Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/871 K.2025/1121

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 15.09.2022 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki aracı ile seyir halinde olduğu sırada sürücü ...'in sevk ve idaresindeki aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen kazada, davacıların desteği ...'in hayatını kaybettiğini, kazanın oluşumunda davalı sürücü ...'ın asli kusurlu bulunduğunu, davacı ...'in müteveffanın eski eşi, diğer davacıların ise çocukları olduğunu, her ne kadar davacı ... ile müteveffa ...

04.09.2015 tarihinde boşanmış olsalar da aynı evde çocukları ile birlikte yaşamaya devam ettiklerini, destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkı bulunduğunu, bu durumun binaya ait apartman yöneticisi ve komşular tarafından tutulan tutanaktan da anlaşıldığını, davacılardan ...'in üniversite sınavına hazırlandığını, destek süresinin öğrenci olduğu dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketi tarafından davacılar ... ve ... için bir miktar ödeme yapılmış ise de yetersiz olduğunu, ödeme tarihi olan 22.12.2022 tarihinde 2023 yılı asgari ücreti belli olduğu halde bu durumun dikkate alınmadığını,

davacıların yaşadığı elem ve ızdıraba dayalı olarak da manevi tazminat talep etme zorunluluğu doğduğunu belirterek, HMK 107. madde uyarınca ... için 100.00TL, ... için 100,00TL olmak üzere toplam 200,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan, ... için 100.000,00 TL, ... için 75.000,00 TL, ... için 75.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ile ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile;

davacı ... yönünden 1.464.227,69TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limiti ile sorumluluk olduğundan 418.640,70TL'den sorumluluğuna), davacı ... yönünden 43.853,64TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsiline (davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limiti ile sorumluluk olduğundan 12.538,30TL'den sorumluluğuna) karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar, usulüne uygun tebliğe rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacıların maddi tazminat davasının kabulüne, davacılardan ... için 1.464.227,69TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı sigortanın sorumluluğunun bu davacı için 418.640,70TL olarak belirlenmesine, davacılardan ... için 43.853,64TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı sigortanın sorumluluğunun bu davacı için 12.538,30TL olarak belirlenmesine, davalılardan sigorta şirketi için kanuni faizin başlangıç tarihinin 03/11/2022, diğer davalılar için kaza tarihi olarak belirlenmesine,

davacıların manevi tazminat davasının kabulü ile davacılardan ... için 100.000,00TL, ... için 75.000,00TL ve ... için 75.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacılara ödenmesine, karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından davacı ... ile ... için 28.12.2022 tarihinde toplamda 568.821,00-TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin zararı karşıladığını, mahkemece ödeme yapılan tarihteki maddi kazancın belirlenmesi gerektiğini, nitekim karar tarihinde asgari ücret 17.002 TL iken sigorta şirketi tarafından ödenen 568.821,00 TL'nin davalılara ödendiği 28.12.2022 tarihinde asgari ücretin 5.500,35 TL olduğunu, dolayısıyla ödeme tarihine bakıldığında tazminatın yeterli olup olmadığı yönünde değerlendirme yapılması gerekirken mahkemenin bu durumu dikkate almadan karar verdiğini,

bilirkişi raporunda da davacı ... hakkında yapılan hesaplamada bu davacıya müteveffanın yasal mirasçılarından daha fazla hak ve tazminat talebine karar verilmesinin yerinde olmadığını, davacı ...’in müteveffa ile yasal olarak ayrılmış olduğunu ve müteveffanın davacıya ayrılık sonrasında geçim ve idaresine katkı sağladığına yönelik tanık beyanı haricinde hiçbir somut belge ve dekontun dava dosyasına eklenmediğini, davalının geçim şartları değerlendirildiğinde çalışma hayatı süresince bu tazminatı ödeyemeyeceğini, tanık beyanlarını kabul etmediklerini, müteveffanın,

boşandığı eşi ...’e destek sağladığını ispat eder belge ve bilginin dosyada mevcut olmadığını, ...’in müteveffa ile evli oluğu dönemde çalışmaya devam ettiği fakat müteveffanın çalışmadığı, bu suretle ...’e destek sağlamadığının açıkça anlaşıldığını, müteveffa ile davacı ...’in anlaşma protokolünde birbirlerinden maddi olarak talep bulunmamış olduklarını, dolayısıyla ...’in, müteveffanın vefatından dolayı destekten yoksun kaldığı iddiasını, ispatlayıcı delil ve belge sunamadığını,

boşanmada tüm manevi haklarından feragat eden ve manevi alacağının bulunmadığını beyan eden ...'in kaza sebebiyle manevi zarara uğradığının kabul edilemeyeceğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme ile başvuranın tüm zararının karşılandığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, mahkemece öncelikle sorumlu olunan tazminat tutarının hesaplanması gerektiğini, bu nedenle; destekten yoksun kalma tazminatı tutarına müterafik kusur indirimi yapılarak sorumlu olunan miktarın tespit edilmesi,

