Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/353 K.2024/862

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ile davalılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket yetkilisi ...'ın ... Araç Kiralama (... Oto Kiralama ve Turizm Yatırımları A.Ş.) şirketinden kiralamış olduğu ... plakalı araç ile 14/12/2019 tarihinde davalılardan ...'e (...

İnşaat ve Ticaret A.Ş.) giriş yapmak istenmesi ve ring alanında davalı ... adlı görevlinin (valenin) aracın burada parkının yasak olduğunu söylemesi ve aracı dışarıya çıkartmak için aracın anahtarını alması üzerine davalı sürücü ...'taş'ın sürücü olarak ... girişine girmek isteyip otelin bahçe duvarına aracın sağ otomatik sürgülü arka kapı kısmını çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucu oluşan hasarın ...

Araç Kiralama şirketi tarafından toplam 9.469,50 TL'lik (KDV) dahil araç hasar bedeli olarak müvekkili şirkete fatura düzenlenerek araç hasar bedelini istenmesi üzerine, müvekkili şirket tarafından icra takibine konu olan 31/12/2019 tarihli hasar bedeli yansıtma faturasının kesildiğini ve faturanın iade edilmeyerek kesinleştiğini, ancak fatura bedelinin ödenmediğini, ...

Araç Kiralama şirketi tarafından müvekkili şirket ve şirket yetkilisi ... aleyhine oluşan maddi hasarın tahsili için başlatılan icra takibi neticesinde Beykoz İcra Müdürülüğü'nün 2020/3448 sayılı icra takip dosyasına 10.084,00 TL ödeme yapıldığını, bu bedelin tahsili amacıyla davalılar aleyhine Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/8817 sayılı icra takip dosyası ile başlatılan takibin davalıların haksız itiraz ettiklerini belirterek, itirazın iptaline, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

İnşaat ve Ticaret A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde; dava konusu aracı kiralayanın davacı şirket değil dava dışı ... olması nedeniyle davanın aktif husumet ehliyeti yönünden reddi gerektiğini, hukuka aykırı ödemenin müvekkili şirketten talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin davacıya yöneltilen icra takibi neticesinde ödenen icra masraflarından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacının icra takibinde talep edilen işlemiş faizin de haksız olduğunu, aracın tamiratının ve kazaya uygunluğunun denetlenmesi gerektiğini, faturanın kaza ve hasar ile ilgili olduğunun ispat edilmesi gerektiğini,

müvekkili şirketin sigortacısı 17/02/2020 tarihinde 4.529,06 TL ödeme yaptığını, TBK'nın 578. maddesi uyarınca müvekkiline bildirim yapılmamış olduğundan müvekkilinden talepte bulunulmasının mümkün olmadığını, davacının icra inkar tazminatının da haksız olduğunu bildirerek, davanın reddine, kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; davacı şirkete bir borcunun bulunmadığını, davaya konu olayda aracın, şahıs tarafından kendi isteği ile teslim edildiğini, kendisinin davacı ile herhangi bir ilişkisinin olmadığını, ayrıca aracın yasak olan yere park edilmesi sebebi ile sürücünün kendi isteği ile teslim ettiğini, yardımcı olurken oluşan hasarın kendisinden talep edilmesinin haklı olmadığını, icra takibinde fatura alacağı talep edilmiş olduğunu, ancak kendisine kesilen ya da gönderilen bir faturanın bulunmadığını, bu nedenle faturaya bağlı bir borcunun olmadığını, çalıştığı otelin sigorta şirketinin araçta meydana gelen hasar bedelini ödediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/8817 sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalılar hakkında 9.469,50 TL bedelli fatura, 39,69 TL işlemiş faiz, 1.084,00 TL tebliğ gideri ve 4,54 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.597,73 TL alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibin davalıların itirazı ile durması üzerine süresi içinde itirazın iptali talebiyle eldeki davanın açıldığı, Beykoz İcra Müdürlüğü'nün 2020/3448 sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, dava dışı ...

