Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2025/1179 K.2026/119

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı asıl davada ve birleşen 2019/140 Esas sayılı davada davacı ... vekili, birleşen 2018/505 Esas sayılı davada davacı ... vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Asıl ve birleşen 2019/140 Esas sayılı dosyada davacı ... vekili dava dilekçesinde; davacının çocuğu ...'a 31/07/2016 tarihinde davalı sürücü ... yönetimindeki aracın çarparak çocuğun ölümüne sebebiyet verdiğini, olayda kusurun araç sürücüsünde olduğunu belirterek, 1.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının her iki davalıdan, 75.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin dava değerini 26.756,01 TL olarak artırmıştır.

Birleşen 2018/505 Esas sayılı dosyada davacı ... vekili dava dilekçesinde; davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ve davalı ... ...'ın maliki olduğu aracın davacının oğlu ve murisi ...'a çarparak ölümüne neden olduğunu, müteveffa ...'ın anne ve babasının 04/02/2010 tarihinde boşandıklarını, çocuğun velayetinin annesinde olduğunu, ancak müteveffanın boşanma tarihinden vefat tarihine kadar sürekli davacının yanında kaldığını, bu nedenle de müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 75.000,00 TL manevi tazminat ve 500,00 TL cenaze giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin dava değerini 16.852,65-TL olarak attırmıştır.

Asıl dava dosyasında davalı ... cevap dilekçesi sunmamış, yargılamanın devamı sırasında vekili aracılığıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen 2018/505 Esas ve birleşen 2019/140 Esas sayılı dava dosyalarında davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Yerel mahkemece yapılan ilk yargılamada, asıl ve birleşen 2019/140 Esas nolu dava dosyalarında maddi tazminat davasının kabulü ile, davacı ... için 26.756,01-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

Sigorta A.Ş.'den ise temerrüt tarihi olan 03/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, davacı ... için 20.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen 2018/505 esas nolu dava dosyasında maddi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 16.852,65-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 500,00-TL cenaze gideri olmak üzere toplam 17.352,65-TL maddi tazminatın davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

Sigorta A.Ş.'den ise temerrüt tarihi olan 03/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştekeren ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 20.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karara karşı asıl ve birleşen davada davacı ... vekili, bileşen davada davacı ... vekili ve birleşen davalarda davalı ...

Sigorta vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Dairemizin 29.03.2023 tarihli, 2022/591 Esas - 2023/468 Karar sayılı kararında; “mahkemece, hükme esas alınan kusur raporunun birleşen dosya davacısı ...’a tebliği ile yasal beyan ve itiraz sürelerinin beklenmesi, akabinde SGK’dan davacı anne ... ve davacı baba ...’ün kaza tarihindeki gerçek gelirlerinin detaylı şekilde sorulması ile,

davacı anne ve babanın bakiye yaşamı süresince kaza tarihindeki gerçek gelirlerinden %5’er oranında destek için yetiştirme gideri ayıracağı kabul edilerek hesaplama yapılması amacıyla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli konusunda uzman bir başka aktüer bilirkişiden yeni tazminat raporu alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi hükmün esasına ve sonucuna etkili olan bu hususlarda gerekli deliller toplanıp, değerlendirilmeden karar verildiği” gerekçesiyle kaldırılmasına karar verilmiş,

mahkemece yeniden yapılan yargılama sonucu asıl dava ve birleşen 2019/140 Esas sayılı davada davacı ...'in maddi tazminat isteminin kabulü ile, 26.756,01-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

Sigorta A.Ş.'den ise temerrüt tarihi olan 03/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ...'in manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile, 20.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dava tarihinden sonra maddi tazminat ve fer'ilerine ilişkin Kayseri Genel İcra Dairesi'nin 2020/249079 Esas sayılı takip dosyasına yapılan ödemenin infaz aşamasında gözetilmesine,

dava tarihinden sonra manevi tazminat ve fer'ilerine ilişkin 04/10/2020 tarihli protokole dayalı olarak 05/10/2020 tarihinde yapılan 31.097,67 TL ödemenin infaz aşamasında gözetilmesine, birleşen 2018/505 Esas sayılı davada davacı ...’ın maddi tazminat isteminin kabulü ile, 28.655,63-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 500,00-TL cenaze gideri olmak üzere toplam 29.155,63 TL maddi tazminatın davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

Sigorta A.Ş.'den ise temerrüt tarihi olan 03/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştekeren ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ...'ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile, 20.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 31/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dava tarihinden sonra maddi tazminat ve fer'ilerine ilişkin Kayseri Genel İcra Dairesi'nin 2020/248513 Esas sayılı takip dosyasına yapılan ödemenin infaz aşamasında gözetilmesine,

dava tarihinden sonra manevi tazminat ve fer'ilerine ilişkin 04/10/2020 tarihli protokole dayalı olarak 05/10/2020 tarihinde yapılan 30.954,06 TL ödemenin infaz aşamasında gözetilmesine karar verilmiş, karar asıl davada ve birleşen 2019/140 Esas nolu davada davacı ... vekili, birleşen 2018/505 Esas nolu davada davacı ... vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen dosyada davacı ... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hükme esas alınan kusur durumunu kabul etmediklerini, yapılan tazminat hesabında kusur indirimi uygulanmış ise de, davacının, müteveffanın salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan 3. kişi sıfatıyla sayın mahkeme nezdinde iş bu davayı açtığını, müteveffanın ölümü nedeniyle doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacıya yansıtılamayacağını, mahkemece verilen ilk kararın Ankara BAM 35.HD’nin 29/03/2023 tarih ve 2022/591 Esas - 2023/468 Karar sayılı ilamı ile kaldırıldığını,

