Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/582 K.2024/1046

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.11.2016 tarihinde sürücü ...’in, sevk ve idaresindeki traktör ile seyir halinde olduğu sırada, yanında yolcu olarak bulunan davacının traktörden düşmesi ve traktörün sol arka tekerleğinin üzerinden geçmesi sonucunda, davacının yaralandığını, böbreğinin alındığını ve kalçasına 5 adet kalıcı platin takıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL sürekli işgöremezlik, 50,00 TL geçici işgöremezlik ve 50,00 TL bakıcı gideri tazminatının temerrüt tarihi olan 04.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile dava değerini toplam 322.280,40-TL'ye artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir .

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan ilk yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne, 248.000,00-TL sürekli iş göremezlik, 9.944,32 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplam 257.944,32 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 04/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş;

karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvuru yapılmış, Dairemizin 2022/1401 Esas-2023/1439Karar nolu, 08.11.2023 tarihli ilamı ile kararın ‘mahkemece tazminat miktarlarının TRH-2010 yaşam tablosu ve Progresif rant usulüne göre belirlendiği 13.12.2021 tarihli raporun hükme esas alınması,

belirlenen sürekli işgöremezlik tazminatının 310.000,00 TL'lik kişi başı sakatlanma limitinin üstünde olması nedeniyle mahkemece her halükarda sürekli sakatlık tazminatına ilişkin anılan miktardan fazlasına hükmedilemeyeceği, davacının geçici işgöremezlik tazminatı talebinin poliçe limitindeki tedavi giderleri klozundan karşılanacağı, davacının kaza yapan araçta hatır için taşındığı ve traktör üzerinde traktörün yolcu taşımaya uygun olmayan bölümünde seyahat etmekte olduğu esnada meydana gelen yaralanmasında müterafık kusuru bulunduğu da nazara alınarak,

mahkemece hesaplanan tazminattan yapılacak % 20 hatır taşıması ve % 20 müterafık kusur indiriminin salt hesaplanan geçici işgöremezlik tazminatından yapılması ve neticeten hükmedilecek tazminatlara dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi ile sonucuna göre karar verilmesi gerektiği’ gerekçesiyle kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararı üzerine mahkemece yapılan yargılamada, Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi ve Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi tarafından düzenlenen tüm tedavi evrakları getirtilmiş, davalı ...

Sigorta A.Ş.'den hasar dosyası istenmiş, Yozgat Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan davacı ...'e ait 01/11/2016 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle rücuya tabi bir ödemenin yapılıp yapılmadığı hususunda bilgi ve belgeler getirtilmiş, davacının sosyal ekonomik durum araştırılması yapılmış, Hacettepe Üniversitesi Adli Tıp Kurumu’ndan alınan 23.03.2018 tarihli rapor uyarınca davacının geçirmiş olduğu kaza nedeniyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre çalışma ve meslekte kazanma gücünden %29,2 oranında kaybettiği, tıbbi iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği,

1.08.2020 tarihinde alınan raporda, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik uyarınca meslekte kazanma gücünden %35 olduğu belirlenmiş, aktüer bilirkişiden alınan rapor ile trafik kazası sonucu %29,2 oranında malul olan davacı için maluliyet nispetinde; maluliyet raporunda bakıcı giderine ilişkin herhangi bir veri olmadığından bakıcı gideri tazminatı hesaplanamadığı,

226.714,77 TL daimi iş göremezlik tazminatı, 12.430,40 TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmış, ek raporda maluliyet oranın %35 olduğu ve davalı şirketin poliçe limitleri dikkate alınarak 310.000,00-TL sürekli, 12.430,40-TL geçici tazminatı hesaplanmış, hesaplanan geçici iş göremezlik tazminat tutarından %20 oranında hatır indirimi, %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak neticeten davanın kısmen kabulüne, 310.000,00-TL kalıcı iş göremezlik,

