Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2026/56 K.2026/470

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 17/06/2015 tarihinde sevk ve idaresindeki araçla seyir halinde iken davalı ...'in kullanmış olduğu, davalı ...'in maliki olduğu ... plaka sayılı aracın çarpması sonucunda davacının ağır derecede yaralandığını, davacının kazadan sonra çalışamadığını, bu nedenle belirsiz 10 TL geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinin olduğunu, davacıya ESOGÜ Tıp Fakültesi Engelli Sağlık Kurulu tarafından verilen raporda %47 oranında malul olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle de belirsiz 10 TL meslekte kazanma gücü kaybı tazminat taleplerinin olduğunu, davacının hareket kabiliyetinin kısıtlandığını,

kendi işlerini kendisinin göremediğini, bu nedenle şimdilik belirsiz 10 TL bakıcı tazminatı taleplerinin bulunduğunu, davacının günlük hayatını idame ettirirken zorluklar çektiğini, koltuk değneği olmadan yürüyemediğini, bu nedenle de 75.000 TL manevi tazminat taleplerinin bulunduğunu belirterek, iş göremezlik tazminatı, meslekte kazanma gücü kaybı tazminatı ve bakıcı tazminatının tüm davalılardan, 75.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde davalının herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının kaza esnasında alkollü olması nedeniyle kusurlu olduğunu, talep edilen manevi tazminat talebinin fahiş miktarda olduğunu bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının başvurusu üzerine davacıya 110.678 TL ödeme yapıldığını, bu nedenle müvekkili şirketin sorumluluğunun kalmadığını, davacının kaza esnasında alkollü olması nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğunu bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; öncelikle yetki ve görev itirazlarının bulunduğunu, görevli mahkemenin Beylikova Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davalının aracın sürücüsü olduğunu, davacının davalı sigortadan ödeme aldığını, davacının kusurundan dolayı davalının sorumlu olamayacağını, davacının maddi tazminat taleplerinin haksız olduğunu, ESOGÜ Tıp Fakültesi'nden alınan raporu kabul etmediklerini, manevi tazminat taleplerinin de haksız olduğunu, fahiş miktarda talep edildiğini bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece Dairemiz kaldırma kararı üzerine yapılan yargılama sonunda, ATK Üst Kurul Raporu ile davacının %30 malul, 9 ay işgöremez ve iki ay bakıcı ihtiyacı olduğunun, davalı tarafın %90 kusurlu olduğunun anlaşıldığı, maddi tazminat yönünden alınan bilirkişi raporu ile kazaya bağlı olarak davacının iş gücü kaybı ve tedavi sürecine ilişkin zararlarının oluştuğu ancak bu zararların davalı sigorta tarafından %89,39'nun karşılandığı,

yerleşik Yargıtay kararlarına göre davadan önce yapılan sigorta ödemesi ile davacının maddi zararının yeterli olacak şekilde karşılandığı anlaşıldığından davacının maddi tazminat davasının reddi gerektiği, manevi tazminat talebi yönünden ise, somut olay ve tarafların sosyo ekonomik durumu, kusur durumu, davacının kaza sonrası geçirdiği 9 aylık tedavi süreci, kazaya bağlı %30 oranındaki sürekli maluliyet durumu ve bu nedenlerle yaşadığı manevi acı ve üzüntü, tarafların ekonomik sosyal durumları gözetildiğinde, davacı için 50.000,00-TL manevi tazminatın uygun olacağı gerekçesiyle “1-Maddi tazminat yönünden davanın REDDİNE,

2-Manevi tazminata ilişkin davanın KISMEN KABULÜ ile, 50.000 TL manevi tazminatın 17/06/2015 kaza tarihinden itibaren davalılar ... ve ... mirasçılarından alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,” karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece verilen kararın yerinde olmadığını, kusur oranını ve davacıya verilen %10 kusuru kabul etmediklerini, kusursuz olduklarını, maluliyetin çok daha fazla olduğunu, yapılan sigorta ödemesinin eksik olduğunun raporla belirlendiğini, güncel hesaplama doğrultusunda davanın kabulü gerektiğini ileri sürerek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacı tarafından yargılama sırasında sigorta şirketine yönelik davadan feragat edildiğini, şirket yönünden davanın feragat nedeniyle reddi gerektiğini ileri sürerek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davacı vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Yerel Mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacı vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekilinin istinafı yönünden;

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden Dairemiz kaldırma kararı gereğince ATK İkinci Üst Kurulu'ndan rapor alınarak maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderildiği, buna göre davacının, davalıların %90 kusuru ile meydana gelen kazada %30 oranında malul kaldığı, 9 ay iyileşme süresinin bulunduğu ve 2 ay bakıcı ihtiyacı olduğu, bu raporların dosya kapsamına uygun ve karar vermeye elverişli olduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu kazanın 17 /06 /2015 tarihinde meydana geldiği, eldeki dava tarihinden önce davalı ZMM sigorta şirketi tarafından davacıya 09/09/2016 tarihinde bir miktar (110.678TL) ödeme yapıldığı sabittir. Yerleşik içtihatlar gereğince dava tarihinden önce ödeme yapıldığının anlaşılması halinde ödeme tarihi itibarıyla yapılan ödemenin zararı karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi gerekmektedir. Mahkemece de bu kapsamda bilirkişi raporu alınarak değerlendirme yapılmış, kaldırma kararı sonrası usulüne uygun olarak düzenlenen aktüer raporunda TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak yapılan hesap kapsamında davacıya dava tarihinden (dava tarihi 03/10/2018) önce yapılan sigorta ödemesinin ödeme tarihindeki zararın (123.813,76TL) %89,39’unu karşıladığı tespit edilmiştir.

