Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2025/636 K.2025/839

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden (davacı) vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'nün maliki bulunduğu, davalı ...'nün ise sürücüsü olduğu ... plakalı aracın 16/12/2024 tarihinde meydana gelen kazada %100 kusurla davacı şirkete ait ... plaka sayılı araca çarptığını, meydana gelen kaza neticesinde Polatlı Bölge Trafik Denetleme İstasyon Amirliği'nce düzenlenen kaza tespit tutanağında ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nın 56/1-c hükmünü ihlal etmesi nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacı şirketin maliki olduğu dava dışı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğunu belirterek,

10,00 TL kazanç kaybı zararının (belirsiz alacak davası) ve 250.000,00-TL değer kaybı zararı bedelinin (belirsiz alacak davası) temerrüt tarihinden (kaza tarihi-16/12/2024) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama sonucunda hükmedilecek tazminat miktarının yüksekliği ve müvekkilinin aracında meydana gelen hasar bedelinin müvekkilinin kasko poliçesini tanzim eden sigorta şirketince davalılara rücu edileceği dikkate alındığında,

yargılama sürecinde davalının mal kaçırma ihtimalinin önlenmesi ve müvekkilinin uğramış olduğu zararın tazmininin güvence altına alınabilmesi amacıyla ihtiyati haciz talep etme zorunluluğu doğduğunu belirterek, teminatsız olarak borçlunun, borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi amacıyla ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, İİK.'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz talep edilebilmesinin yasal koşulları sıralanmış olup, bu hükümde vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir alacakla ilgili olarak ihtiyati haciz kararı verilebileceği öngörülmüş olup, bu aşamada dosyaya mübrez deliller kapsamında davacının alacak taleplerinin yaklaşık ispat düzeyinde de olsa haklılığının taraf delilleri toplanmak suretiyle yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde değerlendirilmesinin mümkün olduğu ve dosya kapsamı itibariyle muaccel bir alacağın varlığına ilişkin yasal koşulun bu aşamada gerçekleşmediği gerekçesiyle; "Davacı yanın ihtiyati haciz talebinin reddine," karar verilmiş, karar ihtiyati haciz talep eden (davacı) vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden (davacı) ... Otomotiv Turizm Sanayi Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde; resmi makamlarca düzenlenen trafik kazası tespit tutanağından görüleceği üzere davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalının açıkça kusurlu olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında KDV dahil 3.000.000,00 TL hasar meydana geldiğini, yargılama sonucunda hükmedilecek tazminat miktarının yüksekliği ve müvekkilin aracında meydana gelen hasar bedelinin de müvekkilin kasko poliçesini tanzim eden sigorta şirketince davalılara rücu edileceği dikkate alındığında,

yargılama sürecinde davalının mal kaçırma ihtimalinin önlenmesi ve müvekkilin uğramış olduğu zararın tazminin güvence altına alınabilmesi amacıyla ihtiyati haciz talep etme zorunluluğu doğduğunu, teminatsız olarak borçlunun, borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi amacıyla ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan istinaf incelemesi neticesinde;

Dava, trafik kazası nedeniyle meydana gelen değer kaybı ve kazanç kaybının tazmini istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ile davalılar adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz uygulanmasına karar verilmesi de talep edilmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından talep reddedilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince görev hususu dava şartı olup, HMK'nın 115/1 maddesi gereğince yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen gözetilmesi gerekir.

İhtiyati hacizde hangi mahkemenin görevli olduğu 2004 sayılı İİK'nın 258.maddesinde açıkça belirtilmemiştir. Bu maddede genel olarak mahkemeden söz edildiğinden görev konusunda 6100 sayılı HMK’nın göreve ilişkin genel hükümleri (HMK 1-4.maddeler) uygulanacaktır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/I maddesinde de, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

Başka bir deyişle ticaret mahkemeleri tarafları tacir olan ve her iki taraf için ticari iş sayılan, ticari işletmelerine ilişkin bulunan uyuşmazlıklar ile TTK'nın 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davaları çözümlemekle görevli mahkemelerdir. Yani bir uyuşmazlığın ticari işe ilişkin bulunması, tek başına davanın ticaret mahkemesinde görülmesi için yeterli olmayıp aynı zamanda her iki tarafın da tacir olmaları ya da görülen davanın TTK’nın 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan (tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın) olması gereklidir.

Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında, ihtiyati haciz taleplerinde görevli mahkeme genel hükümlere göre belirleneceğinden somut olayda, yargılamanın devam ettiği aşamalarda görevli mahkemeden yeniden ihtiyati haciz talebinde bulunulabilmesinin de mümkün olmasına ve mahkemenin gerekçesine göre talep olunan tazminatlar açısından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; usul ve yasaya uygun olarak verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı ihtiyati haciz talep eden (davacı) vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.