Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2025/402 K.2026/350

Mahalli mahkemesinden verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla, yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.08.2023 tarihinde sürücü ...’ın, yönetimindeki araç ile seyri esnasında, arkasından gelen davalı sürücü ...’ın yönetimindeki davalı ...'na ait aracın ön kısmı ile bu araca arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının aracında 613.299,42-TL hasar bedeli, 150.000,00-TL değer kaybı meydana geldiğini, davacının kazadan kaynaklı olarak aracını kullanamadığını belirterek, şimdilik 100,00-TL hasar bedeli,100,00-TL değer kaybı bedeli ve 100,00-TL araç mahrumiyet bedelinin davalılardan yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile hasar bedeline ilişkin dava değerini 613.299,42 TL, değer kaybı bedeline ilişkin talebini 15.000,00 TL, araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebini 67.500,00 TL olarak artırmıştır.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Yerel mahkemece; davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile, 613.299,42 TL hasar bedeli, 15.000,00 TL değer kaybı ve 67.500,00 TL kazanç kaybı(mahrumiyet bedelinin) 06.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karar davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olması nedeniyle mahkemenin görevsiz olduğunu, davanın, sigorta şirketine başvurulmadan ve davada taraf olarak gösterilmeden açılması nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, kazaya karışan aracın malikinin davalı ... olmadığını, davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, araç masraflarının aracın asıl sahibi olan ... tarafından karşılandığını, aracın maliki her ne kadar resmi kayıtlarda davalı olarak gözükmekte ise de asıl malikin davalının patronu olan ... olduğunu,

mahkemece hükme esas alınan kusur raporunu kabul etmediklerini, davacıya ait araçta meydana geldiği iddia edilen hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin fahiş olduğunu, davacı tarafın aynı model ve özellikle yeni bir araç alması için gerekli makul sürenin tespit edilerek bu doğrultuda araç mahrumiyeti zararının belirlenmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Öncelikle somut olayda, kazaya karışan her iki aracın ticari mahiyette olması nazara alındığında mahkemenin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmakla, istinaf eden davalı ... vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.

Bununla birlikte, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında, zararın doğru şekilde tespit edilmesi önemlidir. Haksız fiil sorumluluğunda zarar kişinin kaza tarihi itibariyle uğradığı "gerçek zarar" olup, gerçek zarar TBK hükümlerine ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin zararın tespitine yönelik benimsediği ilkelere uygun olarak tespit edilmelidir.

Davacının zararının artmasına neden olması söz konusu ise haksız fiil sorumlusunun, zarar görenin eylemi ile artan zarardan sorumlu olmayacağı gözetilmelidir. Zarara yönelik çelişkili deliller ve izaha muhtaç durumlar var ise bu hususlar değerlendirilmeden, bir kısım delillere üstünlük tanınarak hazırlanan rapora göre karar verilmemelidir.

Bu çerçevede, araç onarım bedeline yönelik olarak açılan bir davada, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi emsal içtihatlarında da açıklandığı üzere, makine mühendisi bilirkişiden alınacak raporla kazalı aracın markası, modeli, yaşı, km'si, kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle, aracın rayiç değerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespiti ile buna göre kaza tarihinde hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi,

belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle tazminat miktarının tespit edilmesi gerekir.

Yine değer kaybına ilişkin olarak da, aracın tamirinin mümkün ve/veya ekonomik olması durumunda aracın markası, modeli, yaşı, km'si kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle, aracın kaza tarihideki serbest piyasa koşullarındaki rayiç değeri ile meydana gelen kaza sonrasında onarılması halindeki serbest piyasadaki rayiç değeri arasındaki farka göre tespiti gerektiğinden, rapordaki hesaplamanın bu yöntem çerçevesinde yapılması, denetlenebilir olması gereklidir.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, aracın daha önceden kazaya karışıp karışmadığı hususunda TRAMER kayıtlarının dosyaya kazandırılmadığı, buna mukabil bilirkişi tarafından ‘SBM tarafından sorgulama kısıtlaması getirilmesi nedeniyle, TRAMER bilgi sistemi üzerinde ... plakalı aracın geçmiş hasar kaydı sorgulaması yapılamadığı belirlenmiştir’ ibaresine yer verilmesiyle rapor tanzim edildiği, bu kapsamda raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığı anlaşılmıştır. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacıya ait aracın önceki hasar kayıtlarının netlikle belirlenmesini takiben ve yerleşik içtihatlara uygun olarak mahkemece bilirkişiden alınacak ek raporla kazalı aracın markası, modeli, yaşı, km'si, kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle, aracın rayiç değerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespiti ile buna göre kaza tarihinde hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı,

ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle tazminat miktarının tespit edildiği,yine değer kaybına ilişkin olarak da, aracın tamirinin mümkün ve/veya ekonomik olması durumunda aracın markası, modeli, yaşı, km'si kazadan önceki mevcut durumu(TRAMER kayıtları) ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle,

aracın kaza tarihideki serbest piyasa koşullarındaki rayiç değeri ile meydana gelen kaza sonrasında onarılması halindeki serbest piyasadaki rayiç değeri arasındaki farka göre tespit edildiği tarafların itirazlarını da karşılar şekilde rapor alınarak, davacının kaza tarihindeki gerçek zararının belirlenmesiyle sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.