İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/639 K.2025/1163

Taraflar arasındaki ihya davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacılar vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin ortaklığın giderilmesi için açmış olduğu Büyükçekmece 2.Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/365 Esas sayılı dosyasında mahkemenin 02.02.2021 tarihindeki duruşma zaptında telkin edilen şirketlerin ihyası hususunda dava açmak üzere tarafımıza süre verilmiş olup işbu süre zarfında dava açma zarureti hasıl olduğunu, söz konusu kooperatif amacını tamamladığından bahisle tasfiye istemleri gerçekleştirilerek terkin edildiğini, terkin edilmeden önce merkezi " ...

San. ... Cad. No:... Büyükçekmece/İST " adresinde olduğunu, Büyükçekmece 2.Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/365 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen ortaklığın giderilmesi davasında davalı kooperatiflerden biri de ihyası talep olunan ...

Yapı Kooperatifi olup davada davalı sıfatı ile yer aldığını, ancak işbu kooperatiflerin tasfiyesi tamamlanıp ticaret sicilinden silinmemek sureti ile hukuk alemindeki varlıkları sona ermemiş olduğundan davada taraf ehliyetleri bulunmadığını, dolayısıyla ticaret sicilinden terkin edilen ve hukuk alemindeki varlığı sona eren kooperatiflerin davalı sıfatı ile davada yer alabilmesi ve yargılamanın yürütülmesi amacı ile tüzel kişiliklerinin yeniden canlandırılarak ihyası gerektiğini,

ihyası talep edilen kooperatiflerin taraf olduğu Büyükçekmece 2.Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/365 E.sayılı dosyası üzerinden görülen dava İstanbul İli Beylikdüzü İlçesi ... Mah... Ada ... Parselde kayıtlı gayrimenkul üzerindeki ortaklığın giderilmesi davası olup tapuda halen kooperatif adına taşınmaz kayıtlı olduğundan esasen işbu kooperatiflerin aktiflerinin tamamının tasfiye edilmeden sicilden terkin kararı verildiği, ihyası talep olunan ...

İşyeri Yapı Kooperatifi adına Büyükçekmece 2.Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/365 Esas sayılı dosyası ile aleyhinde dava ikame ettiği taraf ehliyeti sağlanabilmesi ve yine ... Yapı Kooperatifi adına halen taşınmaz kayıtlı olduğundan aktifin tamamen tasfiye edilmeden ticaret sicilinden terkin edilen kooperatifin ihyası ile ticaret siciline talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek ...Kooperatifi'nin ihyası ile Ticaret Siciline Tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut uyuşmazlıkta; davacının ihyası istenilen şirket adına Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/365 Esas sayılı dosyasındaki işlemlere münhasır olmak üzere huzurdaki davanın açıldığı, adı geçen şirketin 24/06/2014 tarihinde tasfiyeye girdiği ve tasfiye kararının 31/07/2014 tarihinde tescil edildiğinin 16/12/2014 tarihinde TTSG'de ilan edildiği, ancak Sicil Müdürlüğünce terkin işleminin yapıldığına dair kaydın bulunmadığı, ihya talebinin terkin işlemi yapılan şirketler yönünden uygulanabileceği..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacılar vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkillerinin ortaklığın giderilmesi için açmış olduğu Büyükçekmece 2.Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/365 E. Sayılı dosyasında mahkemenin 02.02.2021 tarihindeki duruşma zaptında telkin edilen şirketlerin ihyası hususunda dava açmak üzere taraflarına süre verildiğini, bu süre zarfında dava açma zarureti hasıl olduğunu, söz konusu kooperatif amacını tamamladığından bahisle tasfiye istemleri gerçekleştirilerek terkin edildiğini, terkin edilmeden önce merkezi " ... San. ... Cad.

No:... Büyükçekmece/İST " adresinde olduğunu, Taraflarından açılmış olan Büyükçekmece 2.Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/365 E. sayılı dosyası üzerinden görülen ortaklığın giderilmesi davasında davalı kooperatiflerden biri de ihyası talep olunan ...

İşyeri Yapı Kooperatifi olup davada davalı sıfatı ile yer aldığını, ancak iş bu kooperatiflerin tasfiyesi tamamlanıp ticaret sicilinden silinmemek sureti ile hukuk alemindeki varlıkları sona ermemiş olduğundan davada taraf ehliyetleri bulunmadığını,

dolayısıyla ticaret sicilinden terkin edilen ve hukuk alemindeki varlığı sona eren kooperatiflerin davalı sıfatı ile davada yer alabilmesi ve yargılamanın yürütülmesi amacı ile tüzel kişiliklerinin yeniden canlandırılarak ihyası gerektiğini,İhyası talep edilen kooperatiflerin taraf olduğu Büyükçekmece 2.Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/365 E.sayılı dosyası üzerinden görülen dava İstanbul İli Beylikdüzü İlçesi ... Mah.. Ada ..

