Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/379 K.2024/916

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının maliki bulunduğu ticari taksi niteliğindeki aracı yetersiz ehliyetle kullanırken ölümlü trafik kazasına sebebiyet verdiğini, destekten yoksun kalan 3. kişilere ZMMS poliçesi kapsamında ödenen tazminatın ehliyetsizlik nedeniyle sigortalıya rücu etmek amacıyla icra takibine geçildiğini, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, davalının taksi niteliğindeki aracının müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesiyle sigortalı olduğunu, aracın seyir halindeyken kazada davalının tam ve asli kusurlu olduğunu,

kaza tespit tutanağında sürücü belgesine el konulduğunun yazıldığını, kaza neticesinde hasar gören ..... plakalı araç için toplam 6.730,55 TL, vefat eden yaya için 171.414,92 TL ödeme yapıldığını, toplamda 178.145,47 TL ödeme yapıldığını, sürücü sigortalının ticari taksi kullanmaya ehil olmamasına ve yeterli ehliyete sahip olmamasına rağmen taksi kullanırken kazaya sebebiyet verdiğini, ticari taksi kullanımında ... belgesi gerektiğini, sertifikanın geçerliliği için 66 yaşından gün almamış olmanın şart olduğunu, geçerliliği yitirilmiş sürücü sertifikasıyla araç sevk edildiğinden rücu imkanının mevcut olduğunu,

... belgesine sahip olma şartının 66 yaşından gün almamak olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kaza esnasında yetersiz/geçerliliğini yitirmiş ehliyetnameye sahip olduğunun kesin delille sabit olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin zararının ödemeyi yaptığı tarihte doğduğundan ödeme tarihinden avans faiz talep edildiğini belirterek, davanın kabulüne, takibin devamına, icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; uyuşmazlığa bakmakla Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkilinin sağlık problemi nedeniyle kazanın meydana geldiğini, sigortacının tazminatlara ilişkin talepleri sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğunu, ödenen miktarların asgari sigorta teminatlarında belirlenen miktarları aşmadığını, kaza nedeniyle müvekkilinin kusuru bulunmadığını, yalnızca ehliyetsizliğin rücu açısından yeterli olmadığını, mahkeme kararı olmaksızın ödenen bedellerin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin sigorta poliçesine konu araca uygun ehliyetnameye sahip olduğunu,

... belgesi bulunmadığı iddiasıyla ehliyetsizliğin ileri sürülmesinin hukuka aykırı olduğunu, kaza ile davacının ehliyetsizlik iddiası arasında illiyet bağı bulunmadığını, davacı sigortanın poliçe kurulurken vakıf olduğu bilgileri rücu sebebi olarak ileri sürmesinin hukuka aykırı olduğunu, faiz başlangıç tarihi ve türünün kabul edilemeyeceğini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı sigorta şirketince dava dışı ... plaka sayılı aracın onarım bedeline ve ... ... vefatı nedeniyle hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin yapılan ödemelerin trafik sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunduğu,

davacı sigorta şirketinin asıl alacak ve ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar işlemiş faizi dikkate alınarak yapılan hesaplamada talep edilebilecek tutarın 185.416,27 TL olacağı, Sigortalı araç şoförünün/sürücüsünün ... kullanmaya yeterli sürücü belgesi / ehliyetinin bulunduğu ile ticari araç kullanmak için gerekli SRC2-Mesleki Yeterlilik Belgesi bulunmadığı ve şoförün/sürücünün yaşının mevzuatta belirlenen yaş sınırının üzerinde bulunduğunun tespit edildiği, Karayolları Trafik Kanunu ve Sigorta Genel Şartlarına göre yapılan değerlendirmede;

ticari araç kullanmak için gerekli SRC2-Mesleki Yeterlilik Belgesi bulunmamasının ve şoförün/sürücünün yaşının mevzuatta belirlenen yaş sınırının üzerinde olması durumlarının rücu şartlarına ilişkin düzenlemede yer almaması nedeniyle rücu şartlarının oluşmadığı kanaati nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, hüküm kısmında. "4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 28.749,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine," karar verildiğini, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler - Tarifelerin Üçüncü Kısmına Göre Ücret başlıklı maddede;

madde 13/4: "Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." denildiğini, hükme bakıldığında, davalı vekili lehine nisbi vekalet ücretine hükmolunduğunu, bu tutarın tarifede belirlenen maktu vekalet ücretinden (9.200,00 TL) daha yüksek vekalet ücretine tekabül ettiğini, ilk derece mahkemesi tarafından hatalı ve hukuka aykırı bilirkişi raporundaki hukuki yorum esas alınarak karar verildiğini, yerel mahkeme gerekçeli kararında.

