Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2025/311 K.2026/266

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı araç ve bu araca bağlı dorsenin 15/08/2022 tarihinde KGYS'ye ait direğe çarparak direğin hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, kaza nedeni ile davacı tarafından üçüncü kişilere ödeme yapıldığını, araç sürücüsünün kaza sonrası olay yerini terk ettiğini, davacının davalıya rücu hakkının doğduğunu, ödenen zarara ilişkin davalı aleyhine icra takibine geçildiğini ve davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile Ankara 3.Genel İcra Dairesi 2023/218516 Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafça, davaya cevap sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne, Ankara 3.Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/218516 Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin aynı miktar ve şartlarda devamına, İİK 67. maddesi gereğince 16.173,13-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davalı araç sürücüsünün araçla seyri sırasında direğe çarptığını fark etmediğinden olay yerinden ayrıldığını, eğer fark etseydi zaten olay yerini terk etmeyeceğinin açık olduğunu, davacı sigorta şirketinin 61.600 TL hasarı ödediği anda 11.088 TL KDV'yi de ödeyerek KDV ödemesinden bu tutarı mahsup ettiğini, ancak davalı şirket adına bir fatura kesilmediği için ortaya çıkan bir KDV alacağı bulunmadığını, davalıdan KDV tutarının rücu edilemeyeceğini, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davalı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, HMK’nın 355. maddesi kapsamında, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından kaza sonucu zarar görene yapılan ödemenin zarara neden olan davalı sigortalıdan rücuu amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Somut olayda polis merkezi amirliği görevlilerince tutulan tespit tutanağı uyarınca, 15.08.2022 tarihinde 029-G-06KZN-0 nolu KGYS Kamera direğine ... plakalı tırın geri geri gelirken çarpıp kaçmasıyla kazanın meydana geldiği, metal kamera direğinin, sağ tarafına kaldırım istikametine eğilmiş halde olduğu, direk üzerinde göçükler oluştuğu, dip kısmında bulunan cıvataların yerinden sökülmüş halde olduğu, CD İnceleme Tutanağında, 15.08.2022 günü saat: 11.21.08 sıralarında dorse üzerinde katılımevim, arka kısmında ... lojistik yazan çekici kısmı beyaz renkli olan bir tırın ...

Market bahçesi içerisinden çıkarak 029-G-06KZN-0 nolu KGYS Kamera direğinin bulunduğu yöne doğru geldiği, bahse konu Tırın çekici plakasının ... olduğunun gözüktüğü, 15.08.2022 günü saat:11.21.41 sıralarında dorse üzerinde katılımevim, arka kısmında ... lojistik yazan çekici kısmı beyaz renkli olan bir tırın ... Market önünde bulunan 029-G-06KZN-0 nolu KGYS Kamera direğinin önüne gelerek burada beklediği, bahse konu tırın dorse plakasının ... olarak göründüğü, tırın ...

Market önünde bulunan 029-G-06KZN-0 nolu KGYS Kamera direğinin önüne gelerek burada geri geri gelerek ... Market önünde bulunan 029-G-06KZN-0 nolu KGYS Kamera direğine çarptığı, bir müddet sonra ileriye doğru giderek oradan ayrıldığının belirtildiği, Ankara 24. İcra Müdürlüğü’nün 2023/19163 Esas nolu dosyasında alacaklı ... Sigorta Şirketi tarafından borçlu ... Pet. Ürünleri San.

Ticaret Limited Şirketi aleyhine 61.600,00 TL asıl alacak ve işlemiş faize ilişkin takibe girişildiği, borçlunun takibe itirazı üzerine takibin durduğu, kaza yapan aracın ZMM Sigortasının kaza tarihini kapsar şekilde davacı sigorta şirketi tarafından tanzim edildiği, mahkemece bilirkişiden alınan rapor uyarınca kazanın meydana gelmesinde davalı ... Pet.Ürünleri San.

Ticaret Limited Şirketi adına tescil kayıtlı çekicinin dava dışı sürücüsü ...’ın %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından vergiler hariç 61.600,00 TL olarak hesaplanan toplam hasar bedelinin uygun olduğu, davalı araç sürücüsünün olay yerini terk etme sebebinin güvenlik önlemi ya da sağlık kuruluşuna gitmek olmadığının belirlendiği, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 95. maddesi gereğince sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin Kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.

Poliçe tanzim tarihinde ve kaza tarihinde (31/07/2021) yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde, Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı düzenlenmiş.

“Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin Kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:…

b)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise"

c) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde.” denilmiştir. Dolayısı ile kaza sonrasında sayılan istisnai durumlar haricinde sigortalı araç sürücüsünün, olay yerini terk emiş olması durumunda, sigorta şirketi, zarar görene yaptığı ödemeyi sigortalısından rücuen talep edebilir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, kaza tarihi itibariyle davacı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün olay tarihi olan 15/08/2022 tarihinde KGYS Kamera direğine çarpmasıyla kazanın meydana geldiği, dosya kapsamında yer alan ve oluşa uygun düşen bilirkişi raporlarında, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, dosyada tespit tutanağına göre sigortalı araç sürücüsünün kaza sonrasında olay yerini terk ettiği, davalı tarafça terkin haklı nedene dayandığının ispatlanamadığı,

dolayısıyla davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan davalıya rücu koşulunun oluştuğu, mahkemece alınan bilirkişi raporlarıyla gerçek zarar kapsamında rücu edilebilecek zararın belirlendiği, Yargıtay (kapatılan)17.Hukuk Dairesinin 04.04.2016 tarihli 2015/14700 E-2016/4229 K.nolu ilamında da belirtildiği üzere 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1. maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabi olup, dava dışı zarar gören kamera direğine verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmetinin de KDV'ye tabi olduğu,

bu nedenle davacı lehine KDV dahil edilerek hasar tazminatına hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına, takip miktarının gerçek zarar kapsamında kaldığı, bu haliyle mahkemece icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre davalı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Bununla birlikte her ne kadar mahkemece, hüküm fıkrasının birinci bendinin devamında davacı lehine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya ödenmesine hükmedilmiş ise de alacak miktarı likit (belirli, muaccel) olmayıp alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmemesi gerekirken bu husus gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Ne var ki, bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca hükmün düzeltilmesiyle HMK.nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine, 2-İstinaf eden davalı tarafından yapılan 238,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-Kararın tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, 4-HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN (istinaf edenin sıfatına göre) olmak üzere 19/02/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.