Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/590 K.2025/762

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... ... ... ... Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde.

13/11/2021 tarihinde davalı ...ait, davalı ... şirketi tarafından ZMMS ile sigortalı aracın, davacı şirket tarafından işletilen otoyolda seyir halinde iken ... koruyucu ve yönlendirici ekipmanlarına zarar verdiğini, 29/11/2021 tarihli tutanak ile dava konusu hasarı davalıya ait aracın verdiğinin tespit edildiğini, dava konusu olayın vur-kaç olayı olduğunu, davalı ...'in gerçekleştirdiğini, haksız fiil ile davacı şirketin işleteni olduğu otoyolda zarar doğmasına sebep olduğunu, zararlarından davalının sorumlu olduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 91.979,53 TL hasar bedelinin, olay tarihi olan 13.11.2021 tarihinden itibaren yıllık avans faizi oranından az olmamak üzere değişen oranlarda avans faizi oranında işletilecek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalı ... ... ... ...

Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının hasar aşamasında davalı ... şirketine gerekli evraklarla başvuruda bulunmadığını, kaza ile başvuru konusu araç arasında uygun illiyet bağının olup olmadığının ispatlanması gerektiğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, davacının beyan ettiği kusur oranını kabul etmediğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte hasara ilişkin bir hesaplama yapılacak ise yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar ekine göre yapılması gerektiğini,

davaya konu aracın kaza tarihinde malikinin kim olduğunun tespit edilmesi için davaya konu araca ilişkin ruhsatın celbini talep ettiğini, işletenin değişmesi halinde davalı ... şirketinin herhangi bir sorumluluğu olmayacağını, yargılama sırasında ortaya çıkabilecek sair nedenlerle davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise, davacının aracının daha önce kazaya karışıp karışmadığının ... kayıtları celp edilerek tespitini, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden kusur raporu alınmasını, davalı şirket temerrüde düşmediğinden dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanması gerektiğini bildirerek,

davanın reddini istemiştir.

Davalı ...'e dava dilekçesi, tensip zaptı ve tevzi formunun usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın, trafik kazasından kaynaklı oluşan zararın davalılardan tahsili istemine ilişkin olduğu, kazaya karışan aracın davalı ... şirketi tarafından ZMMS ile sigortalandığı, kaza başına maddi hasar teminat limitinin 86.000,00-TL olarak belirlendiğinin görüldüğü, inşaat mühendisi bilirkişi raporunda, hukuki durum belirlemesi ve delillerin nihai takdir ve değerlendirmesi Mahkemeye ait olmak üzere, 3996 sayılı “Bazı ... ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğü ile ... ... ... ve İşletme ...

Şirketi arasında Ankara-Niğde Otoyolu Projesi işinin finansmanının temini, projelendirilmesi, yapımı, işletilmesi, işletme süresi boyunca her türlü bakımı, onarımı ve sözleşme süresi sonunda otoyolun her türlü borç ve taahhütlerden ari, bakımlı, çalışır, kullanılabilir durumda ve bedelsiz olarak İdare’ye devredilmesine ilişkin Ankara 54.Noterliğinin 18.08.2017 tarih ve 36921 yev. nolu sözleşmenin bulunduğu, 13.11.2021 günü Ankara-Niğde otoyolunda, ... plakalı Scanıa marka, kırmızı renkli ticari aracın otokorkuluklara hasar verdiği, aracın yoluna devamla gittiğinin anlaşıldığı,

konu ile ilgili 29/11/2021 tarihli Jandarma ekipleri tarafından müşteki ifade tutanağı tanzim edildiğini, aracın 06/05/2021-06/05/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 1196463121 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) ...

Poliçesi ile sigortalı olduğu, poliçede sigortalı, ...’in gözüktüğü, hasara ilişkin malzeme ve hizmet tutarının KDV dahil 91.979,53 TL olduğunun rapor edildiği, raporun karar vermeye elverişli olduğu, davacının meydana gelen hasar nedeniyle zararını davalılardan talep edebileceği, araç hasarı ile ilgili olarak 03.03.2022 tarih ve 2022/171 (B) nolu hasar bedeli tutanağında toplam hasar bedelinin 81.467,66 TL, hurda bedeli tutanağına göre toplam hurda ...

KDV toplamı 91.979.53-TL gözüktüğü, bilirkişi tarafından bu tutarın piyasa rayiciyle uyumlu olduğunun belirtildiği, sigortacı, ... sözleşmesinden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olarak, onarıma dair fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisini de (3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca) zarar görene ödemek zorunda olduğundan (Bkz.

Yargıtay 17 HD.'nin E. 2016/16052 ve K. 2017/8418 ilamı) yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca KDV dahil zarar tutarından davalı işletenle birlikte davacıya karşı sorumlu olacağı, dava öncesi ... şirketine başvuru yapılmadığı, tamamlanabilir dava şartı teşkil eden bu hususun dava sırasında yapılan başvuru ile giderildiği,

aracın işleteni olan davalı Serdal'ın kaza tarihi itibarıyla, davalı ... şirketinin dava tarihi itibarıyla temerrüde düşmüş sayılacağı, sigortalı aracın cinsi ve kullanım amacı dikkate alındığında dava dilekçesiyle istenilen ve tespit olunan tutara her bir davalı yönünden belirlenen temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği anlaşılmakla açılan davanın kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle.