Parselde kayıtlı gayrimenkul üzerindeki ortaklığın giderilmesi davası olup tapuda halen kooperatif adına taşınmaz kayıtlı olduğundan esasen işbu kooperatiflerin aktiflerinin tamamının tasfiye edilmeden sicilden terkin kararı verildiğini, Emsal nitelikteki Yargıtay 23.Hukuk Dairesi 2015/779 E. VE 2015/1227 K. VE 27.02.2015 Tarihli ve Yargıtay 23.Hukuk Dairesi 2014/8420 E. Ve 2015/998 K. Sayılı ilamını sunduklarını, Büyükçekmece 2.Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/365 E. Sayılı dosyası ile aleyhinde dava ikame ettikleri için taraf ehliyeti sağlanabilmesi ve yine ...

Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi adına halen taşınmaz kayıtlı olduğundan aktifin tamamen tasfiye edilmeden ticaret sicilinden terkin edilen kooperatifin ihyası ile ticaret siciline talep etme gereği doğduğunu, ilk derece mahkemesinin davanın reddine kararının yerinde olmadığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 547 maddesi uyarınca, ek tasfiye işlemleri için şirket sicil kaydının ihyası istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacılar vekili tarafından, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Ticaret sicilinden terkin edilen şirketlerin yeniden ihyasının sağlanması amacıyla 6102 sayılı TTK kapsamında iki farklı yol öngörülmüştür. Buna göre, tasfiye sürecine giren şirketlerin tasfiye işlemlerinde eksiklik olması halinde TTK'nın 547. maddesi kapsamında sicilden terkin edilen şirketin tekrar sicile kaydedilmesi mümkündür.

Örneğin şirkete ait bir malvarlığının bulunması veya devam eden bir dava bulunması bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Bir diğer yol ise TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca sicilden terkin edilen şirketlerin yeniden tescilidir. Buna göre asgari sermaye miktarına ulaşmayan, adres değişikliğini bildirmeyen şirketlerin re'sen kayıtlardan terkini halinde şirketin faal olması ve gerekli bazı koşulların da gerçekleşmesi halinde tekrar sicile kaydı mümkündür.

İhya davasının TTK'nın 547. maddesi uyarınca talep edilmesi halinde şirketin tasfiye işlemlerini yapmış olan tasfiye memur ya da memurları ile birlikte bağlı bulunulan ticaret sicil müdürlüğünün davalı olarak gösterilmesi gerekmektedir. Diğer durumda ise esasen şirket tasfiye sürecine girmediğinden ve tasfiye memuru da bulunmadığından davalı olarak bağlı bulunulan ticaret sicil müdürlüğünün gösterilmesi yeterlidir.

Başka bir ifadeyle TTK'nın 547. maddesine dayalı ihya davalarında davalı taraf, şirket veya kooperatifin en son tasfiye memuru veya tasfiye kurulu ile yasal hasım konumunda bulunan ticaret sicili müdürlükleridir. Eldeki davada, şirketin tasfiye sonucu terkin edilmesi nedeniyle TTK'nın 547.maddesine göre ihya talep edildiği anlaşılmaktadır.

İhyası talep olunan şirketin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı iken 24.06.2013 tarihli genel kurul kararı ile tasfiyesine karar alındığı, kararın 06.08.2014 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği, ancak ilk derece mahkemesi gerekçesinde de işaret edildiği üzere, ihyası talep edilen kooperatifin en son tescilini 08.06.2019 tarihinde yaptırdığı, ilk derece mahkemesince celp olunana ticaret sicil kayıtları kapsamında tasfiye kararı alınan kooperatifin tasfiyesinin kapatılıp sicilden terkin işleminin yapılmadığı anlaşılmaktadır.

TTK'nın 547. maddesi, ek tasfiye başlığı altında. "Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler.

Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir" düzenlemesini getirmiştir.

Davacı vekili, ihyası istenen kooperatif aleyhine Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/365 E sayılı dosyasında ortaklığın giderilmesi davası açıldığını, ancak davalı kooperatifin sicilden terkin edildiğinin öğrenildiğini ve mahkemece ihya davası açılması için kendilerine süre verildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Davacının iş bu davayı açmasında, terkin olduğu ileri sürülen kooperatif ile ilgili açılmış olup, devam eden Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/365 E sayılı dosyasında şirketin temsili için yeniden tescilini talep ettiği de gözetildiğinde, ilk derce mahkemesi gerekçesinde de işaret edildiği üzere, dosya kapsamındaki delillerle ihyası talep edilen kooperatifin 24.06.2013 tarihli genel kurul kararı ile tasfiyesine karar alındığı, kararın 06.08.2014 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği, ancak ihyası talep edilen kooperatifin en son tescilini 08.06.2019 tarihinde yaptırdığı,

ilk derece mahkemesince celp olunana ticaret sicil kayıtları kapsamında tasfiye kararı alınan kooperatifin sicilden terkin işleminin yapılmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince verilen karar isabetli olup, aksi yöndeki davacılar vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Davacılar vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi soncunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararında yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.