13.07.2022 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınmış olduğu belirtilmiş olup raporda araç şoförü / sürücüsünün yeterli ehliyete sahip olduğu, SRC2 - Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmadığı, 66 yaşından gün aldığının tespit edildiğini, bununla birlikte raporda, sürücünün mevzuatta yer alan SRC2 / Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmadığı ve sürücünün yaşının mevzuatta yer alan sınırın üzerinde olduğu tespit edilmişse de, bu durumun Sigorta Genel Şartlarında yer alan rücu maddeleri arasında sayılmadığı / ehliyetsiz sayılmayacağı dikkate alındığında rücu şartlarının yerine gelmediği sonucuna varıldığının belirtildiğini,

bilirkişinin hukuki görüş belirtemeyeceğini, yapılan değerlendirmenin bütünüyle hatalı olup, davalının ehliyetsizlik değil "yetersiz ehliyet" nedeniyle ödenen tazminat tutarının tamamından sorumlu olduğunu, ticari taksi kullanımında ... belgesi gerekmekte olup, bu sertifikanın geçerliliği için 66 yaşından gün almamış olmanın da yasa gereğince şart olduğunu, Trafik Sigortası Genel Şartlar B4/b maddesi çerçevesinde kişi geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikası ile araç sevk ettiğinden müvekkilin rücu imkanı bulunduğunu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği Şoförlerde aranacak nitelik ve şartlar madde-34,

"(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin;....c) 66 yaşından gün almamış olmaları, ... Şarttır." denilmekte olup, yine yolcu taşımacılığı için gerekli olan ... belgesine sahip olma şartının da 66 yaşından gün almamış olmak olduğunu, Sigorta Genel Şartları B.4 Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı;

"(b) (1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise," sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemeyi sigortalısından rücuen tahsil edebileceğinin hüküm altına alındığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davacı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından zarar görene yapılan ödemenin sigortalı davalıdan rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Yerel Mahkeme tarafından davanın reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, ilk derece mahkemesi kararında da isabetli olarak belirtildiği üzere, davacıya sigortalı ve karayolunda yolcu taşımada kullanılan ticari aracın sürücüsü “Karayolu Taşıma Yönetmeliği”nin 34/c maddesindeki yaş sınırının üzerinde ise ve ... 2 Belgesi bulunmamakta ise de bu hususların sürücünün ehliyetsiz olduğu sonucunu doğurmadığından ve ZMMS Genel Şartlarında da tek başına bu şart rücu sebebi olarak belirlenmediğinden, sigortanın sigortalısına rücu koşulları oluşmadığı sonucuna varılarak davacının bu yöne ilişkin istinaf sebeplerine itibar edilmemiştir.

Vekalet ücretine gelince, yerel mahkemenin karar tarihi olan 2022 yılı itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT'nin "Tarifelerin Üçüncü Kısmına Göre Ücret" başlıklı 13/4 maddesinde; "maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." şeklinde düzenleme yapılmış olup, yine aynı tarifenin ikinci kısım ikinci bölümünde asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için 9.200,00TL maktu vekalet ücreti öngörülmüştür.

Somut olayda; mahkemece şartları bulunmayan davanın reddine karar verilmiştir. Bu durumda mahkemece davanın tamamen reddine karar verilmesi sebebiyle AAÜT’nın 13/4. maddesi gereğince davalı taraf lehine 9.200,00TL maktu vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde reddine karar verilen tazminat miktarı üzerinden 28.749,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediğinden, davacı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf talebi yerinde olup kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yatırana iadesine, 2-İstinaf eden davacı tarafından yapılan 145,00 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Gider avansından artan kısım varsa karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 4-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 10/07/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.