7.458,24-TL geçici iş göremezlik ve 50,00-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 317.508,24-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karar davacı vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının almaya hak kazandığı tazminat üzerinde herhangi bir indirim uygulanmasını haklı kılacak bir durum bulunmadığını, kaldı ki bir indirim sebebinin varlığı halinde bile yapılan hesaplamanın yanlış olduğunu, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılacak ise de yapılan bu indirim nedeniyle davacı aleyhine ret vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, kaza yapan araçta yolcu konumunda olan davacı ile sürücü ...’in yakın akraba olduğunu, bu durumun kaza anındaki yolculuğun herhangi bir karşılığının olmadığını ispatı olduğunu,

hatır taşımacılığının ve müterafik kusurun varlığı halinde bile yapılan hesabın doğru olmadığını, her bir kusur için %20 indirimin ayrı ayrı yapılması gerekirken tek seferde %40 azaltma yapılmasının yerinde olmadığını, mahkemece hesap edilen geçici iş göremezlik tazminatına müterafik kusur indirimi uygulanması nedeniyle davalı yararına ret vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda maddi tazminat hesaplamasına ilişkin olarak kullanılan yöntem, bakiye ömür tablosu, kusur oranları, gelire ilişkin veriler ve diğer verilerin de hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının dava konusu yaptığı taleplerine ilişkin olarak dava açmadan önce davalı şirkete yasaya uygun olarak başvuruda bulunmaması nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, aynı nedenle mahkemece hükmedilen yargılama gideri/vekalet ücretlerinin de hatalı olduğunu, hükme esas alınan maluliyet raporunu kabul etmediklerini, dosyaya kusur raporu kazandırılmadan hüküm kurulmasının da hatalı olduğunu, kazaya ilişkin olarak davacının olay anında geçirdiği epilepsi krizinin illiyet bağını kesip kesmediğinin de tespiti gerektiğini,

davacı tarafından seyahate uygun olmayan yerde ve ayrıca istiap haddi aşılarak hiçbir güvelik önlemi ve tedbiri alınmadan yolculuk yaptığını, olayda birden fazla müterafik kusur hali söz konusu olduğundan indirimlerinin ayrı ayrı yapılması gerektiğini, mahkemece her ne kadar hatır taşıması ve müterafik kusur indirimlerinin kaldırma kararı doğrultusunda uygulandığı belirtilse de gerekçeli kararda yeterli inceleme ve gerekçelendirme yapılmadığı gibi birden çok müterafik kusur olmasına rağmen yalnızca %20 indirim yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

davacının geçici iş göremezlik sürecinde doğan zararlarından ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadıklarını, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda TRH-2010 yaşam tablosu, aktüeryal irat formülü ve %1.8 teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiğini, somut olayın özellikleri ile sigortalı araç ve aracın kullanımı da dikkate alındığında somut olayda uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğunu, kararda yeterli inceleme ve gerekçelendirme yapılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan tarafların istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile istinaf eden taraflar esas alınarak yapılan inceleme sonunda; Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda kaza tespit tutanağı uyarınca, 01.11.2016 tarihinde sürücü ...’in sevk ve idaresindeki araçla seyri sırasında traktörde yolcu olarak bulunan ...’in traktörden düşmesi ve traktörün sol arka tekerleğinin üzerinden geçmesi neticesi ...’in yaralandığı, kazanın meydana gelmesinde araç dışına yolcu bindirilmesi ve araçların çamurluk, basamak, karoser kenarı, sürücü mahallinin veya aracın üstü, bagaj merdiveni gibi dış kısımlarında insan taşınamaz kurallarının ihlali nedeniyle sürücü ...’in kural ihlali olduğunun belirlendiği, mahkemece H.Ü.

Adli Tıp Kurumu ABD Başkanlığı’ndan alınan rapor uyarınca davacının geçirmiş olduğu kaza nedeniyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre çalışma ve meslekte kazanma gücünden %29,2 oranında kaybettiği, tıbbi iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği, aynı birimden alınan 01.08.2020 tarihinde alınan rapor uyarınca, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik uyarınca meslekte kazanma gücünden %35 oranında kaybettiğinin belirlendiği,

mahkemece aktüer bilirkişiden alınan rapor ile trafik kazası sonucu %29,2 oranında malul olan davacı için maluliyet nispetinde; maluliyet raporunda bakıcı giderine ilişkin herhangi bir veri olmadığından bakıcı gideri tazminatı hesaplanamadığı,

226.714,77 TL daimi iş göremezlik tazminatı, 12.430,40 TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmış, ek raporda maluliyet oranının %35 olduğu dikkate alınarak rapor tanzim edilen raporla davalı şirketin poliçe limitleri dikkate alınarak 310.000,00-TL sürekli, 12.430,40-TL geçici tazminatı hesaplanmış, hesaplanan geçici iş göremezlik tazminat tutarından %20 oranında hatır indirimi, %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

