup oluşmadığı hususunda çelişki bulunduğundan Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulundan raporlar arasındaki çelişkinin giderildiği rapor alınarak, usuli kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle davanın esası hakkında, olumlu olumsuz bir karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davacı ve davalı ...

Hesabının sair istinaf sebebplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.