Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/367 K.2024/896

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; mülkiyeti davalı ... adına tescilli ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde 13.03.2018 - 13.03.2019 tarihleri arasında geçerli sigortalı olduğunu, dava dışı ...'nun sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın Ankara ilinden Kayseri ili istikametine seyir halindeyken aracının direksiyon hakimiyetini kaybedip yolun sağında bulunan şarampole aracını devirmesi sonucu tek taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,

sigortalı aracın ağır kusurlu olduğunu, kaza tespit tutanağının alkol sonucuna ilişkin kısmı incelendiğinde sigortalı ... plakalı sigortalı araç sürücüsünün 0,76 promil alkollü olduğunu, kaza neticesinde, araçta yolcu konumunda bulunan dava dışı ...'nın malul kaldığını, dava dışı ...'nın yaralanması nedeniyle oluşan maluliyetine ilişkin olarak tahkim yargılaması sırasında sulh olunarak, arabuluculuk anlaşması yapılarak 25.02.2020 tarihinde 69.730,00-TL ödeme yapıldığını belirterek,

davalının Ankara 8. İcra Müdürlüğü’nde 2020/6433 Esas sayılı takibe itirazının iptaline, takibin 69.730,00-TL asıl alacak ile işlemiş faizi 2.665,02-TL olmak üzere tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile toplamda 72.395,02-TL üzerinden devamına, %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın esasını kabul etmemekle birlikte, dava konusu kazada kusurun dava dışı araç sürücüsü ...'ya ait olduğunu, 2918 sayılı KTK’da yer alan 52/1-d maddesine aykırı davrandığını, ayrıca 0,76 promil alkollü olduğu yönünde tespit yapıldığını, müvekkili ile kazayı yapan araç sürücüsü ... arasında hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığını, müvekkilinin araç kiralama işi yaptığını, bu şekilde geçimini sağladığını, kaza gününden önce 02.01.2019 tarihinde ...'nun araç kiralamak için müvekkiline geldiğini ve müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracı dava dışı ...'ya kiralandığını,

adı geçenin arayarak kiralama süresini uzattığını, dava konusu kazada müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını, öte yandan hiçbir zaman kabul anlamına gelmemekle birlikte tek taraflı yaralamalı maddi hasarlı trafik kazası kapsamında araçta yolcu konumunda yer alan ...'nın yaralanması neticesinde oluşan %8 maluliyet oranını kabul etmediklerini, işbu maluliyet oranının yüksek olup A.T.K.'nin maluliyet raporu alınmasını talep ettiklerini, dava dışı yolcu ... hakkında belirlenen hatalı maluliyet oranına göre belirlenen maddi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda.

07/01/2019 tarihinde dava dışı ...'nun kullandığı davacıya sigortalı olan ... plakalı araç ile seyir halinde iken tek taraflı olarak yaptığı kaza sonucu dava dışı ...'nın yaralandığı, kazadan sonra yapılan ölçüme göre sürücünün 0,76 promil alkollü olduğu sabit olduğundan davacı sigorta şirketinin Genel Şartların B.4.f maddesine göre ZMMS poliçesine istinaden davalı sigortalısına rücu hakkı yönünde yasal şartların oluştuğu, dava dışı ...'ya yapılan ödemenin dosya içerisindeki evraklar ile uyumlu olduğu,

her ne kadar davalı vekili müvekkilinin araç kiralama işi ile uğraştığını ve söz konusu aracın kaza günü dava dışı ...'ya kiralanması sebebiyle müvekkilinin sorumluluğu olmadığını beyan etmiş ise de söz konusu araç kiralamasına ilişkin vergi dairesine bildirimde bulunulmadığı anlaşıldığından bu beyana itibar edilmeyerek,