1-Davacı vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesinde; dosya kapsamına, toplanan delillere ve mahkeme kararının gerekçesinde göre, kaza tespit tutanağındaki belirlemelerden de anlaşıldığı üzere davacının, traktörde yolcu olarak taşınması yasak olan yan alanda seyir halinde olduğunun anlaşılması karşısında zararın meydana gelmesinde ve artmasında müterafik kusuru bulunduğunun anlaşılması karşısında mahkemece hükmedilen tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasında bir isabetsizlik bulunmamasına,

her ne kadar davacı vekilince davacı ile sürücü arasında akrabalık bağı bulunduğu iddia edilmiş ise de bu yönde bir delilin dosya kapsamında yer almaması nazara alınarak davacının kaza yapan araçta hatır için taşındığının sabit bulunması nedeniyle hükmedilen tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, mahkemece hesaplanan tazminattan sırasıyla %20 hatır ve % 20 müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken hatalı bir hesaplama ile hesaplanan tazminat tutarı olan 12.430,40 TL geçici iş göremezlik tazminatından toplam %40 indirim yapılması doğru değildir.

Öte yandan; hükme esas alınan bilirkişi raporunda maddi tazminat hesaplamasına ilişkin olarak kullanılan yöntem, bakiye ömür tablosu, kusur oranları ve gelire ilişkin verilerde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına, raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmasına göre davacı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, TBK’nın 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirim nedeniyle davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmeyeceği gibi, bu gerekçe ile yargılama giderleri de kabul ve ret oranına göre belirlenemeyeceği gözetilerek hüküm kurulması gerekirken mahkemece bu husus nazara alınmadan hakkaniyet indirimine bağlı olarak reddedilen kısma ilişkin davalı lehine ret vekalet ücretine ve davacı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi yerinde görülmemiştir.

2-Davalı vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesinde; davanın açılmasından önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru ile başvuru dava şartı yerinde getirilmiş olmakla birlikte, başvuru evrakı ekinde maluliyet raporu bulunmadan eksik evrakla başvuru yapılmış olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin dava tarihinden önce temerrüde düşmediği anlaşılmakla, mahkemece hükmedilen tazminata dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına, mahkemece hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine ve hüküm vermeye uygun bulunmasına,

kazanın tek taraflı kaza olması da nazara alındığında mahkemece hükme esas alınan kusur durumunun olayın oluşu ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu bulunmasına, bir olayda birden fazla müterafik kusur durumu bulunsa dahi her bir müterafik kusur durumu için ayrı ayrı indirim yapılamayacağı gibi Yargıtay yerleşik uygulamasına göre müterafik kusur indirim oranının %20'yi de geçemeyeceği nazara alındığında davacının olay anında geçirdiği epilepsi krizinin illiyet bağını kesip kesmediğinin de tespit edilmemiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamasına,

nitekim mahkemece müterafik kusur adı altında yapılan indirimin tüm müterafik kusur hallerini kapsar şekilde yapılmasına, davalı sigorta şirketinin davacının geçici iş göremezlik sürecinde doğan zararlarından ve tedavi giderlerinden sorumlu bulunmasına, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmasına, raporda yerleşik Yargıtay kararları doğrultusunda TRH-2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına,

hükmün gerekçesinin anlaşılır ve detaylandırılmış olmasına göre davalı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, somut olayın özellikleri ile sigortalı araç ve aracın kullanımı da dikkate alındığında somut olayda uygulanması gereken faizin yasal faiz olmasına karşın mahkemece hükmedilen tazminata avans faizi işletilmesi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile istinaf konusu yapılmayan kısımlar baki kalmak üzere yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, kararın geçici iş gücü kaybı tutarı ile davanın reddedilen kısmına ilişkin davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin kaldırılması, yargılama giderlerinin düzenlenmesi ve hükmedilen tazminata yasal faiz işletilmesi suretiyle kararın düzeltilmesiyle, HMK.nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-İstinaf eden taraflarca yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 200,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4- Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

5-Kararın taraflara HMK'nın 359/4 maddesi gereğince usulüne uygun şekilde tebliğine,

Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 361/1 maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren 2 HAFTA İÇERİSİNDE TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 18/09/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.