2918 sayılı KTK'nın 111.maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Bu madde sadece sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemeler değil trafik kazasından kaynaklanan ve sorumlu tarafından yapılan tüm ödemeler de de uygulanabilir.

Buna göre; davacıya yapılan sigorta ödemesi ile ödeme tarihi itibariyle tespit edilen davacının tüm zararının %89,39’unun karşıladığı, farkın fahiş olmadığı, kaldı ki, ilk karardaki hükme esas alınan aktüer raporunda ise ödeme tarihi itibariyle PMF yaşam tablosu esas alındığında yapılan ödemenin davacının zararının tamamını karşıladığının tespit edildiği, her ne kadar kaldırma kararı sonrası güncel içtihatlar kapsamında TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak rapor düzenlenmişse de Yargıtay tarafından bu tablonun 2019 yılından itibaren esas alındığı, ödeme ve kaza tarihi itibariyle PMF yaşam tablosunun uygulandığı,

bu kapsamda davacıya yapılan sigorta ödemesinin davacının tüm zararını karşıladığı anlaşıldığından mahkemece maddi tazminat davasının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş, davacının tüm istinaflarına itibar edilmemiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinafı yönünden,

Feragat, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. ve devamı maddeleri uyarınca davayı sonuçlandıran usulü bir işlem olup, 311. maddenin ilk cümlesinde de feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurduğu belirtilmiştir.

Davaya son veren taraf işlemi olan feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir (HMK 307/1). Feragat dilekçe ile veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır (HMK 309/1). Feragatin hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir (HMK 309/2 ). Feragat hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (HMK 310/1) İrade bozukluğu hallerinde, feragatin iptali istenebilir. (HMK 311/1) Feragat beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderini ödemeye mahkûm edilir. Feragat, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir.

Somut olayda; davacı vekili yargılama sırasında davalı sigorta şirketi yönünden davadan feragat ettiğini açıkça ve koşulsuz olarak bildirdiğinden, vekaletnamesinde de davadan feragate yetkili olduğu anlaşıldığından, bu beyan çerçevesinde işlem yapılması zorunlu olup mahkemece davalı sigorta yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile bu davalıyı da kapsayacak şekilde maddi tazminat yönünden reddine karar verilmesi doğru olmadığından, davalı sigorta şirketinin buna yönelik istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı ... Sigorta AŞ. vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, feragatin ödeme nedeniyle yapılmasından dolayı sigorta lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

DAVANIN MADDİ TAZMİNATA İLİŞKİN BÖLÜMÜ YÖNÜNDEN

4-Davanın açılışı sırasında davacı tarafından yatırılan maddi tazminata yönelik 0,10-TL peşin harç ve 4.387,41-TL ıslah harcı toplamı olan 4.387,51-TL'den alınması gerekli 615,40-TL karar ilam harcı düşülerek kalan 3.772,11-TL'nin karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine, (Bozmadan önce yazılan harç tahsil müzekkeresi tahsil edilmemişse söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin istenmesine, şayet tahsil edilmiş ise tahsil edilen bedelin davacıya iadesine)

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı ... mirasçıları ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 30.000,00-TL'nin davacıdan alınıp ... mirasçılarına ve ...'e verilmesine,

DAVANIN MANEVİ TAZMİNATA İLİŞKİN BÖLÜMÜ YÖNÜNDEN

7-Alınması gerekli 3.415,50-TL. karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında yatırılan peşin harcın manevi tazminata yönelik kısmı olan 256,17-TL düşülerek kalan 3.159,33-TL.'nin davalılar ... mirasçıları ve ...'den alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, (Bozmadan önce yazılan harç tahsil müzekkeresi tahsil edilmemişse söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin istenmesine, şayet tahsil edilmiş ise tahsil edilen bedelin davalılara iadesine)

8-Davanın açılışı sırasında yatırılan 35,90-TL başvuru harcı ile peşin harcın manevi tazminat talebine yönelik kısmı olan 256,17-TL olmak üzere toplam 292,07-TL'nin davalılar ... mirasçıları ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,

9-Davacı tarafından manevi tazminata yönelik yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

10-Davalı ... tarafından yapılan 1 ATK posta masrafı 35,00-TL ve 1 tebligat gideri 15,00-TL olmak üzere toplam 50,00-TL yargılama giderinin, davanın kabul/ret oranına göre 33,33-TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,

11-Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 10. maddesinin 1. ve 4. bentleri uyarınca takdir ve tayin olunan 30.000,00-TL. vekalet ücretinin davalılar ... mirasçıları ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,

12-Anayasa Mahkemesi'nin 2024/29 Esas sayılı kararı gereğince davalılar ... mirasçıları ve ... lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

13-Taraflarca yatırılan gider avansı ve delil avansının kullanılmayan kısımlarının karar kesinleştiğinde ve istekleri halinde yatıranlara iadesine,

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

III-İstinaf talebi kabul edilen ... Sigorta A.Ş.’den alınan istinaf karar harcının isteği halinde anılan davalıya iadesine,

IV-İstinaf talebi kabul edilen davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 650,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.333,10 TL'nin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

V-İstinaf talebi reddedilen davacı vekili tarafından yatırılması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılan 1.469,27 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 737,27 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

VI-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

VII-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

VIII-Kararın taraflara HMK'nın 359/4 maddesi gereğince usulüne uygun şekilde tebliğine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK’nın 361/1 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA İÇERİSİNDE TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 02/04/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.