Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/287 K.2024/768

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde, 08.12.2017 tarihinde ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halindeyken sürücü ...'in idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını, kaza ile ilgili olarak Siirt Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/196 soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma yürütüldüğünü, ... plakalı aracın 51341595 numaralı poliçe ile davalı tarafından sigortalandığını, Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 28.02.2019 tarihli raporunda davacının sürekli iş göremezlik oranının %16,1,

bakıcı ihtiyaç süresinin 60 gün ve geçici iş göremezlik süresinin 120 gün olarak tespit edildiğini, davalı tarafından talep edilen eksik evrakların tamamlanması ile birlikte Sigorta Şirketine 13.03.2019 tarihinde başvuru yapıldığını, ancak sonuç alınamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik ve 100,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 300,00 TL'nin davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 24/11/2022 tarihli değer artırım dilekçesinde, müvekkili için talep ettikleri 100,00 TL sürekli iş göremezlik zararı taleplerini, ölüm ve sakatlık gideri teminatı yönünden 320.434,55 TL artırarak 320.534,55 TL'ye, müvekkili için talep ettikleri 100,00 TL geçici iş göremezlik zararı taleplerini, ölüm ve sakatlık gideri teminatı yönünden 9.365,45 TL artırarak 9.465,45 TL'ye, müvekkili için talep ettikleri 100,00-TL geçici bakıcı gideri zararı taleplerini,

tedavi gideri için poliçe limiti içerisinde 1.735,45-TL artırarak 1.835,45 TL’ye olmak üzere sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik dava değerini ölüm ve sakatlık teminat limiti olan 330.000,00 TL'ye, geçici bakıcı gideri dava değerini de tedavi gideri teminat limiti dahilinde 1.835,45 TL'ye toplam dava değerini 300,00 TL’den 331.835,45 TL’ye artırdıklarını, davanın bedel artırım dilekçeleri doğrultusunda kabulüne karar verilmesini,

tazminat alacaklarının davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari faizi (en yüksek avans) ile birlikte müşterek ve müteselsil tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, davacı tarafından sunulan sağlık kurulu raporunun usulüne uygun olmadığını, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri taleplerinin teminat dışı olduğunu, faiz başlangıcının hatalı talep edildiğini, müvekkili Şirketin temerrüde düşmediğini, maluliyet için dosyanın Adli Tıp Kurumu'na gönderilmesini, kusur tespiti yapılması gerektiğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ve trafik kayıtlarından 08.12.2017 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davacı ... 'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı motosikletin çarpışması sonucunda çift taraflı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, kazada davacının yaralandığı, ... plakalı aracın otomobil niteliği ile kullanım şekli hususi olarak ... adına kayıtlı olduğu, dosyada mevcut ... plakalı araca ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinden aracın davalı Sigorta Şirketi tarafından 13.10.2017 - 13.10.2018 tarihleri arasında sigortalandığı, sigortalayanın ... olduğu,

şahıs başı sakatlık ve ölüm tazminat limitinin 330.000,00TL, sağlık gideri tazminatının 330.000,00Tl olduğu, davalı Sigorta Şirketi tarafından bir ödeme yapılmadığı, davacı tarafından dava açılmadan önce Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'ndan alınan 28.02.2019 tarihli raporda Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre kaza nedeni ile davacının özür oranının %16.1 olduğu, 120 gün geçici iş görememezlik halinde kaldığı ve 60 gün süre ile geçici olarak bakıcıya muhtaç olduğunun bildirildiği,

davacının maluliyet oranının tespiti için alınan Dicle Üniversitesi Tıp Fakultesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nın 29.03.2022 tarihli bilirkişi raporunda, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre davacının vücut genel çalışma güçünü %15 oranında kaybettiği ve geçiçi iş göremezlik süresinin 6 ay, bakıcıya muhtaç olduğu sürenin 1 ay olduğunun bildirildiği, kusur raporunda, olayın meydana gelişinde motosiklet sürücüsü davacının kusurunun bulunmadığı,

... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığının bildirildiği, aktüer bilirkişi raporunda, TRH 2010 Yaşam Tablosu, Dicle Üniversitesi Tıp Fakultesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'na ait maluliyet raporu ve kusur raporu dikkate alınarak Prograsif Rant Yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda davacının sürekli iş güçü kaybından kaynaklanan tazminat alacağının 460.708,03TL, geçiçi iş görmezlikten kaynaklanan tazminat alacağının 9.465,45TL ve bakıcı gideri alacağının 1.835,45TL olduğu,

davacının sürekli iş güçü kaybından kaynaklanan tazminat alacağı ile geçiçi iş görmezlikten kaynaklanan tazminat alacağının toplam miktarının poliçe limitini aşması nedeni ile davacının poliçe limiti ile sınırlı olarak talepte bulunabileceği, sağlık gideri teminatı kapsamında da bakıcı gideri alacağı olan 1.835,45TL'yi talep edebileceğinin bildirildiği, dosyada mevcut olay yeri CD inceleme tutanağı ile tarafların kaza sonrası alınan beyanları değerlendirildiğinde kaza sırasında motosiklet sürücüsü olan davacının kaskının takılı olmadığı,

maluliyet raporlarından kaza nedeni ile davacının kafasından yaralandığı anlaşıldığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, poliçe limiti dikkate alındığında davacının kaza nedeni ile talep edebileceği geçici iş görmezlikten kaynaklanan tazminat alacağının 9.465,45TL, sürekli iş güçü kaybından kaynaklanan tazminat alacağının 320.534,55TL olduğu,