Oto Kiralama ve Turizm Yatırılmaları A.Ş. tarafından eldeki davanın davacısı şirket ve dava dışı ... aleyhine 8.469,50 TL fatura bakiye alacağı, 538,80 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.008,30 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı ve davacı şirket tarafından icra dosyasına 22/09/2020 tarihinde 10.554,02 TL ödeme yapıldığının anlaşıldığı, dava dışı sigorta şirketinden celbedilen hasar dosyasının incelenmesinde, dava dışı sigorta şirketi tarafından dava dışı kiralayan şirkete 17/02/2020 tarihinde 4.529,06 TL ödeme yapıldığının anlaşıldığı,

davacı vekilinin 14/10/2021 tarihli dilekçe ile dava dışı şirket tarafından müvekkili şirkete yargılama sırasında 4.529,06 TL ödeme yapıldığının bildirildiği, dava dışı kiralayan şirkete müzekkere yazılarak ekspertiz ücreti ödemesine için bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, dava dışı kiralayan şirketin ekspertiz ücreti ödemesi yapılmadığını bildirdiği, bilirkişi heyet raporunda, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın %100 oranında tamamen kusurlu olduğu, ... plakalı araçta oluşan toplam hasar ve masraflar bedelinin ise KDV dahil olmak üzere 9.469,90 TL (8.025,34 TL + 1.444,56 TL KDV) olduğu, dava dışı ...

Oto Kiralama A.Ş. tarafından davacı şirkete 24.12.2019 tarih ASW2019122400054 sıra numaralı "Araç Hasar Bedeli" açıklamalı toplam 9.469,50.-TL tutarında fatura düzenlendiği ve ...

Oto Kiralama A.Ş. şirketi tarafından davacı şirket ve yetkilisi adına Beykoz İcra Dairesi 2020/3448 Esas sayılı dosya ile 9.008,30 TL üzerinden takip yapıldığı, davacının ilgili icra dosyasına 22/09/2020 tarihinde 10.554,02 TL tutarında ödeme yaptığı, davacı şirketin de, davalıya 31.12.2019 tarihli 164100 sıra numaralı "Araç (...) Hasar Bedeli Yansıtma Faturası" açıklamalı toplam 9.469,50.-TL tutarında yansıtma faturası düzenlediği, ilgili faturaların (davacı/davalı) taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, karşılığında herhangi bir ödeme/tahsilat alınmadığı görülmekle, davacının 9.469,50 TL tutarında davalı şirketten alacaklı olduğu,

davacı şirketçe, araç kiralama şirketi tarafından davacı şirket ve şirket yetkilisi ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, hasar bedeli yansıtma faturasının bedelinin 9.469,50 TL olmasına rağmen davacı şirket aleyhine açılan icra takibine 10.084,00 TL ödenmiş olduğunun belirtildiği, itiraz üzerine alınan ek raporda ise, tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre, davacının 9.469,50.-TL tutarında davalı şirketten alacaklı olduğu ancak, davacı vekilince verilen 02/12/2021 tarihli beyana göre, dava dışı ...

Oto Araç Kiralama A.Ş. tarafından yapılan 4.529,06.-TL ödemenin olduğu ve buna göre ise (9.469,50-4.529,06)= 4.940,44.-TL (asıl alacak) alacaklı olacağı, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın %100 oranında tamamen kusurlu olduğu, ... plakalı araçta oluşan toplam hasar bedelinin ise KDV hariç olmak üzere 7.030,49 TL, KDV dahil olmak üzere ise 8.295,49 TL (7.030,49 TL + 1.265,49 TL KDV) olduğu, ... plakalı araçta oluşan hasarın belirlenmesi için yapılan ekspertiz hizmeti bedelinin ödenmesinin takdirinin Mahkemeye ait olmak üzere KDV hariç 394,85 TL olduğunun belirtildiği, davacı şirket yetkilisi ... tarafından dava dışı ...

Oto Kiralama ve Turizm Yatırılmaları A.Ş.'den kiralanan aracın 14/12/2019 tarihinde davalı sürücü ... kullanımındaki iken hasarlandığı, dava dışı kiralayan şirket tarafından davacı şirket ve kiracı hakkında Beykoz İcra Müdürlüğü'nün 2020/3448 sayılı icra takip dosyası ile başlatılan icra takip dosyasına davacı şirket tarafından 22/09/2020 tarihinde 10.554,02 TL ödeme yapıldığı ve ödenen bu miktarın davalılardan tahsili amacıyla Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2020/8817 sayılı icra takip dosyası ile başlatılan takibin davalıların itirazı ile durması üzerine süresi içinde eldeki davanın açıldığı,

dava dışı kiralayan şirket tarafından davalı şirketin sigortacısından 17/02/202020 tarihinde 4.529,06 TL ödeme alındığı ve Beykoz İcra Müdürlüğü'nün 2020/3448 sayılı icra takip dosyası ile 12/09/2020 tarihinde 9.008,30 TL üzerinden takip başlattığı, davacının tebliğ aldığı faturayı ödemeyerek icra takibi başlatılmasına neden olduğu gibi icra takibine de itiraz etmeksizin ödeme yaptığı, buna göre davalıların davacının icra takibine uğramış olması nedeniyle ödemek zorunda kaldığı icra takibinin ferilerinden sorumlu tutulamayacağı, davalıların ancak gerçek zarar miktarından sorumlu oldukları,

