Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/28 K.2024/192

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati tedbir/haciz talep eden (davacı) vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

ihtiyati tedbir/haciz talep eden (davacı) vekili 13/12/2023 tarihli dilekçesinde, dava dilekçesinde; davalılardan ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS poliçe numarası ile sigortalı olan ve davalılardan ...

Sigorta A.Ş. nezdinde Kasko poliçe numarası ile sigortalı olan, davalılardan ...'e ait ... plakalı aracın, davalılardan ...'ün ("sürücü") sevk ve idaresindeyken 27.04.2022 tarihinde 15 yaşında olan müvekkili ...'ya çarpması suretiyle ağır yaralanmasına sebebiyet verdiğini, davalı araç sürücüsü ...'ün asli ve tam kusurlu olduğunu, HMK 107 hükmü gereği alacak belirlenebilir niteliğe eriştiğinde mahkemece verilecek süre içerisinde talep miktarı artırılmak üzere şimdilik 100 TL geçici iş gücü kaybı/sakatlık tazminatı, 100 TL sürekli iş gücü kaybı/sakatlık tazminatı, 100 TL geçici bakıcı gideri tazminatı, 100 TL sürekli bakıcı gideri tazminatı,

100 TL tedavi ve yol gideri tazminatı, olmak üzere toplam 500 TL tazminatın tüm davalılardan tahsilini talep ettiklerini, daha önce talep edilen geçici ödeme ve ihtiyati haciz talebi reddedilmiş olsa da, kusur raporu alınmakla yaklaşık ispat koşulu gerçekleştiğinden, davalı ... sigorta şirketinin 1.000.000,00-TL (ya da uygun görülecek miktarda) davalı ... sigorta şirketinin 750.000,00-TL, diğer davalılar yönünden ise 2.000.000,00-TL (ya da mahkemenizce uygun görülecek miktarda) miktarında müvekkillere geçici ödeme yapmalarına karar verilmesini,

bununla birlikte davalı sigorta şirketleri haricindeki diğer davalılar aleyhine hükmedilecek geçici ödemenin akamete uğramaması açısından ... ile ... aleyhine geçici ödeme tutarında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dosya kapsamına göre, sunulan delillerin yaklaşık ölçütte muaccel bir alacağın varlığı konusunda kanaat edinmeye yeterli olmadığı, kusur durumunun ve zarar miktarının belirli olmadığı davacının kaza nedeni maluliyete uğrayıp uğramadığı belirli olmadığından bu aşamada davacı vekilinin yerinde görülmeyen geçici ödeme talebinin reddine ayrıca İİK 257. maddesinde aranan ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediği anlaşılmakla talebin reddine, ihtiyati tedbirin ise uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceğinden HMK 389 vd. maddeleri uyarınca koşulları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; "koşulları oluşmayan ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir isteminin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir/haciz talep eden (davacı) vekili, dava konusu kazadan kaynaklanan manevi tazminat istemiyle ikame edilen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesince 2023/289 esasıyla görülmekte olan dosyaya eklenen bilirkişi raporunda taraflar için yapılan kusura ilişkin değerlendirmelerde davalı yanın %100 kusurlu olduğunun açıkça ifade edildiğini, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, geçici ödemeye ve ihtiyati hacze hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Ön sorun olarak geçici ödeme talebinin istinaf kanun yoluna tabi olup olmadığı hususu incelenmiştir.

Geçici ödemenin yasa yoluna tabi olup olmadığının belirlenmesi için öncelikle hukuki tavsifinin yapılması gerekmektedir.

Geçici ödeme, haksız fiil nedeniyle ortaya çıkan zararın önceden giderilmesi amacıyla tazminat davası görülmekte iken, zarar görenin (davacının) talebi üzerine, zarar görenin haklılığını gösteren delillerin bulunması ve ekonomik durumunun da bu ödemeyi gerektirmesi durumunda hâkimin hükmettiği bir ön ödemedir. ( 6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU MADDE 76 DÜZENLEMESİ : “GEÇİCİ ÖDEME” The Regulation in Article 76 of Turkish Code of Obligations, No: 6098: “Temporary Payment” Prof. Dr. Gökhan ANTALYA)

Doktrinde geçici ödemelerin hukuki niteliğine ilişkin öne sürülen görüşler dört başlık altında incelenebilir: geçici ödemenin ihtiyati tedbir niteliğinde olduğunu kabul eden görüş, geçici ödemeleri ihtiyati tedbirin özel bir türü kabul eden görüş, ön (geçici) tazminat görüşü ve ön ödeme görüşü. (Türk Borçlar Kanunu’nda Getirilen Geçici Ödeme Hakkında Düşünceler Yrd. Doç. Dr. Aslı MAKARACI BAŞAK, Arş. Gör. Gülen Sinem TEK, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C15/Özel Sayı (2013)

Yargıtay kararlarında ise, geçici ödemenin ihtiyati tedbir niteliğinde olduğu kabul edilmektedir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 14/10/2021 tarih ve 2021/16533 Esas, 2021/6920 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 12/12/2019 tarih ve 2019/5486 Esas, 2019/10060 Karar sayılı ilamı)

Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında, her ne kadar geçici ödeme hakkında ara karar olması nedeniyle esas hükümle birlikte kanun yoluna başvurulabileceğine ilişkin yargısal kararlar da mevcut ise de, Dairemizce geçici ödemenin ihtiyati tedbir niteliğinde olduğu kabul edilerek istinaf kanun yoluna başvurulabileceği kanaatine varılmış, esas incelemesi yapılmıştır.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, gerek TBK'nın 76. maddesi gereğince istenilen geçici ödeme taleplerinde, gerekse de İİK'nın 257 vd. maddeleri gereğince istenilen ihtiyati haciz taleplerinde, alacağın varlığının yaklaşık olarak ispatlanması gerekmekte olup, bu kapsamda dosya kapsamında yeterli bilgi bulunmadığı, dosyada Adli Tıp Kurumu tarafından gönderilen CD’nin boş olması nedeniyle kusur raporu düzenlenemediği,

manevi tazminat dosyasında alınan kusur raporunun dosyada mevcut olduğu istinaf dilekçesinde belirtilmişse de, gönderilen fiziki dosya kapsamından ve UYAP incelemesinden söz konusu dosyaya rastlanılamadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesi tarafından taleplerin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Diğer taraftan, ... tarafından davanın velayeten açıldığı anlaşılmakla bu hususun karar başlığında belirtilmemesi isabetsiz ise de, mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Açıklanan nedenlerle; usul ve yasaya uygun olarak verilen ara karara karşı talep eden (davacı) vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddi gerekmiş, adli yardım kararı nedeniyle tahsil edilmeyen istinaf başvuru harcı ile istinaf karar ve ilam harcının HMK 339. maddesi gereğince davacıdan alınmasına karar verilmesi gerektiğinden aşağıdaki hüküm kurulmuştur.