Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2026/122 K.2026/108

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; 27/12/2022 tarihinde dava dışı ...'un kullanımında olup, davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan ... plaka sayılı araç ile yaya olan davacıya çarpması sonucu davacının yaralandığını, müvekkilinin kazada bir kusurunun olmadığını belirterek, şimdilik sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı gideri olarak 150,00 TL maddi tazminatın davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini istemiştir.

Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde; dava açılmadan önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, dava konusu olay nedeniyle davacının zararını ispatlaması gerektiğini, meydana gelen kazada müvekkiline sigortalı olan aracın kusurlu olmadığını, kusur durumunu davacının ispatlaması gerektiğini, meydana gelen kazada davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, dava konusu kazada kusur dağılımının ve maluliyet oranının tespit edilmesi gerektiğini bildirerek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalının, sigortalı araç sürücüsünün kusur dağılım oranına bağlı olarak zarardan sorumlu olduğu için araç sürücüsü ile davacının olaydaki kusur dağılım oranlarının belirlenmesi amacı ile Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden 12/09/2025 tarihli rapor alındığı, sürücü ..., 27.12.2022 günü saat 09:37 sıralarında sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile Turgut Özal Bulvarını takiben Belediye istikametine seyir halindeyken geldiği olay mahalli yaya geçidinde, yeşil ışıkta geçtiği esnada, seyrine göre sağ tarafından kırmızı ışıkta yola giren yaya ...'a çarpması sonucu yaralanmalı dava konusu kaza meydana geldiği,

meydana gelen kaza sonrası alınan ifadeler ve kaza tespit tutanağı dikkate alındığında, davacı yaya ... olay mahalli kavşakta, yaya geçidinde, istikametine hitap eden kırmızı ışığa riayet etmeden, sol tarafındaki araçlara da dikkat etmeden, kontrolsüzce yola girerek karşıya geçtiği esnada, sol tarafından gelen ve ilk geçiş hakkını bırakmadığı, önünü kapattığı sürücü idaresindeki motosiklet tarafından çarpılmasıyla meydana gelen kazada dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle asli %100 kusurlu olduğu,

sürücü ..., sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyir halindeyken geldiği olay mahalli kavşakta, istikametine hitap eden yeşil ışıkta seyrine devam ettiği esnada, sağ tarafından ışık ihlal ile yola giren yayaya çarpmak durumunda kaldığı kazada, oluşa etken hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusurunun bulunmadığının bildirildiği, aynı olaya ilişkin ceza yargılaması yapılan Batman 2. Asliye Ceza Mahkemesine sunulmak üzere İstanbul Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan 11.12.2023 tarihli raporda, sürücü ...'un kusursuz olduğu, yaya ...'ın asli kusurlu olduğunun belirtildiği,

alınan raporlar arasında çelişki bulunmadığı anlaşılmakla, davacı yanın yeniden rapor alınmasına yönelik talebi reddedildiği gerekçesiyle, davanın REDDİNE karar verlmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kusur raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını eksik ve yetersiz inceleme yapıldığını, mahkeme kararına esas alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporu ile ceza dosyasındaki raporların;

olayın meydana geldiği yerin trafik yoğunluğu, sürücünün hız durumu, yayaya yaklaşma mesafesi, sürücünün yaya geçidine yaklaşırken azami dikkat ve özeni gösterip göstermediği hususlarını somut ve denetime elverişli biçimde irdelemediğini, yaya olan davacı aleyhine %100 kusur yüklenmesinin hukuka aykırı olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu ve Yargıtay uygulamaları uyarınca, motorlu araç sürücüleri, yayalara karşı daha yüksek özen borcu altında oldukları, yaya geçitlerine yaklaşırken hız azaltma ve dikkat yükümlülüğü bulunduğunu, Yargıtay 17. HD, 2018/4123 E., 2019/7654 K. sayılı ilamında.

“Yaya geçidinde veya yakınında meydana gelen kazalarda, sürücünün kusursuz kabul edilmesi için olağanüstü bir durumun varlığı gerekir.” denildiğini, somut olayda kazanın yaya geçidi üzerinden meydana geldiğini, sürücünün, yeşil ışıkta dahi olsa yaya çıkabileceğini öngörmesi, hızını buna göre ayarlaması gerektiğini, en azından kusur paylaşımı yapılması gerekirken, davacıya tam kusur yüklenmesinin, hakkaniyet ve hukuk ilkeleriyle bağdaşmadığını, zorunlu mali sorumluluk sigortasında kusur bulunmasa dahi sigortacının sorumluluğunun değerlendirilmesi gerektiğini, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini belirterek,

kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Davacı vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası sigortalısının, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında 3. şahısların ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı KTK'ya göre, sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli, zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı 3. şahısların, sigortalının KTK çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.

Kusura ilişkin olarak, UYAP ortamında incelenen Batman 2. Asliye Ceza Mahkemesine sunulmak üzere İstanbul Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan 11.12.2023 tarihli raporda, sürücü ...'un kusursuz olduğu, yaya ...'ın asli kusurlu olduğu belirtilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesine göre, hukuk hakimi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla bağlı olmadığı gibi, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hakimini bağlamaz.

Buna göre, ceza mahkemesince verilen beraat kararı; kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacaktır. Ancak hemen belirtilmelidir ki, gerek öğretide gerekse Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hâkiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir.

Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşıyacaktır. Bu doğrultuda maddi vakıanın tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlayıcı olup, ceza mahkemesince bir maddi vakıanın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir.

Dosyada alınan Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen raporda. A) Yaya ..., olay mahalli kavşakta, yaya geçidinde, istikametine hitap eden kırmızı ışığa riayet etmeden, sol tarafındaki araçlara da dikkat etmeden, kontrolsüzce yola girerek karşıya geçtiği esnada, sol tarafından gelen ve ilk geçiş hakkını bırakmadığı,

önünü kapattığı sürücü idaresindeki motosiklet tarafından çarpılmasıyla meydana gelen kazada dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle asli kusurlu ( %100 yüzde yüz oranında) sürücü ..., sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyir halindeyken geldiği olay mahalli kavşakta, istikametine hitap eden yeşil ışıkta seyrine devam ettiği esnada, sağ tarafından ışık ihlal ile yola giren yayaya çarpmak durumunda kaldığı kazada, oluşa etken hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusuru bulunmadığı belirtilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun olayın oluşuna uygun olmasına, ceza dosyasında alınan kusur raporu ile dosyada alınan kusur raporunun birbirini teyit eder mahiyette olmasına, davalı sigortanın araç sürücüsünün kusuru oranında sorumluluğunun bulunmasına, somut olayda davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.