mahkemece alınan bilirkişi heyet raporu ile belirlendiği üzere zararın 8.295,98 TL olduğu, dava dışı kiralayan şirketin cevabi müzekkeresine göre ekspertiz hizmeti için ücret ödenmediği, davalılar takipten önce temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faiz talep edilemeyeceği, her ne kadar davalılar 8.295,98 TL zarar miktarından sorumlu ise de, davacı vekilince 14/10/2021 tarihli dilekçe ile dava dışı kiralayan şirketçe daha önce sigorta şirketinden tahsil edilen 4.529,06 TL'nin müvekkili şirkete iade edildiği bildirilmiş olmakla, bu miktar yönünden davanın konusuz kaldığı,

ancak davacının bu miktar yönünden de dava açmakta haklı olduğu anlaşılmakla davalılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedileceği gerekçesiyle.

"Davanın kısmen kabulüne, davalıların Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/8817 sayılı icra takip dosyasına itirazlarının kısmen iptaline, takibin 3.766,92 TL asıl alacak üzerinden ve takip talebindeki şartlarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, şartları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı ve davalıların kötüniyet tazminatı isteminin reddine, davanın 4.529,06 TL'lik kısmı yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; konusuz kalma kararı ve buna bağlı olarak hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinde fahiş hata olduğunu, davanın kabulü ve kabule ilişkin tutarın hatalı olduğunu, ancak kabule göre dahi müvekkilince dava konusu icra takiplerinden ve işbu davadan çok uzun zaman önce ödenen tutarla ilgili olarak davanın konusuz kalmasına ve davacının bu davayı açmakta haklı olduğuna karar verilmesi ve buna bağlı olarak yargılama giderleri ve vekalet ücreti bakımından müvekkilleri aleyhine karar verilmesinin hatalı olduğunu, gerekçeli kararda da ifade edildiği üzere müvekkili şirketin sigortacısının,

araç sahibine 17/02/2020 tarihinde 4.529,06-TL tutarında ödeme yaptığını, müvekkili adına ödeme tarihinin 17.02.2020, davacıya yapılan takip (ödeme e.) tarihinin 14.09.2020, müvekkile yapılan takip (ödeme e.) 09.10.2020 olduğunu, bu halde karara göre konusuz kalan tutar, davacıya icra takibi yapılmadan yaklaşık 7 ay önce ödenen tutara ilişkin olup, ödeme, adeta dava sırasında yapılmış gibi konusuz kalma kararı verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin zaten aylar önce yaptığı ödemeyi, icra takibine itiraz etmeksizin haksız biçimde ödeyen davacıyı, bu tutar bakımından dava açmakta haklı görmenin,

zaten ödeme yapmış müvekkili bu tutar bakımından yeniden yargılama gideri ödemeye mahkum etmek fahiş hata olduğunu, dava dışı kiralama şirketinin, zaten müvekkili sigortacısından tahsil ettiği tutara ilişkin olarak davacıya icra takibi yaptığını, davacının bu haksız ve mükerrer tahsilata yönelik takibe itiraz etmeksizin ödeme yapmış olup müvekkile yönelttiği alacak talebine dair "bu davayı açmakta haklı olduğuna" hükmedilmesi ve davacı ile dava dışı kiralama şirketinin kusurunun davalılara yüklenerek aleyhe yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, talebin aşıldığını, davacı yan,

müvekkilinin başından beri ödediğini beyan ettiği 4.529,06-TL'lik tutarı, dava sırasında dava dışı kiralama şirketinden tahsil ettiğini ve 6.024,96 TL üzerinden davaya devam ettiklerini 14.10.2021 tarihli dilekçesi ile mahkemeye beyan ettiğini, bu açık vazgeçmeye rağmen, yargılama giderine dair bir talep de olmamasına rağmen davanın reddi yerine konusuz kalma kararı verilmesinin hatalı olduğunu, husumet itirazının incelenmediğini, işbu davanın davacısı, ... Grup İnş. Turz.