kaldırma kararı sonrası verilen iş bu kararın kaldırma kararında belirtilen eksiklikleri gidermediğini, mahkemece kaldırma kararından sonra birçok rapor alındığını, en son alınan raporda 07.02.2020 tarihli rapordaki verilere göre hesap yaptırılmasının yerinde olmadığını, güncel veriler esas alınarak hesap yaptırılması gerektiğini, maddi tazminat hesapları yapılırken, en son bilinen ücret unsurlarının hesaplamada gözetilmesi gerektiğinden, hüküm gününe en yakın güne kadar yürürlüğe giren tüm asgari ücretlerin uygulanması gerektiğini, bu hususta davalı yararına usuli kazanılmış hak oluşturmayacağını,

mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Birleşen 2018/505 Esas sayılı dosyada davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hükme esas alınan kusur durumunu kabul etmediklerini, yapılan tazminat hesabında kusur indirimi uygulanmış ise de, davacının, müteveffanın salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan 3. kişi sıfatıyla sayın mahkeme nezdinde iş bu davayı açtığını, müteveffanın ölümü nedeniyle doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacıya yansıtılamayacağını, mahkemece verilen ilk kararın Ankara BAM 35.HD’nin 29/03/2023 tarih ve 2022/591 Esas - 2023/468 Karar sayılı ilamı ile kaldırıldığını,

kaldırma kararı sonrası verilen iş bu kararın kaldırma kararında belirtilen eksiklikleri gidermediğini, mahkemece kaldırma kararından sonra birçok rapor alındığını, en son alınan raporda 07.02.2020 tarihli rapordaki verilere göre hesap yaptırılmasının yerinde olmadığını, güncel veriler esas alınarak hesap yaptırılması gerektiğini, maddi tazminat hesapları yapılırken, en son bilinen ücret unsurlarının hesaplamada gözetilmesi gerektiğinden, hüküm gününe en yakın güne kadar yürürlüğe giren tüm asgari ücretlerin uygulanması gerektiğini, bu hususta davalı yararına usuli kazanılmış hak oluşturmayacağını,

mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu, hükme esas alınan raporda hesaplanan ücreti kabul etmediklerini, hesaplama yöntemi ile tekniğinin hatalı seçildiğini, dönem ve pay oranlarının eksik gösterildiğini, rapordaki müteveffa çocuğun 20 yaşında 2027 yılında 1 yıllık zorunlu askerlik hizmetini yerine getireceği ve bu süre zarfında ailesine destek olamayacağı belirlemesinin yerinde olmadığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf talebinde bulunan tarafların sıfatı gözetilerek ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; asıl dava destekten yoksun kalmaya bağlı maddi ve manevi tazminat, birleşen 2019/140 Esas nolu dosya destekten yoksun kalmaya bağlı maddi tazminat, birleşen 2018/505 Esas nolu dosya destekten yoksun kalmaya bağlı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Beden tamlığına karşı işlenen haksız fiillerde zararın gerçek miktar ve kapsamı zamanla daha iyi anlaşılabileceğinden mümkün olduğu kadar geç bir tarihin esas alınması gereği ortadadır. TBK’nın 75. maddesinde cismani zararın hangi tarih esas alınarak hesaplanacağı hakkında yeterli açıklık bulunmakta, cismani zararın hüküm tarihine en yakın tarihteki verilere göre hesaplanması kabul edilmektedir. Asgari ücretin kamu düzeni ile ilgili olduğu açıktır. Aynı davada, bozmadan sonra da olsa asgari ücretin artması halinde bunun mahkemece kendiliğinden dikkate alınacağı belirgindir. Bu niteliği dikkate alındığında asgari ücretteki değişikliklerin hâkim tarafından re'sen gözetilmesi gerekir.

Dosya kapsamında mahkemece verilen ilk hükmü istinaf eden asıl davada ve birleşen 2019/140 Esas nolu davada davacı ... vekili, birleşen 2018/505 Esas nolu davada davacı ... vekilinin istinaf dilekçelerinde kararın hükme esas alınan kusur raporu (dolayısıyla hesap raporu) yönünden de istinaf edilmiş olması nazara alındığında, mahkemece kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada alınan 03.02.2025 tarihli raporda, Dairemizce kaldırılmasına karar verilen ilk karara esas alınan 07/02/2020 tarihli rapor tarihi itibariyle veriler esas alınarak belirleme yapılmış olması yerinde görülmemiştir.

Bu durumda mahkemece, yeniden yapılacak yargılamada verilecek hükme esas alınacak rapor tarihindeki asgari ücret verileri kullanılarak hesaplama yapılması amacıyla aktüer bilirkişiden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi hükmün esasına ve sonucuna etkili olan bu hususlarda gerekli deliller toplanıp, değerlendirilmeden karar verildiği anlaşılmakla,

asıl davada ve birleşen 2019/140 Esas nolu davada davacı ... vekilinin ve birleşen 2018/505 Esas nolu davada davacı ... vekilinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülüp eksikliklerin giderilmesiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre istinaf eden taraf vekillerinin sair istinaf taleplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.