sonrasında yapılan ödemenin rapor tarihine güncellenerek tenzil edilmesi ve çıkan miktarın bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı olarak belirlenmesi gerektiğini, kazaya ilişkin destekten yoksun kalma tazminatı belirlenirken öncelikle ödeme tarihine göre hesaplama yapılması ve hesaplanan tutardan ilgili indirimlerin (müterafik kusur ve/veya hatır taşıması indirimi) tenzil edilmesi gerektiğini, gerekli indirimler neticesinde yapılan ödeme ile hesaplanan tutar arasında fahiş fark olması ihtimalinde rapor tarihine göre ödeme yapılması gerektiğini, hesap raporu aldırılırken ödeme tarihine göre alternatifli hesaplama yaptırılması gerektiğini,

hesaplamanın davalı sigorta sigorta şirketinin ödeme yaptığı dönemdeki ücret esas alınarak yapılması gerektiğini, resmi nikahı olmayan davacının haksız taleplerinin reddi gerektiğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan taraf vekillerinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüme bağlı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda kaza tespit tutanağı uyarınca, 15.09.2022 tarihinde sürücü ...'ın idaresindeki aracı ile tali yol mahiyetindeki 2. Cadde üzerinde seyir halinde olduğu sırada olay yeri bölünmüş yol kavşağına geldiğinde sağından bölünmüş yoldan gelip kavşağa giriş yapan sürücü ... idaresindeki araçla kavşak içinde çarpışıp savrulmaları sonucu meydana gelen kazada sürücü ...’ın ve sürücü ...'in kural ihlali olduğunun belirlendiği, mahkemece alınan kusur raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'ın %75 oranında, müteveffa sürücü ...'in %25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği,

Ankara Adli Tıp Grup başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığı'na sunulmuş olan 04.11.2022 tarihli rapor uyarınca kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'ın asli, sürücü ...'in ise tali kusurlu olduğunun belirlendiği, Kahramankazan CBS'nin 2022/3362 soruşturma numaralı dosyasında alınan 17.10.2022 tarihli rapor uyarınca kazanın meydana gelmesinde sürücü ...’ın ve sürücü ...'in %40'ar oranda kusurlu oldukları, olay yeri yolun yapım, bakım ve de işaretlemesinden sorumlu ilgili Belediyenin de %20 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, kazaya karışan ... plakalı aracın davalılardan ...

Sigorta A.Ş'ye 02.12.2021 - 02.12.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesiyle sigortalı olduğu, davalı ...

Sigorta A.Ş tarafından davacılardan ... ile ... için 28.12.2022 tarihinde toplam 568.821,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiği, mahkemece alınan bilirkişi raporu uyarınca meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ve %25 oranında kusurlu olduğu tespit edilen ...'in desteğinden yoksun kalanlar için sigorta ödeme tarihi ile hesap tarihi verilerine göre ayrı ayrı tazminat hesabı yapıldığı, zararlarının sigorta ödemesiyle ödeme tarihinde karşılanmadığının tespit edildiği, hesap tarihi itibariyle imam nikahlı eşi ... için 1.464.227,69 TL, kızı ... için 43.853,64 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatı belirlendiği,

davacı hak sahiplerinin davalılardan ... Sigorta A.Ş'den bakiye poliçe teminat limiti dahilinde talep edebilecekleri miktarın ... için 418.640,70 TL, kızı ... için 12.538,30 TL olarak hesaplandığı, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar hukuk hakimi ceza mahkemesinde verilen karar ile bağlı değil ise de ceza yargılamasında maddi vaka olarak belirlenen kusur durumunun hukuk mahkemesi için bağlayıcı olduğu gözetildiğinde mahkemece öncelikle ceza dosyasının dosyaya kazandırılması, ceza dosyasında hükme esas alınan kusur raporlarının da değerlendirilmesi suretiyle var ise çelişkilerin giderilmesi amacıyla İTÜ Öğretim Üyelerinden oluşan heyetten kusur raporları arasındaki çelişkiyi giderici mahiyette ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınması ve kusur durumunun netlikle belirlenmesi, gerektiğinde aktüer bilirkişiden ek rapor alınması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin ve davalı ...

Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı kabulüne, kararın uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, mahkemece yeniden yargılama yapılarak, öncelikle ceza dosyasının dosyaya kazandırılması, ceza dosyasında hükme esas alınan kusur raporlarının da değerlendirilmesi suretiyle var ise çelişkilerin giderilmesi amacıyla İTÜ öğretim üyelerinden oluşan heyetten var ise kusur raporları arasındaki çelişkiyi giderici mahiyette ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınması ve kusur durumunun netlikle belirlenmesi,

akabinde gerektiğinde ek aktüer bilirkişi raporu alınmasıyla varılacak sonuca göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre istinaf eden taraf vekillerinin sair istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.