“1-Davacının davasının KABULÜ ile, 91.979,53 TL'nin davalı ... yönünden kaza tarihi, davalı ... ... A.Ş. yönünden dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,” karar verilmiş, karar davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... ... ... ... Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kazanın meydana gelmesine ilişkin somut bir delil bulunmadığını, kazanın meydana gelme durumunun somut şekilde kanıtlanması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün beyanının dahi dosyada yer almadığını, kazanın ne şekilde meydana geldiğinin belirlenmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, sorumluluklarının ... limiti ile sınırlı olup poliçe limitinin 86.000,00 TL olduğunu, mahkemece limitle sınırlı olarak sorumluluğa karar verilmemesinin de hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda, kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan inceleme neticesinde; dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemidir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı ... İşletme Şirketi, işletmesinde bulunan otoyolda 29/11/2021 tarihinde yaptığı kontrolde oto korkuluklarına bir aracın çarparak hasar verdiğini tespit ettiğini, otoyola giren ve çıkan araçların görüntülerinin incelenmesi suretiyle, hasarı 13/11/2021 tarihinde otoyolu kullanan çekicinin vermiş olduğunu tespit ederek, sürücü hakkında şikayette bulunduklarını belirterek, korkuluklarda meydana gelen hasarın davalılardan tahsilini istediği anlaşılmıştır. Davacının araca ait görüntüleri de dosyaya delil olarak sunduğu görülmüştür.

Mahkemece inşaat mühendisi bilirkişiden alınan raporda, hasarı davalıya ait aracın verdiği kabul edilerek hasar belirlemesinin yapıldığı görülmüştür. Söz konusu rapora davalı ... şirketi tarafından itiraz edilmiştir.

Haksız fiil nedeniyle, zarar ve kusur kadar failin ve sorumluların, zarar gören tarafından kanıtlanmış olması önemlidir.

Somut olayda, 29/11/2021 tarihinde yapılan tespit sonrasında 13/11/2021 tarihinde otoyolu kullanan davalıya ait aracın mevcut hasarı meydana getirebileceğinden hareket ile zarar hesaplanmış olup, araç üzerinde dosyada mevcut siyah beyaz görsellerde araç üzerindeki hasar durumu net olarak görülmediği gibi, davacının, şikayeti sonrasında, kolluk tarafından ne gibi işlem yapıldığına yönelik bir bilgi de dosyada bulunmamaktadır.

Davalının hasarın kendisine ait araç tarafından verildiğine yönelik bir kabulü olmadığı gibi, hasarın 13/11/2021 tarihinde verildiğine ilişkin görgüye dayalı bir tespit de bulunmadığından, öncelikle davacının çalışanı tarafından 29/11/2021 tarihinde kolluğa yapılan başvuru üzerine yapılan işlemlerin akıbeti sorularak, araç sürücüsünün ya da malikinin ifadesine başvurulmuş ise ifadesi dosyaya kazandırılarak,

bu şekilde hasarın 13/11/2021 tarihinde, davalıya ait araç tarafından getirildiğinin tespiti halinde buna göre, aksi durumda ise daha önce rapor alınan inşaat mühendisi yanına makine mühendisi bilirkişi eklenmek suretiyle oluşacak heyetten, 13/11/2021 tarihinde otoyolu kullanan aracın otoyola giriş ve çıkışını gösteren görüntü ve kamera kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, otoyolda meydana gelen hasar ile uyumlu, davalı aracında hasar bulunup bulunmadığı,

söz konusu hasarın davalıya ait araç tarafından getirilmiş olup olmadığının denetime elverişli şekilde değerlendirildiği ve davalı ... şirketinin itirazlarını karşılar rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hüküm kurmaya elverişli olmayan, araç üzerinden hasara ilişkin teknik bir belirleme yapmayan/yapamayan inşaat mühendisi bilirkişiden alınan rapora göre davanın esası hakkında karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... ... ... ... Şirketi vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeninden görülerek, öncelikle davacı çalışanının 29/11/2021 tarihinde kolluğa yapılan şikayeti üzerine ne gibi bir işlem yapıldığı hususu araştırılarak,

araç maliki ya da sürücüsünün ifadesine başvurulmuş ise ifadesi dosyaya kazandırılarak bu şekilde zarar verenin tespit edilmesi halinde buna göre, aksi durumda ise yukarıda açıklandığı üzere bilirkişi heyetine makine mühendisi de ilave edilerek bilirkişiden alınacak rapora göre, hükmün davalı ... tarafından istinaf edilmemiş olması nedeniyle davacının bu nedenle usuli kazanılmış hakları da gözetilerek davanın esası hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.