Ltd. Şti. ise de dava dilekçesine ve dosyaya kazandırılan kira sözleşmesi ve kiraya veren şirket beyanına göre aracı kiralayan, davacı şirket değil dava dışı ... ([TCKN]) olduğunu, kazanın ilgili olduğu kira sözleşmesinin tarafı olmayan davacı şirketin, aslen borçlu olmadığı borcu ödeyerek,

müvekkile rücu etmesi mümkün olmayıp, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, takip dayanağı fatura olup davalılardan ...'a kesilmiş bir fatura bulunmadığını, kusur değerlendirmesinin hatalı olduğunu, araç, daha önce kazaya karışmış olup değer kaybı talebinin kabulünün hatalı olduğunu, tamirde kapıda değişme olduğu ve kullanılan kapının orjinalliğinin ispat edilemediğini, davacının, TBK'nın 578. madde kapsamında bildirim yapmadığını, dava konusu kazanın müvekkili şirkete ait otelde gerçekleştiğini, TBK'nın 578 maddesi'nde konaklama yeri, garaj,

otopark ve benzeri yerleri işletenlere bırakma ve hasar halinde "Konaklayan zararını öğrenir öğrenmez işletene bildirmezse, istem hakkını kaybeder." denildiğini, dava konusu olayda, otel işleteni olan müvekkili şirkete TBK'nın 578. maddesine göre bir bildirim yapılmamış olup, bu sebeple müvekkilinden talepte bulunulmasının mümkün olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ... Araç Kiralama Şirketi tarafından toplam 9.469,50 TL'lik araç hasar bedelinin müvekkilinden istendiğini, şirket de herhangi bir ödeme yapmadığı için bu sefer Beykoz İcra Dairesi'nin 2020/3448 sayılı icra takibine maruz kaldığını ve bu dosyaya toplam 10.084,00 TL ödediğini, dava devam ederken ...

Araç Kiralama Şirketi, aracın sigortasından 4.529,06 TL tahsil ettiğini ve müvekkili şirket tarafından yapılan icra takibi sonucunda 4.529,06 TL'yi müvekkile iade ettiğini dolayısıyla, bu tutarın tahsil edildiğini, mahkemece alacaktan bu rakamın düşüldüğünü, ancak reddedilen kısım üzerinden davalı tarafa vekalet ücreti takdir ettiğini, davanın açıldığı tarihte müvekkili şirketin bu tutarı da davalılardan talep etme hakkına sahip olduğu için, dava devam ederken tahsil edilen tutar yönünden davalılara vekalet ücreti takdir edilemeyeceğini, eksper ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu,

ayrıca icra masraflarına hükmedilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasar bedelinin tahsiline ilişkin itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara, kanuni gerektirici sebeplere, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğunun anlaşılmasına, icra takibine davacının neden olduğu anlaşılmakla icar giderlerinden davalının sorumlu tutulmamasının yerinde bulunmasına, davalılar tarafından 578. maddede yer alan; "- Konaklayan zararını öğrenir öğrenmez işletene bildirmezse, istem hakkını kaybeder." hükmü uyarınca talepte bulunulmayacağı iddia edilmiş ise de, anılan maddenin somut olayda uygulanma imkânının bulunmadığı, dava dışı ...

Oto Kiralama ve Turizm Yatırımları A.Ş.’ye dava dışı sigorta şirketi tarafından 4.529,06 TL ödeme yapıldığının ve ödenen bu meblağın anılan şirketçe yargılama sırasında davacıya iade edildiğinin anlaşılmasına ve bu nedenle davanın konusuz kaldığından bahsedilebilirse de dava açıldığı tarihteki haklılık durumu değerlendirildiğinde, TTK 1472. maddesinde, “(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.

(2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.” denildiği, bu nedenle bu miktarı ödeyen sigortacının bu miktarı talep hakkı bulunduğu, her ne kadar davacı ...... Ltd. Şti. bu miktarı davacı dışı ...

Oto Kiralama ve Turizm Yatırımları A.Ş.’ye ödemişse de, bu ödemenin sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet veren bir ödeme olduğu, bu nedenle rücu edilemeyeceği, bu miktara ilişkin olarak yargılama gideri ve vekalet ücretinden davacının sorumlu olduğu anlaşılmakla, vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin tüm istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf talebinin yukarıda belirtilen nedenlerle kabulüne, mahkemece yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmamasına göre, kararın istinaf eden davalı lehine olmak üzere HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi kararındaki kesinleşen yönler korunarak, ilk derece mahkemesi kararının düzeltilmesine karar verilerek, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

III-İstinaf talebi kabul edilen davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalılara iadesine,

IV-İstinaf başvurusu nedeniyle davalılar tarafından yapılan toplam 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 91,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 583,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

V-İstinaf talebi reddedilen davacıdan alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 181,00 TL'nin mahsubu ile 246,60 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

VI-İstinaf talebi reddedilen davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

VII-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

VIII-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 03/07/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.