Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/192 K.2024/636

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 15/08/2020 tarihinde davacı şirkete ait damperli kamyon ile dava dışı ... A.Ş.'ye ait trans mikser arasında maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kaza nedeniyle ... A.Ş.'ye ait araçta oluşan hasar bedelinin davacı şirket tarafından ... A.Ş.'ye ... 3574493 seri nolu 10/05/2021 düzenleme tarihli 74.861,81 TL bedelli çekle ödendiğini, davacı şirkete ait damperli kamyonun ...

Sigorta A.Ş. tarafından 31/03/2020 tarih 99122105 poliçe numaralı ZMMS poliçesi ile ve 31/03/2020 tarih 99121907 poliçe numaralı Genişletilmiş Banka Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, davacı şirketin ...

A.Ş.'ye ödemek zorunda kaldığı hasar bedelinin davacıya ödenmesi için davalı sigorta şirketine Ankara 63. Noterliği'nin 30/10/2020 tarih 33394 yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek en geç 3 gün içinde ödeme yapmasının istendiğini, ancak ödeme yapmadığını belirterek,

davalı şirket tarafından 31/03/2020 tarih 99121907 poliçe numaralı genişletilmiş banka kasko sigorta poliçesi ve 31/03/2020 tarih 99122105 poliçe numaralı zorunlu mali sorumluluk(trafik) sigorta poliçesi ile teminat alınan alınan damperli kamyonun sebebiyet verdiği 74.861,81 TL hasar bedelinin, temerrüt tarihi olan 07/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın kabulüne, 74.861,81 TL'nin 30/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava konusu taleplerin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, davalı sigorta şirketinin meydana gelen kaza sebebiyle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün kusuru olmadığı gibi kazanın karayolu dışında gerçekleşmiş olduğunu, sigortalının kendisinin uğrayacağı zararların teminat kapsamı dışında olduğunu, dava dışı ... A.Ş.'ye ait araca ilişkin davalı şirkete yapılan başvuru sonrası ...

A.Ş.nin başvurusunun davalı şirket tarafından reddedildiğini, bu aşamadan sonra ...

A.Ş. tarafından dava ikamesi yoluna gidilmediğini, ancak davacı tarafından ilgili şirketin zararının karşılandığı iddia edilerek davalı şirketten talepte bulunulduğunu, davalı şirketin yapılan ödemeye onayı ya da muvafakati bulunmadığını, davacının kendi özgür iradesi ile yaptığı ödeme neticesinde davalıya rücu edemeyeceğini, hükme esas alınan raporu tanzim eden bilirkişilerin sigorta hukukunda uzman olmadığını, davacının dava ehliyeti bulunmadığını, kasko poliçesinden de görüleceği üzere ...

Bankası ... nezdinde dain ve mürtehin kaydı bulunduğunu, davacı tarafından işbu davanın açılmasına muvafakat edilip edilmediğine dair dain ve mürtehinden alınmış herhangi bir yazı ibraz edilmediğini, davacı tarafından davalı şirkete vekil aracılığıyla. "Müvekkil şirket adına daha önce tarafınıza mail ile ulaşılmış olan konu ile ilgili ... Sigorta A.Ş. tarafından 4349062/1 numaralı olarak açılan dosya hakkında şirketinizle sehven iletişime geçilmiştir.

Dolayısıyla dosya hakkında şirketinizden herhangi bir talebimiz bulunmamaktadır. Gereğinin yapılmasını talep ederim.

07.12.2021" şeklinde gönderilen beyan üzerine davacı yanın davalı şirketten talebi olmadığını yazılı olarak beyan ettiğini, meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, hükme esas alınan rapor ile eksper raporları arasında çelişkiler bulunduğunu, mahkemece yargılama gideri, harç, vekalet ücreti hesabında hata yapıldığını, temerrüt tarihinin hatalı belirlendiğini ve avans faizine hükmedilmesinin yerinde olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda; Dava, sigortalı aracın karıştığı kazada hasar gören 3.kişiye ait araca ilişkin olarak sigortalı tarafından 3.kişiye yapılan araç hasarı ödemesinin, sigortalı tarafından, kendi aracının İMM sigorta poliçesi ve ZMM sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden rücuu istemine ilişkindir.

Somut olayda kaza tespit tutanağı uyarınca; kazanın 15.05.2020 tarihinde ... plakalı damperli kamyon şoförünün damperinde yüklü hafriyatı boşaltmak için gerekli emniyet ve güvenlik tedbirlerini almadan, bu esnada, arka gerisinde durmakta olan ... plakalı beton mikserini fark etmeyerek manevra yapması sonucu duran araca çarpma şeklinde meydana geldiğinin belirlendiği, bilirkişi raporu uyarınca meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun belirlendiği, ... plaka sayılı araç malikinin ...

İnşaat Beton Petrol San. ve Tic. A.Ş. olduğu, ... plaka sayılı araç malikinin ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... Sigorta A.Ş.’ye Ankara 63. Noterliğinin 30.10.2020 tarih ve 33394 yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek ... plaka sayılı araçta meydana gelen 74.295,41 TL hasar bedelinin talep edildiği, ... plaka sayılı aracın ...

Sigorta A.Ş. tarafından 31.03.2020-2021 döneminde Genişletilmiş Banka Kasko Sigortası Poliçesinin yapıldığı ve söz konusu poliçe kapsamında İhtiyari Mali Mesuliyet Klozu’nun bulunduğu, bu kapsamda kaza başına maddi limitin 80.000,00 TL olduğu, ... plaka sayılı aracın ...

