Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/847 K.2023/1539

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden (davacı) vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

İhtiyati haciz talep eden (davacı) vekili dava dilekçesinde. 21.05.2022 tarihinde davalı ...

Sigorta A.Ş. nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası yapılmış olan aracın sahibi ve sürücüsü olan davalı ...’nun sevk ve idaresinde olan araçla davacının sevk ve idaresinde olan motorsikletin çarpışması sonucu meydana gelen kazada davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 200,00-TL maddi tazminatın belirsiz alacak davası olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen.

120.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'ndan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini ve davalı ...'nun kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu tespit edilerek yaklaşık ispat unsuru somut olayda vuku bulduğundan dava neticesinde hükmedilecek alacak miktarının tahsilini engellemek amacıyla davalının yapabileceği muvazaalı işlemlere (tapu ve araç devri vb.) engel olmak maksadıyla ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı vekilinin maddi tazminata ilişkin ihtiyati haciz talebinin kabulüne, İİK'nın 257. maddesi gereğince; davacı tarafça şimdilik talep edilen 200,00TL yönünden davalı ... adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar üzerine takdiren teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına, davacı vekilinin manevi tazminat talebi yönünden ihtiyati haciz talebinin manevi tazminatın belirli olmaması sebebiyle reddine karar verilmiş, hüküm ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden (davacı) vekili istinaf başvuru dilekçesinde; somut olayda manevi tazminat isteminin trafik kazasının gerçekleştiği tarihte muaccel hale geldiğini, yine davalı ...'nun trafik kazasının gerçekleşmesinde asli kusurlu olduğuna ilişkin yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının mevcut olduğunu, bu suretle yaklaşık ispat unsurunun da yerinde getirildiğini yerel mahkemenin manevi tazminata ilişkin hacze esas belirli bir miktar bulunmadığı değerlendirmesinin isabetsiz olduğunu belirterek uyuşmazlık konusu tüm tazminat talepleri bakımından ihtiyati haciz isteminin teminatsız olarak kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

2004 sayılı İİK'nın 257/1. maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel, bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2. maddesinde ise; "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İİK'nın 257/1. maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borçlarının alacaklısının ihtiyati haciz talep edebileceği belirtilmiştir.

Yasa'nın 258. maddesinde; "(1)İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. (2)Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir." denilerek, alacaklıya, alacağını ve icabında haciz sebeplerini haklı kılacak delillerini sunma yükümlülüğü getirilmiştir. Bu kapsamda alacaklı alacağını yaklaşık olarak ispatlamakla yükümlüdür.

Bu açıklamalara göre ihtiyatı haciz, “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır. Geçici hukuki korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür.

Somut olayda; tüm dosya kapsamı ve dosyadaki bilgi ve belgeler nazara alındığında manevi tazminat kişinin kişilik haklarının ihlali, bu kapsamda huzur, güvenlik, sağlık ve benzeri haklarının saldırıya uğraması halinde miktarının, kapsamının ve koşullarının hakimin takdirine bağlı olarak belirlendiği, tazminat yükümlüsünün tutum ve davranışları olayın özelliği, kusurun varlığı, niteliği, ekonomik, sosyal çevre ve benzeri pek çok subjektif etkene göre belirlenen bir tazminat türü olup, maddi tazminat gibi miktarı objektif koşullara göre belirlenecek bir tazminat türü değildir.

Bu durumda dosyadaki bilgi ve belgelere göre mahkemece, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin davanın manevi tazminat kısmına ilişkin olarak reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından ihtiyati haciz talep eden (davacı) vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.