“Davanın kabulüne, davalının Ankara 8. İcra Müd.'nün 2020/6433 Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin, 69.730,00 TL asıl alacak ve 2.665,02 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 72.395,02 TL üzerinden devamına, davacı asıl alacağına takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz uygulanmak sureti ile takibin devamına, hüküm altına alınan alacak likit olmadığından davacının yasal koşulları bulunmayan tazminat isteminin reddine” karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davalının araç kiralama işiyle iştigal ettiğini, dava konusu ödemeye esas kazaya karışan aracın dava dışı kişiye kiralandığını, kazanın da bu esnada meydana geldiğini, kazada araç maliki davalının kusurunun bulunmadığını dolayısıyla zarardan da sorumlu olmayacağını, ayrıca hükme esas alınan maluliyet raporunun üzerinden 4 yıl geçtiğini, mahkemece yeniden rapor alınması gerektiğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davalı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine yönelik hususlar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, davacı tarafından ZMMS kapsamında sigortalanan aracın, tek taraflı kazası nedeniyle zarar görene yapılan ödemenin KTK'nın 95/2 maddesi ve ZMMS Genel Şartları B.4 maddesi (sürücünün alkollü araç kullanması) gereğince sözleşmeye dayalı olarak rücuen akidinden (sigortalıdan) tahsili istemiyle yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemidir.

Yerel Mahkeme tarafından davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Eldeki dava, ZMMS Genel Şartları gereğince davacının sigortalısından (akidinden) rücuen tazminat davası olup, trafik sigortacısı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince, tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.

Araç maliki ve sigorta şirketi arasındaki sigorta sözleşmesi gereğince, sürücünün ağır kusuru, yeterli ehliyete sahip olmaması veya alkollü olması sonucu zarara neden olunması hallerinde, sigortacının kendi akidine rücu hakkı bulunmaktadır.

Bu nedenle davalı/sigortalının aracını üçüncü kişiye kiralaması hususu ispat edilemediğinden sözleşmeden kaynaklanan rücu ilişkisinin sonucunu değiştirmeyeceğinden davalının kazaya karışan aracın kiralanması nedeniyle sorumluluğunun kalmadığına yönelik istinafına itibar edilmemiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; davalıya ait olup aynı zamanda davalı tarafından davacı şirkete ZMMS ile sigorta ettirilen aracın 07/01/2019 tarihli tek taraflı kazasında araçta yolcu olan dava dışı kişinin yaralandığı, kaza tutanağında sürücünün 0.76 promil alkollü olduğunun belirtildiği, dava dışı yaralanan tarafından 12/12/2019 tarihli ve İnönü Ünv. Tıp Fakültesi Adli Tıp ABD tarafından “Erişkinler İçin.

Yönetmeliğine” göre düzenlenen ve “ L1 vertebra sağ transvers proçes fraktürü” nedeniyle %8 malul, 45 gün iyileşme ve 45 gün bakıcı ihtiyacı olduğu görüşünü içerin maluliyet raporu ile başvurusu üzerine davalı şirket tarafından %8 maluliyet esas alınarak Genel Şartlara göre ve yaralananın kusursuz, sigortalının %100 kusurlu olduğu kabul edilerek yapılan hesap kapsamında 25/02/2020 tarihinde banka aracılığıyla 61.000TL ve 8.730TL olmak üzere toplam 69.730TL ödendiği, Ankara 8. İcra Dairesinin 2020/6433 E. sayılı takip dosyası ile işlemiş faiz dahil toplam 72.395,02TL’nin tahsili için davalı hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığı,

davalı/borçlunun 31/08/2021 tarihli itirazı üzerine takibin durduğu, iş bu davanın yasal 1 yıllık süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Kaza tarihinde(07/01/2019) yürürlükte bulunan 01/06/2015 tarihli Sigorta Genel Şartlarında kazanın, aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelmesi rücu için yeterli sayılmıştır. Kaza tarihinde bu sınır hususi otomobil sürücüleri için 0,50 promil ve diğer araç sürücüleri için 0,21 promil olarak belirlenmiş, davalıya ait sigortalı aracın dava dışı sürücüsünün ise sınırın üstünde 0.76 promil alkollü olduğu, rücu koşulunun gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Mahkemece gerçek zarar kapsamında, sigortanın ödemesine esas maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümleri kapsamında usulüne uygun olduğu yeniden rapor alınmasını gerektirir bir hususun dosya kapsamında bulunmadığı, dava dışı yaralanana ödenmesi gereken miktarı gösterir aktüer raporun alındığı, rapordaki hesap yöntemi her ne kadar Yargıtay içtihatlarına uygun değilse de davalı/istinaf edenin lehine olduğundan bu hususun kaldırma nedeni yapılmasına yer olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle usul ve yasaya uygun ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.