Sigorta A.Ş. tarafından 31.03.2020-2021 döneminde Genişletilmiş Kasko Sigortası Bedel Artış Zeyili Zeyilnamesi yapıldığı ve söz konusu bedel artışı zeyili kapsamında kaza başına maddi limitin 80.000,00 TL olduğu, ... plaka sayılı aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından 31.03.2020-2021 döneminde Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Poliçesinin yapıldığı ve teminat üst limitinin araç başına 41.000,00 TL olarak belirlendiği, ... plaka sayılı araç maliki ...

İnşaat Beton Petrol San. ve Tic. A.Ş. tarafından ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 15.12.2020 tarih ve 1403 nolu yansıtma bedeli faturasının kesildiği, meydana gelen kaza nedeniyle oluşan hasar bedelinin ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... İnşaat Beton Petrol San. ve Tic. A.Ş.’ye 10.05.2021 düzenleme tarihli 74.861,81 TL bedelli çekle ödendiği, ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasarın tespitine yönelik ... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd.

Şti. ünvanlı firma tarafından 29.03.2022 tarihinde hazırlanan kasko ekspertiz raporunda, yedek parça tutarı toplamının 53.062,16 TL, işçilik tutarı toplamının 9.900,00 TL ve ekspertiz masrafları tutarı toplamının 629,62 TL olmak üzere toplam hasar tutarının KDV hariç 63.591,78 TL olduğunun belirtildiği,araçta meydana gelen olay sonrası oluşan hasarın tespitine yönelik 30.09.2020 tarihinde hazırlanan oto mecburi mali mesuliyet ekspertiz raporunda, yedek parça tutarı toplamının 53.014,20 TL,

işçilik tutarı toplamının 9.000,00 TL ve ekspertiz masrafları tutarı toplamının 1.097,00 TL olmak üzere toplam hasar tutarının KDV hariç 63.111,20 TL olduğunun belirtildiği, ... plaka sayılı aracın meydana gelen olay neticesinde hasar giderimine ilişkin ... Otomotiv San. ve Tic.

A.Ş. başlıklı 30.09.2020 tarih ve 1506 fatura numaralı ve 86 kalemden oluşan faturada yedek parça ve işçilik tutarının toplam KDV dahil 74.295,41 TL olduğu,mahkemece alınan bilirkişi raporu uyarınca kaza sonucu dava dışı ... A.Ş. ye ait araçta oluşan zararın 74.295,41 TL olduğu belirlenerek anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

TTK'nın 1456/1. maddesinde. "Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder" düzenlemesine. 1456/2. maddesinde ise. "Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez.

Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 879. maddesi uyarınca, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatinin alınması gereklidir.

Böyle bir durumda, sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğundan sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatini almak suretiyle sigortadan, şayet kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat istemek hakkına sahip olur.

Öncelikle talep hakkının rehin hakkı sahibinde olması, yani sigorta bedelinin rehin hakkı sahibine ödenmesi gerektiği durumda, rehin hakkı sahibinin muvafakatinin bulunması halinde sigortalıya sigorta bedeli ödenebilir.

Bu durumda dava açma hakkı da öncelikle rehin hakkı sahibinde olduğundan bir dava şartı olarak aktif dava ehliyeti olan davacı sıfatının da rehin hakkı sahibinde olduğu, buna karşın daini mürtehinin muvafakati halinde bu şartın yerine getirilmiş sayılacağı Dairemiz yerleşik içtihatları ile de ortaya konulmuştur.

Somut olayda davacıya ait aracın trafik kaydında "... Bankası ..." lehine dain ve mürtehin kaydı bulunduğu anlaşılmakta ise de dava konusu olan ve rücuya konu edilen alacağın,sigortalı aracın uğradığı hasara ilişkin olmayıp,sigortalı aracın karıştığı kazada 3.şahsa verdiği araç hasarına ilişkin olduğu,bu suretle mahkemece dava dışı mürtehine, tazminatın davacıya ödenmesine muvafakatı olup olmadığı hususunun sorulmamış ve bu hususta muvafakatinin alınmamış olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına, toplanan delillere ve mahkeme kararının gerekçesine göre dava konusu kazanın meydana geldiği alan trafiğe kapalı olmakla birlikte iş makinalarının ve kamyonların giriş-çıkışına açık bir alan olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 2/2 inci maddesinde belirtilen "kamuya açık alan" ibaresinin özel mülkiyet olmayan alan anlamında olduğu, şantiye ve inşaat alanlarının karayolu sayılan yerlerden olduğu ve bu yerlerde meydana gelen kazalarla ilgili olarak Karayolları Trafik Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği hususunun Yargıtay'ın uzun yıllardır yerleşik hal almış istikrarlı kararlarında da yer aldığı,

kazanın meydana geldiği yerin karayolu veya karayolu sayılan yerlerden olup 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümlerinin uygulanması ve meydana gelen kaza sebebiyle oluşan zararın da Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminatı altında olduğu, mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu, buna göre kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu,

mahkemece hükmedilen tazminata davacının hasar gören 3.kişiye ödeme yaptığı tarihten itibaren aracın ticari olması da gözetilerek avans faizine hükmetmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, mahkemece hükmedilen yargılama gideri, harç, vekalet ücreti hesabında hata bulunmadığının anlaşılmasına göre davalı vekilinin istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 3531-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.