%20 müterafik kusur indirimi yapıldığında davacının 256.427,64TL sürekli iş görmezlik tazminatı ile 7.572,36TL geçiçi iş görmezlik tazminatı ve 1.468,36TL bakıcı gideri talep edebileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği, kısa kararda kabul edilen 256.427,64TL sürekli iş görmezlik tazminatı ile 7.572,36TL iş görmezlik tazminatının toplamı 264.000,00TL olduğu halde daktilo hatası ile 263.999,73TL yazıldığı anlaşıldığından bu hususun HMK 304. maddesi gereğince gerekçeli kararda düzeltildiği gerekçesiyle, "Davanın kısmen kabulü ile,

256.427,64TL sürekli iş görmezlik tazminatı, 7.572,36TL geçici iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 264.000,00TL ile 1.468,36TL bakıcı gideri tazminatının temerrüt tarihi olan 25.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, maddi tazminat yönünden müterafik kusur indirimi yapılmasının açıkça usul, yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin kaskını taktığını, ancak kaskını takmasına ve herhangi bir trafik yasağını ihlal etmemesine rağmen kazada ağır bir şekilde yaralandığını, hal böyleyken müterafik kusur indirimi yapılmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, kazanın meydana gelişinde kaskın etkisinin tam anlamı ile araştırılması ve bu konuda indirim yapılmadan önce illiyet bağını kuran Adli Tıp raporu alınması gerektiğini, müterafik kusur indiriminde matematiksel hata yapıldığını,

toplam tazminat miktarı üzerinden müterafik kusur indirimi yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken direkt poliçede yazılı teminat limiti üzerinden indirim yapılmasının isabetsiz olduğunu, maddi tazminat yönünden taleplere davalı sigortaya başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesinin isabetsiz olduğunu, olay tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğini, maluliyet oranının daha yüksek olduğunu, eksik vekalet ücretine hükmedildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde, mahkeme kararında dava değeri 331.835,45 TL olan davanın kısmen kabulü ile 256.427,64TL sürekli iş görmezlik tazminatı, 7.572,36TL geçici iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 264.000,00TL ile 1.468,36TL bakıcı gideri tazminatının temerrüt tarihi olan 25.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiğini, ancak lehe vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek, vekalet ücreti yönünden kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenlerin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri istemidir.

Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582). Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir (KILIÇOĞLU, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418). Buna göre, müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olması aranmaktadır.

Somut olayda, davacının yaralanmasının niteliği, kaza tespit tutanağında kask takılmadığına ilişkin yapılan belirleme ve tüm dosya kapsamından, mahkemece müterafik kusur indirimi yapılması yerinde bulunmuştur.

Bununla birlikte, tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması TBK 51. ve 52. maddelerinde düzenlenmiş olup, müterafik kusur indirimi belirlenen tazminattan yapılacağından mahkemece, poliçe teminat limitinden müterafik kusur indirimi yapılması isabetli bulunmamıştır.

Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 12/02/2020 tarih ve 2018/1774 Esas, 2020/1284 Karar sayılı ilamında da; “BK. 44. maddesi ile hakim tazminatı belirleyeceğinden yapılacak olan %20 oranındaki müterafik kusur indiriminin belirlenen bu gerçek zarar miktarından yapılması gerekirken indirimin poliçe limiti üzerinden yapılması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir” denilmektedir.

Bilirkişi tarafından toplam 460.708,03 TL sürekli işgöremezlik tazminatı, 9.465,45 TL geçici işgöremezlik tazminatı ve 1.835,45 TL bakıcı gideri hesaplanmıştır.

Davacı vekili 24/11/2022 tarihli değer artırım dilekçesinde, müvekkili için talep ettikleri 100,00 TL sürekli iş göremezlik zararı taleplerini, ölüm ve sakatlık gideri teminatı yönünden 320.434,55 TL artırarak 320.534,55 TL'ye, müvekkili için talep ettikleri 100,00 TL geçici iş göremezlik zararı taleplerini, ölüm ve sakatlık gideri teminatı yönünden 9.365,45 TL artırarak 9.465,45 TL'ye, müvekkili için talep ettikleri 100,00-TL geçici bakıcı gideri zararı taleplerini,

tedavi gideri için poliçe limiti içerisinde 1.735,45-TL artırarak 1.835,45 TL’ye olmak üzere sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik dava değerini ölüm ve sakatlık teminat limiti olan 330.000,00 TL'ye geçici bakıcı gideri dava değerini de tedavi gideri teminat limiti dahilinde 1.835,45 TL'ye toplam dava değerini 300,00 TL’den 331.835,45 TL’ye artırdıklarını belirtmiş olup, müterafik kusur indirimi ile sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden belirlenen toplam tazminat miktarı 368.566,40 TL, geçici iş göremezlik tazminatı 7.572,36 TL, bakıcı tazminatı 1.468,36 TL olup, poliçe limiti ve talep edilen miktarlar gözetilerek,

320.534,55 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 7.572,36 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 1.468,36 TL bakıcı gideri toplam 329.575,27 TL’ye hükmedilmesi gerekirken eksik miktara hükmedilmesi isabetsizdir.

Diğer taraftan, müterafik kusur indirimi nedeniyle vekalet ücretine hükmedilemeyeceğinden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; kaldırma nedenine göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF YARGILAMA HARÇ VE GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1- Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının davacıya iadesine, 2- Davacı tarafından yapılan 185,00 TL istinaf yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının davalıya iadesine, 4-Davalı tarafından istinafa başvuru aşamasında yapılan masraf bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 29/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.